Soru

Zorluk: OrtaHizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları (Kamu Kurumları)

İdare hukukunda hizmet yerinden yönetim kuruluşları (kamu kurumları); teknik bilgi, uzmanlık veya özel bir yönetim gerektiren belirli bir kamu hizmetini yürütmek amacıyla, devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine ve mali özerkliğe sahip olarak kurulan birimlerdir. Bu kuruluşlar ile merkezi idare arasındaki bütünlük 'idari vesayet' denetimi ile sağlanır.

Buna göre, aşağıda verilen kurumlardan hangisi bir 'hizmet yerinden yönetim kuruluşu' niteliği taşımayıp, doğrudan devlet tüzel kişiliği (merkezi idare) içerisinde yer almaktadır?

  1. A
    Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT)
  2. B
    Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
  3. C
    Devlet Malzeme Ofisi (DMO)
  4. D
    Vakıflar Genel Müdürlüğü
  5. Diyanet İşleri BaşkanlığıCevap

Cevap

Diyanet İşleri Başkanlığı, merkezi idare bünyesinde yer alan ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmayan bir anayasal kurumdur.
Diyanet İşleri Başkanlığı, merkezi idarenin (başkent teşkilatının) bir parçasıdır. Anayasa'nın 136136. maddesine göre genel idare içinde yer alır ve bu nedenle kendine ait ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur; devlet tüzel kişiliği adına hareket eder. Diğer tüm seçeneklerdeki kurumlar ise kendi özel yasaları veya kararnameleriyle devletten ayrı bir kamu tüzel kişiliği verilmiş olan uzmanlaşmış hizmet yerinden yönetim birimleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Tanımı
Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının temel şartı, devletten ayrı bir 'kamu tüzel kişiliğine' sahip olmaktır.
Hangi kurumun bu tanıma girmediğini bulmak için tüzel kişilik yapısını incelemek gerekir.
2
Kurumsal Analiz
TRT, YÖK, DMO ve Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş ayrı tüzel kişilikleri ve özerk bütçeleri vardır.
Bu kurumlar uzmanlık gerektiren hizmetleri (yayın, eğitim, iktisat, sosyal) yürütmek üzere merkezden bağımsızlaştırılmıştır.
3
Karşılaştırma ve Sonuç
Diyanet İşleri Başkanlığı, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluş olarak devlet tüzel kişiliğinin bir parçasıdır.
Anayasal bir kurum olmasına rağmen idari yapısı bakımından merkezi idarenin hiyerarşik düzeni içindedir ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur.

Anahtar Kavram

Kamu Tüzel Kişiliği ve Hizmet Yerinden Yönetim Ayrımı

İpuçları

1
Hangi kurumun 'Devlet Tüzel Kişiliği' dışında kaldığını ve hangisinin bu kişiliğin içinde (merkezde) olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Diğer 'Genel Müdürlük' unvanlı kurumların hangilerinin ayrı tüzel kişiliğe sahip olup hangilerinin olmadığını (örneğin Karayolları GM vs. Emniyet GM) inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla