Bir ülkede uygulanan yeni makroekonomik politikalar sonucunda milli gelir artmış ve teknolojik altyapı hızla yenilenmiştir. Ancak aynı on yıllık süreçte gelir dağılımındaki eşitsizlik derinleşmiş, kırdan kente yönelik kontrolsüz göç kent çeperlerinde yeni bir yoksulluk döngüsü yaratmış ve geleneksel dayanışma ağları işlevini yitirmiştir. Bu süreci inceleyen bir araştırmacı, yayımladığı makalede durumu, "Gelenekselden modern endüstriyel topluma geçişte birtakım sancılar yaşansa da bu durum, toplumun daha üst ve mükemmel bir aşamaya geçişini sağlayan tarihsel bir ilerleme ve yapısal bir gelişme sürecidir." şeklinde tanımlamıştır.
Sosyolojik kavramsal ayrımlar (değişme, ilerleme, gelişme, evrim) dikkate alındığında, araştırmacının bu değerlendirmesine yöneltilebilecek en temel kuramsal eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
- Toplumsal değişme nesnel ve yön bağımsız bir olguyken, araştırmacının toplumda yaşanan her yapısal farklılaşmayı değer yüklü ve mutlak olumlu çağrışımları olan "ilerleme" veya "gelişme" kavramlarıyla özdeşleştirmesiCevap
- B"İlerleme" kavramının salt ahlaki ve insani değerlerdeki iyileşmeyi, "gelişme"nin ise sadece teknolojik büyümeyi ifade ettiği gerçeğini dikkate almayarak iki ayrı sosyolojik olguyu tek bir süreçmiş gibi birleştirmesi
- CMaddi kültür unsurlarındaki hızlı değişime manevi kültürün ayak uyduramaması sonucu ortaya çıkan "kültürel gecikme" olgusunu analiz etmeden, süreci tek çizgili ve zorunlu bir evrim olarak okuması
- DKırdan kente göçle yaşanan mekânsal ve yatay hareketliliği, toplumun genel refahını artıran dikey bir toplumsal hareketlilik ve sınıf atlama süreci olarak hatalı yorumlaması
- EToplumsal evrim kuramlarının öngördüğü tek çizgili gelişim modelinin aksine, toplumların doğuş, büyüme ve çöküş aşamalarından oluşan mutlak döngüsel bir değişme sürecine tabi olduğunu gözden kaçırması