Examkin

Soru

Zorluk: Orta12 Mart 1971 Muhtırası ve Ara Rejim

12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından Nihat Erim liderliğinde kurulan "partiler üstü reform hükümeti" döneminde, 1961 Anayasası'nın getirdiği özgürlükçü ortamın bir "otorite boşluğu" yarattığı savunulmuş ve yürütmeyi güçlendirmek amacıyla 1971-1973 yıllarında geniş kapsamlı anayasa değişiklikleri yapılmıştır. Bu düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi ara rejim döneminde Türk hukuk sistemine ilk kez dahil edilen unsurlardan biridir?

  1. Bakanlar Kuruluna belirli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisinin tanınmasıCevap
  2. B
    Yasama yetkisinin Milli Birlik Komitesi adı verilen askeri bir heyet tarafından kullanılması
  3. C
    Milli Güvenlik Konseyi'nin kurularak tüm siyasi partilerin faaliyetlerine son verilmesi
  4. D
    Üniversitelere ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna (TRT) tam idari özerklik tanınması
  5. E
    Cumhuriyet Senatosu'nun kaldırılarak tek meclisli parlamento yapısına geçilmesi

Cevap

Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisinin tanınması
Türk siyasal hayatında Bakanlar Kuruluna belirli konularda yasal düzenleme yapma yetkisi veren kanun hükmünde kararnameler (KHK), ilk kez 1971 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile sistemimize dahil olmuştur. Bu adım, 12 Mart ara rejiminin "güçlü yürütme" arayışının somut bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
12 Mart 1971 Muhtırası'nın niteliğini analiz etme
Muhtıra, 1960 veya 1980'deki gibi Meclis'in feshedildiği bir darbe değil, Parlamento'nun açık kaldığı bir "ara rejim" dönemidir.
Müdahalenin biçimi, sonrasında yapılacak hukuki değişikliklerin zeminini belirler.
2
1971-1973 Anayasa değişikliklerinin temel amacını belirleme
Temel amaç, yürütme organını yasama karşısında güçlendirmek ve kamu düzenini sağlamak adına özgürlükleri kısıtlamaktır.
Dönemin sloganı olan "sosyal gelişmenin ekonomik gelişmeyi aşması" tezi bu kısıtlamaların gerekçesidir.
3
Dönemde getirilen spesifik hukuki araçları kontrol etme
1971 yılında 1488 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle Anayasa'nın 64. maddesine Bakanlar Kuruluna KHK çıkarma yetkisi eklenmiştir.
KHK yetkisi, yürütmenin hızlı karar alabilmesi için parlamenter sistemden sapan önemli bir araçtır.

Anahtar Kavram

12 Mart Ara Rejimi ve Yürütmenin Güçlendirilmesi

Daha Fazla Pratik

1971-1973 anayasa değişiklikleri ile kurulan Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) ve temel hakların 'genel sınırlama' rejimine tabi tutulması konularını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

12 Mart 1971 Muhtırası ve Ara Rejim

Bu konudan daha fazla soru