Examkin

Soru

Zorluk: ZorKüreselleşme ve Toplumsal Etkileri

Küreselleşme sürecinin toplumsal etkileri üzerine yürütülen tartışmalarda; bir yandan küresel kültürün yerel farklılıkları aşındırarak tek tip bir yapı oluşturduğu (homojenleşme) tezi savunulurken, diğer yandan küresel olanın yerel süzgeçten geçerek hibrit formlar kazandığı (küyerelleşme) gözlemlenmektedir. Ancak bu süreç sadece kültürel bir etkileşim değil, aynı zamanda ulus-devletin geleneksel egemenlik alanlarının ulusötesi ekonomik güçler lehine daralması ve geleneksel toplumsal dayanışma ağlarının çözülmesiyle sonuçlanan yapısal bir dönüşümdür.

Buna göre, küreselleşmenin ulus-devlet ve geleneksel yapılar üzerindeki etkisine dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisi çatışmacı perspektif (çatışmacı kuram) ile en fazla örtüşür?

  1. Küreselleşme, yerel kültürlerin metalaşmasına ve merkez ülkelerin çevre üzerindeki tahakkümünün küresel ağlar aracılığıyla yeniden üretilmesine hizmet eder.Cevap
  2. B
    Küresel ağlar ve kurumlar, toplumlar arasındaki iş bölümünü derinleştirerek küresel bir denge ve toplumsal bütünleşme sağlar.
  3. C
    Ulus-devletin zayıflaması, yerel toplulukların geleneksel bağlarını güçlendirerek tam bir özerklik kazanmalarına olanak tanır.
  4. D
    Küyerelleşme süreci, farklı toplumlar arasında kültürel bir gecikme yaşanmasını engelleyerek maddi ve manevi kültürün eş zamanlı gelişimini sağlar.
  5. E
    Toplumsal değişimin bu aşaması, mekanik dayanışmadan organik dayanışmaya geçişin küresel düzeyde tamamlandığı bir evrimsel ilerlemeyi temsil eder.

Cevap

Küreselleşmenin yerel kültürlerin metalaşmasına ve merkez ülkelerin çevre üzerindeki tahakkümünün yeniden üretilmesine hizmet ettiğini savunan seçenek doğrudur.
Çatışmacı perspektif, toplumsal değişmeyi ve küreselleşmeyi güç mücadeleleri üzerinden okur. Bu yaklaşıma göre küreselleşme, küresel sermayenin (merkezin) yerel kültürleri ve kaynakları sömürmesi, onları 'tüketilebilir metalar' haline getirmesi ve ulus-devletin koruyucu kalkanlarını aşındırarak eşitsizliği derinleştirmesi sürecidir. Yerel kültürlerin metalaşması ve tahakkümün yeniden üretimi bu bakış açısının temel argümanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen kuramsal çerçeveyi belirle.
Çatışmacı perspektif (Conflict Theory).
Çatışmacı kuramın temel odak noktası güç, eşitsizlik, sömürü ve tahakküm ilişkileridir.
2
Küreselleşme ile ilgili temel kavramları (homojenleşme, küyerelleşme, ulus-devletin dönüşümü) bu perspektiften süz.
Küreselleşme, bir bütünleşme değil, merkezin çevreyi kontrol etme biçimidir.
Çatışmacı kuramcılar, küyerelleşmeyi (glocalization) bile bazen küresel sermayenin yerel pazarlara daha iyi sızmak için kullandığı bir strateji olarak görürler.
3
Seçeneklerdeki kuramsal kökenleri ayırt et.
İşlevselci ve evrimci seçenekleri elerken, eşitsizlik vurgusu yapan seçeneğe odaklan.
Merkez-çevre ilişkisi ve metalaşma vurgusu doğrudan eleştirel/çatışmacı literatüre aittir.

Anahtar Kavram

Çatışmacı Kuram ve Küreselleşme
Bu soruyu puanla

Konular

Küreselleşme ve Toplumsal Etkileri

Bu konudan daha fazla soru