Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAnarşizm

Siyaset biliminde iktidarın kaynağını açıklamak için başvurulan 'toplum sözleşmesi' kavramı, anarşist düşünce geleneği tarafından kökten reddedilir. Max Stirner'in bireyci isyanından Proudhon'un karşılıklılık ilkesine, Bakunin'in kolektivizminden Kropotkin'in dayanışmacı komünizmine kadar farklı ekolleri savunan anarşist düşünürlerin ortak noktası, devleti meşrulaştıran bu kurgusal sözleşmeye karşı çıkmalarıdır. Ancak anarşizm, sıklıkla yanlış anlaşıldığı üzere her türlü kurumsal yapının veya yönlendirmenin toptan reddi anlamına gelmemektedir.

Bu teorik çerçeveye göre, anarşizmin devlet, otorite ve toplum sözleşmesi kavramlarına yönelik yaklaşımını en doğru biçimde yansıtan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toplum sözleşmesi bireyin devredilemez özerkliğini gasp eden bir kurgudur; anarşistler hiyerarşik devlet aygıtını kesinlikle reddederken, uzmanlığa ve rızaya dayalı 'gönüllü otoriteyi' meşru görebilirler.Cevap
  2. B
    Devleti proletarya lehine dönüştürülmesi gereken tarafsız bir aygıt olarak görürler ve toplum sözleşmesinin yerine sınıfsız topluma geçişi sağlayacak geçici bir devlet otoritesini savunurlar.
  3. C
    İktidarın fiili zor kullanma gücüne karşı çıkmakla birlikte, rızaya dayalı olarak inşa edilmiş meşru bir siyasi devlet otoritesinin toplumsal düzen için zorunlu olduğunu kabul ederler.
  4. D
    Klasik liberalizmin asgari devlet anlayışını genişleterek, devletin piyasaya müdahale ettiği sosyal devlet modelini birey haklarının yegâne güvencesi olarak benimserler.
  5. E
    Devletin yürütme ve yargı aygıtlarına şiddetle karşı çıkmalarına rağmen, parlamentolar aracılığıyla pozitif hukuka uygun çıkarılan yasaların anayasal meşruiyetini tanırlar.

Cevap

Toplum sözleşmesi bireyin devredilemez özerkliğini gasp eden bir kurgudur; anarşistler hiyerarşik devlet aygıtını kesinlikle reddederken, uzmanlığa ve rızaya dayalı 'gönüllü otoriteyi' meşru görebilirler.
Doğru yanıt, anarşizmin iki temel ayağını eksiksiz özetlemektedir: Birincisi, klasik liberalizmde devleti meşrulaştıran 'toplum sözleşmesi' radikal biçimde reddedilir ve bunun bireysel özerkliği yok eden bir yalan olduğu savunulur. İkincisi, anarşistler kurumsal ve hiyerarşik 'devlet aygıtını' reddetmekle birlikte, yaşamın doğal akışında ortaya çıkan bilgiye, uzmanlığa ve liyakata dayanan (örneğin bir zanaatkarın bilgeliği gibi) tamamen gönüllü ve hiyerarşi üretmeyen otorite türlerini meşru görebilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Anarşizmin toplum sözleşmesine yönelik temel eleştirisini hatırlamak.
Anarşistlerin toplum sözleşmesini bireylerin özgür iradesiyle devlete yetki devrettiği rasyonel bir uzlaşma olarak değil, eşitsizlikleri meşrulaştıran bir kurgu olarak gördükleri tespit edilir.
Anarşist teoride devletin varoluşsal temelleri çürütülür.
2
Anarşizmde 'devlet' ile 'otorite' kavramları arasındaki ayrımı analiz etmek.
Devlet zorlayıcı, hiyerarşik ve yapay bir kurum olduğu için reddedilir. Ancak rızaya, uzmanlığa ve bilgiye dayanan geçici otorite (örneğin bir doktorun veya zanaatkarın yönlendirmesi) tamamen reddedilmez.
Bakunin ve diğer anarşist düşünürlerin mutlak kuralsızlığı değil, zorlayıcı iktidarın ortadan kalkmasını savunduğunu bilmek sorunun çözümünde kritik rol oynar.
3
Anarşizmi diğer siyasal ideolojilerle (Marksizm, Liberalizm) karşılaştırarak seçenekleri elemek.
Devletin geçici olarak kullanılmasını savunan Marksist görüşler, asgari devleti savunan liberal görüşler ve pozitif hukuku meşru gören hukuki yaklaşımlar elenir; doğru yanıta ulaşılır.
Siyasal ideolojiler arası temel farkları belirlemek, çeldiricilere düşmeyi engeller.

Anahtar Kavram

Anarşizmde Devlet, Otorite ve Toplum Sözleşmesi Eleştirisi
Bu soruyu puanla

Konular

Anarşizm

Bu konudan daha fazla soru