Soru

Zorluk: OrtaKamu Mallarından Yararlanma Biçimleri

Bir belediye, mülkiyetindeki bir şehir meydanında (orta malı) vatandaşlara hizmet sunması amacıyla belirli bir işletmeciye geçici süreyle büfe kurma izni vermiştir. İdare hukukunda kamu mallarından 'özel yararlanma' kapsamında değerlendirilen bu işleme ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Verilen izin tek taraflı bir idari işlem (ruhsat) niteliğindedir ve idare tarafından kamu yararı mülahazasıyla her zaman geri alınabilir.Cevap
  2. B
    Söz konusu kullanım hakkı bir 'imtiyaz sözleşmesi' mahiyetindedir ve tarafların karşılıklı rızası olmaksızın idarece tek taraflı olarak sonlandırılamaz.
  3. C
    İzin süresi dolduktan sonra kullanıma devam edilmesi durumunda tahakkuk ettirilen 'ecrimisil', idare ile kişi arasında zımni bir kira sözleşmesi kurulduğu anlamına gelir.
  4. D
    Meydanlar gibi orta malları üzerinde özel yararlanma izni verme yetkisi sadece merkezi idareye aittir; mahalli idarelerin bu konuda yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Özel yararlanma izni verildiği andan itibaren taşınmaz, kamu malı statüsünden çıkarak idarenin 'özel malı' rejimine tabi hale gelir.

Cevap

Verilen izin tek taraflı bir idari işlem (ruhsat) niteliğindedir ve idare tarafından kamu yararı mülahazasıyla her zaman geri alınabilir.
İdare hukukunda kamu mallarından özel yararlanma, idarenin tek taraflı bir irade beyanı olan 'ruhsat' (izin) yoluyla tesis edilir. Bu tür izinler, idareye geniş bir takdir yetkisi tanır ve kamu yararı gerektirdiğinde (örneğin imar değişikliği, güvenlik vb.) idare tarafından tek taraflı olarak geri alınabilir. Bu durum hukuken 'iğretilik' ilkesi olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kullanım türünü belirleme
Belirli bir kişiye, belirli bir alanda (meydan), genel kullanımın dışında bir hak tanınması 'özel yararlanma'dır.
Genel yararlanma isimsiz ve geneldir; özel yararlanma ise kişiye özgü ve tahsis amacına uygun ek bir kullanımdır.
2
Hukuki dayanağı saptama
Büfe gibi geçici kullanımlar 'ruhsat' (izin) usulüyle gerçekleştirilir.
Ruhsat, idarenin tek taraflı ve kural olarak geri alınabilir (iğreti) bir işlemidir.
3
Sonuçları değerlendirme
İdare, kamu yararı gerektiren hallerde (örneğin meydan düzenlemesi) tazminat ödemeksizin bu izni iptal edebilir.
Özel yararlanma hakları, genel yararlanmanın önüne geçemez ve idarenin üstün yetkileriyle sınırlıdır.

Anahtar Kavram

Kamu mallarından özel yararlanmanın ruhsat usulü ve iğreti (geri alınabilir) niteliği.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik ve zamanaşımı farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla