Examkin

Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu (Yüce Divan Süreci)

1982 Anayasası’nın 105. maddesinde 2017 anayasa değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması süreci kapsamında; yürütülen tahkikatın safhaları ve bu sürecin doğurduğu hukuki kısıtlamalarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu aşamadan itibaren seçimlerin yenilenmesine dair karar alamaz.Cevap
  2. B
    Meclis soruşturması açılmasına dair önergenin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) gizli oyu yeterlidir.
  3. C
    Cumhurbaşkanı, yalnızca görevini yürüttüğü esnada işlediği ve görevle doğrudan ilgili olan suçlar sebebiyle Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanabilir.
  4. D
    Soruşturma komisyonunun hazırladığı raporun ardından Genel Kurulun yapacağı oylamada üye tamsayısının beşte üç (3/53/5) çoğunluğu ile Yüce Divan'a sevk kararı verilir.
  5. E
    Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi, gerekçeli kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren 1515 gün sonra kendiliğinden sona erer.

Cevap

Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçim kararı alma yetkisi kısıtlanmaktadır.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılması kararının (360360 oy) ardından yürütmenin yasama organını feshederek seçim kararı almasının anayasal olarak yasaklanmış olmasıdır. Bu hüküm, yasama denetiminin etkililiğini korumak amacıyla 2017 yılında getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sürecin başlatılma şartını kontrol etme.
Önerge için 301301 milletvekili gerekir.
Sürecin parlamento denetimine açılabilmesi için başlangıç adımıdır.
2
Soruşturma açılma kararını ve sonucunu analiz etme.
360360 vekil ile soruşturma açılır; bu aşamada Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz.
Anayasa'nın 105/4 maddesi, yargısal sürece giren yürütmenin yasama üzerinde baskı kurmasını (erken seçimle meclisi feshetmesini) engellemek amacıyla bu kısıtlamayı getirmiştir.
3
Nihai sevk ve mahkûmiyet sonuçlarını değerlendirme.
400400 vekil ile Yüce Divan'a sevk edilir; mahkûmiyet halinde görev hemen sona erer.
Cezai sorumluluğun tamamlanma ve hukuki yaptırımın kesinleşme aşamasıdır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturmasında Nitelikli Çoğunluklar ve Görev Kısıtlamaları

İpuçları

1
Meclis soruşturmasında üç farklı aşama ve üç farklı nitelikli çoğunluk (301301, 360360, 400400) olduğunu hatırlayın.
2
Seçim kararı alamama yasağı, soruşturma önergesinin verilmesiyle değil, Meclis tarafından soruşturma açılmasının kabul edilmesiyle başlar.
3
Referandum sonrası yürürlüğe giren 105. maddede, Cumhurbaşkanının hem kişisel hem de görev suçları tek bir prosedürde toplanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluk süreçlerini Cumhurbaşkanının süreciyle kıyaslayarak tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu (Yüce Divan Süreci)

Bu konudan daha fazla soru