Soru

Zorluk: ZorKişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

1982 Anayasası'nın 17. maddesinde düzenlenen "kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" hakkı uyarınca; kişinin vücut bütünlüğüne müdahale edilmesi ve bilimsel/tıbbi deneylere tabi tutulması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasal bakımdan doğrudur?

  1. Kişinin vücut bütünlüğüne müdahale edilmesi için tıbbi bir zorunluluğun bulunması veya müdahalenin kanunda açıkça öngörülmüş olması yeterliyken; bilimsel ve tıbbi deneyler için anayasal olarak kişinin rızası vazgeçilemez bir unsurdur.Cevap
  2. B
    Tıbbi zorunluluk bulunsa dahi, kişinin açık rızası veya ilgili konuda özel bir kanun hükmü mevcut değilse vücut bütünlüğüne hiçbir şekilde dokunulamaz.
  3. C
    Kamu yararının mutlak surette gerektirdiği durumlarda, bilimsel ve tıbbi deneyler kanunla düzenlenmek kaydıyla kişinin rızası aranmaksızın gerçekleştirilebilir.
  4. D
    Kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkı, savaş veya olağanüstü hal durumlarında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile çekirdek alanın dışında kalarak tamamen durdurulabilir.
  5. E
    Vücut bütünlüğü hakkı, Jellinek'in statü hakları sınıflandırmasına göre devletten bir hizmet veya yardım talep etme yetkisi veren 'pozitif statü hakları' içerisinde yer alır.

Cevap

Kişinin vücut bütünlüğüne müdahale edilmesi için tıbbi zorunluluk veya kanuni dayanak yeterliyken, bilimsel ve tıbbi deneyler için rıza unsuru anayasal bir zorunluluktur.
Doğru ifade, Anayasa'nın 17. maddesinin metnine sadık kalarak, vücut bütünlüğüne müdahalede 'tıbbi zorunluluk veya kanuni dayanak' ikilisinden birinin yeterli olduğunu, ancak tıbbi ve bilimsel deneylerde rıza unsurunun vazgeçilemez olduğunu doğru şekilde ayırt etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 17. maddesinin 2. fıkrasını analiz edin.
"Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmüne ulaşılır.
Müdahale şartlarını belirleyen temel hukuk kuralını saptamak gerekir.
2
Vücut bütünlüğüne müdahale şartlarını ayrıştırın.
Müdahale için iki alternatifli yol vardır: Tıbbi zorunluluk VEYA kanuni dayanak. Bu iki durumdan biri varsa rıza aranmaksızın müdahale edilebilir.
Hükümdeki bağlacın (ve/veya) mantıksal işlevini anlamak doğru yorum için kritiktir.
3
Bilimsel ve tıbbi deneylere ilişkin şartı inceleyin.
Deneyler için tek bir şart vardır: Kişinin rızası. Anayasa burada herhangi bir kanuni istisna veya tıbbi zorunluluk ayrımı yapmamıştır.
Anayasa'nın deneyler konusunda getirdiği mutlak korumayı saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasal Dokunulmazlık ve Müdahale Rejimi

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 15. maddesindeki 'çekirdek haklar' ile 17. maddedeki vücut bütünlüğü ilişkisini detaylı inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla