Soru

Zorluk: OrtaKamu Hizmeti Kavramı ve Unsurları

İdare hukukunda bir faaliyetin 'kamu hizmeti' olarak nitelendirilmesinde kullanılan 'organik (şekli) unsur' kriteri dikkate alındığında, bu unsura ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bir faaliyetin bir kamu tüzel kişisi tarafından denetlenmesi veya ruhsatlandırılması, o faaliyetin hukuken bir kamu hizmeti olduğu anlamına gelir.
  2. Bir faaliyetin kamu hizmeti sayılabilmesi için, kural olarak yasama organı tarafından veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak idari bir kararla kamu hizmeti olarak kurulmuş olması gerekir.Cevap
  3. C
    Organik unsurun gerçekleşmiş sayılması için hizmetin mutlaka devlet memurları eliyle ve bizzat kamu kurumları tarafından yerine getirilmesi şarttır.
  4. D
    Maddi yönden kamu yararı içeren her türlü toplumsal faaliyet, idarenin bir kuruluş işlemine gerek olmaksızın yargı kararlarıyla kendiliğinden kamu hizmeti haline gelebilir.
  5. E
    Organik unsur, faaliyetin konusunun mutlaka 'kamu gücü ayrıcalıkları' kullanılarak yürütülmesini ve özel hukuk rejiminden tamamen muaf olmasını zorunlu kılar.

Cevap

Bir faaliyetin kamu hizmeti sayılabilmesi için temel şart, onun bir kamu otoritesi tarafından kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayalı bir işlemle kurulmuş olmasıdır.
İdare hukuku öğretisinde bir faaliyetin kamu hizmeti olarak adlandırılabilmesi için sadece kamu yararına yönelik olması (maddi unsur) yetmez; bu faaliyetin devlet veya bir kamu tüzel kişisi tarafından üstlenilmesi, yani hukuki bir kuruluş işlemine (kanun veya idari karar) dayanması gerekir. Bu gereklilik organik (şekli) unsurun temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu hizmetinin unsurlarını (maddi ve organik) belirle.
Maddi unsur faaliyetin 'ne' (kamu yararı) olduğuyla, organik unsur ise 'kimin/nasıl' kurduğuyla ilgilidir.
Tanımın tamamlanması için her iki unsurun da bir arada bulunması gerekir.
2
Organik unsurun hukuki dayanağını analiz et.
İdare hukukunda bir faaliyetin kamu hizmeti olması için 'teşmil' (establishment) kararı şarttır.
Toplumsal her faydalı faaliyet (örneğin fırın işletmeciliği) kendiliğinden kamu hizmeti sayılamaz.
3
Seçenekleri bu hukuki çerçevede değerlendir.
Doğru ifade, kuruluşun kanunilik ilkesine ve idari iradeye dayanması gerektiğini belirten seçenektir.
Anayasa ve idare hukuku ilkeleri gereği kamu hizmetleri ancak yetkili organların kararıyla ihdas edilebilir.

Anahtar Kavram

Organik Unsur ve Kuruluşun Kanuniliği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla