Bir kıyı belediyesi, ilçesindeki turizm potansiyelini değerlendirmek ve belediye bütçesine ek gelir sağlamak amacıyla, sınırları içerisinde yer alan deniz kıyısındaki geniş bir kumsal alanın etrafını bariyerlerle çevirmiş ve bu alana girişi yalnızca belirli bir ücret ödeyen ziyaretçilerin kullanımına tahsis eden bir meclis kararı almıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve idare hukukunun genel ilkeleri dikkate alındığında, belediyenin tesis ettiği bu işlemle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken doğrudur?
- Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup bu alanlardan yararlanmada eşitlik ve serbestlik ilkeleri geçerli olduğundan, alanın genel kullanıma kapatılması Anayasa'ya aykırıdır.Cevap
- BKıyılar, mahalli idarelerin özel malları kapsamında değerlendirildiğinden, idarenin özel hukuk hükümlerine dayanarak alanı gelir amacıyla ücretli işletmeye açması hukuka uygundur.
- CKıyılar Devletin hüküm ve tasarrufu altında olmakla birlikte, kamu yararı kararı alınması şartıyla bu alanların mülkiyeti tapu siciline tescil edilerek özel kişilere devredilebilir.
- DMerkezi idare ile mahalli idareler arasındaki hiyerarşik bağ gereği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının uygun görüşü alınarak kıyıların özel kullanıma tahsis edilmesi mümkündür.
- EBelediyelerin kıyılar üzerinde herhangi bir idari işlem yapma yetkisi bulunmadığından, meclisin aldığı bu karar doğrudan fonksiyon gaspı oluşturur ve hukuken yok hükmündedir.
Cevap
Kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması sebebiyle eşitlik ve serbestlik ilkelerinin geçerli olduğunu ve bu alanların genel kullanıma kapatılmasının Anayasa'ya aykırı olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap, kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, eşitlik ile serbestlik ilkeleri gereği genel kullanıma kapatılamayacağını ifade etmektedir. 1982 Anayasası'nın 43. maddesine göre deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Sahipsiz mal niteliğindeki bu alanların etrafının çevrilmesi, belirli kişilere tahsis edilmesi veya paralı hale getirilerek halkın serbest kullanımının engellenmesi anayasal kurallara açıkça aykırıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kıyıların hukuki rejimi ve sahipsiz mallardan yararlanma ilkeleri