Soru

Zorluk: ZorYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nın 139139. maddesinde düzenlenen "Hâkimlik ve savcılık teminatı" uyarınca; hâkimlerin azlolunamayacağı, kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamayacağı ve mali haklarından yoksun kılınamayacağı temel kural olarak benimsenmiştir. Ancak bu anayasal güvence mutlak olmayıp belirli durumlarda hâkimin rızası olmasa dahi görevden el çektirilmesine veya özlük haklarının kısıtlanmasına imkân tanıyan istisnalar öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir hâkimin rızası olmasa dahi meslekten çıkarılmasına veya özlük haklarından yoksun bırakılmasına yol açabilecek, anayasal güvencenin istisnası niteliğindeki durumlardan biri değildir?

  1. Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle hizmetine ihtiyaç kalmadığının saptanmasıCevap
  2. B
    Meslekte kalmasının uygun olmadığına dair Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından karar verilmesi
  3. C
    Görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceğinin kesin olarak anlaşılması
  4. D
    Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kesin hüküm verilmiş olması
  5. E
    Disiplin soruşturması neticesinde meslekte kalmasının uygun olmadığına yetkili makamlarca hükmedilmesi

Cevap

Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle hizmetine ihtiyaç kalmadığının saptanması
Anayasa'nın 139139. maddesinin metni şöyledir: "Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz." Bu hükümden anlaşılacağı üzere mahkeme veya kadronun kaldırılması bir istisna değil, aksine teminatın korunması gereken bir durum olarak belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 139139. maddesini analiz etme
Maddede hâkimlerin azlolunamayacağı ve özlük haklarından yoksun kılınamayacağı belirtilirken, özellikle mahkeme veya kadro kaldırılmasının bu hakları sona erdirmeyeceği vurgulanmıştır.
Teminatın kapsamını ve hangi durumların koruma altında olduğunu belirlemek için.
2
Anayasal istisnaları belirleme
İstisnalar: Suçtan hüküm giyme, sağlık durumu ve meslekte kalmanın uygun olmadığına dair kararlar.
Soru kökünde istenen 'istisna olmayan' durumu saptamak için mevcut istisnaları elemek gerekir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Mahkeme veya kadronun kaldırılması durumu, Anayasa'da 'haklardan yoksun bırakılma gerekçesi olamayacağı' belirtilen bir güvence halidir, istisna değildir.
Doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı (Anayasa Madde 139139)

Daha Fazla Pratik

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yapısı ve üyelerinin seçim usulü ile hâkimlik teminatı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla