Soru

Zorluk: ZorKuruluş ve Hukuki Statü

19821982 Anayasası'nın 127127. maddesi ve 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin mülki olarak kaldırılmasıyla tüzel kişiliği kendiliğinden sona erer.
  2. B
    İl özel idaresinin görev alanı ilin mülki sınırlarıdır ve mülki sınırların değişmesi durumunda idarenin sınırı da ayrıca bir işleme gerek kalmaksızın değişmiş sayılır.
  3. İl özel idaresinin merkezi idareden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olması, bu birimin "siyasi yerinden yönetim" ilkesine dayandığının bir kanıtıdır.Cevap
  4. D
    İl özel idaresi, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir ve merkezi idarenin hiyerarşik denetimi yerine idari vesayet denetimine tabidir.
  5. E
    63606360 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılarak görevleri diğer kurum ve kuruluşlara devredilmiştir.

Cevap

İl özel idaresinin merkezi idareden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olması, onun siyasi yerinden yönetim değil, idari yerinden yönetim birimi olduğunu gösterir.
Doğru cevap olan yargı, il özel idaresinin statüsünü 'siyasi yerinden yönetim' olarak tanımladığı için yanlıştır. Türkiye Cumhuriyeti üniter bir devlet yapısına sahiptir ve yerinden yönetim birimleri (belediye, il özel idaresi, köy) sadece idari ve mali özerkliğe sahip olan 'idari yerinden yönetim' birimleridir. Siyasi yerinden yönetim, sadece federal devlet yapılarında (örneğin ABD veya Almanya'daki eyaletler) mevcuttur ve bu birimlerin kendi yasama ve yargı organları bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Yerinden yönetim türlerini analiz etmek
Yerinden yönetim; 'idari' ve 'siyasi' olmak üzere ikiye ayrılır.
Türkiye bir üniter devlet olduğu için mahalli idareler sadece idari ve mali özerkliğe (idari yerinden yönetim) sahiptir; yasama yetkisine sahip eyalet yapısı (siyasi yerinden yönetim) yoktur.
2
Anayasa ve Kanun hükümlerini incelemek
Anayasa'nın 127127. maddesi mahalli idarelerin kuruluş ve görevlerinin 'kanunla' düzenleneceğini ve merkezi idarenin 'idari vesayet' yetkisini öngörür.
Bu hükümler, mahalli idarelerin devletin bütünlüğü içinde yer alan idari birimler olduğunu kanıtlar.
3
Yanlış yargıyı tespit etmek
Siyasi yerinden yönetim ifadesinin kullanıldığı yargı hatalıdır.
Kamu tüzel kişiliği, idari yerinden yönetimin de temel şartıdır ve tek başına siyasi yerinden yönetimi kanıtlamaz.

Anahtar Kavram

İdari Yerinden Yönetim ve Üniter Devlet Yapısı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla