Soru

Zorluk: ZorKamu Malı Statüsünün Kazanılması ve Kaybedilmesi (Tahsis)

İdare hukukunda, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olan bir taşınmazın "kamu malı" statüsünü kazanması (tahsis) veya bu statünün sona ermesi (terkin) süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

  1. Bir kamu malının fiilen kamu hizmetinde kullanılmıyor olması, o malın kamu malı statüsünü kendiliğinden sona erdirmez; bu statünün kalkması için kural olarak yetkili mercice 'tahsisin kaldırılması' (terkin) işleminin tesis edilmesi gerekir.Cevap
  2. B
    Belediyeye ait bir taşınmazın 'hizmet malı' olarak bir kamu hizmetine özgülenmesi (tahsis edilmesi) konusunda nihai karar verme yetkisi, belediyenin yürütme ve danışma organı olan Belediye Encümenine aittir.
  3. C
    Kamu malı statüsündeki bir taşınmazın bir doğal afet neticesinde fiziki olarak tamamen yok olması durumunda, statünün hukuken sona erebilmesi için mutlaka idari bir 'terkin' işleminin yapılması zorunludur.
  4. D
    Bir taşınmazın 'tahsis' işlemiyle kamu malı statüsü kazanabilmesi için mülkiyetinin devlet tüzel kişiliğine (Hazineye) ait olması şarttır; mahalli idarelerin kendi malları üzerinde tahsis yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    İdarenin özel malı niteliğindeki bir taşınmaz, idare tarafından bir kamu hizmetine fiilen özgülenmiş olsa dahi, yetkili organ tarafından yazılı bir tahsis kararı alınmadığı sürece haczedilebilirlik özelliğini korur.

Cevap

Bir kamu malının fiilen kamu hizmetinde kullanılmaması statüyü kendiliğinden bitirmez, kural olarak yetkili mercice terkin işlemi yapılması gerekir.
İdare hukukunda tahsis, mülkiyeti idareye ait bir malı kamu yararına özgüleyen ve ona özel bir hukuki rejim (kamu malı rejimi) kazandıran tek yanlı bir idari işlemdir. Bu statü bir kez kazanıldıktan sonra, malın fiilen kullanılmaması (örneğin bir kütüphanenin kapalı tutulması) o malın dokunulmazlığını ve haczedilemezliğini sona erdirmez. Statünün sona ermesi için yetkili idari makamın (meclis, bakanlık vb.) bu tahsisi kaldırdığına dair bir karar (terkin) alması kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsis ve terkin kavramlarını idari işlem teorisi açısından analiz et.
Tahsis, bir malı kamu malı rejimine sokan kurucu bir idari işlemdir. Terkin ise bu statüyü sona erdiren 'karşıt işlem' (actus contrarius) niteliğindedir.
İdari işlemlerde paralellik ilkesi gereği, bir hukuki statüyü başlatan yetkili makam ve usul, aksi belirtilmedikçe o statüyü sona erdirmek için de gereklidir.
2
Fiili durumun (kullanmama) hukuki statü üzerindeki etkisini değerlendir.
Hukukta 'fiili durum' ile 'hukuki statü' farklıdır. Bir okul binasının boş durması, onun hukuken hâlâ bir 'hizmet malı' (kamu malı) olduğu gerçeğini değiştirmez.
Kamu malı statüsü, kamu hukukunun sağladığı özel korumalar (haczedilemezlik, zamanaşımı ile kazanılamama vb.) içerdiği için statünün sona ermesi ancak sarih bir irade beyanı veya malın fiziki yokluğu ile mümkündür.

Anahtar Kavram

Tahsisin (Özgülemenin) Hukuki Niteliği ve Paralellik İlkesi

Daha Fazla Pratik

Tahsisin kaldırılması (terkin) işleminin yargısal denetiminde yetki ve usulde paralellik ilkelerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla