Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanı Seçimi, Nitelikleri ve Görev Süresi

1982 Anayasası'nda yer alan Cumhurbaşkanının nitelikleri, aday gösterilmesi ve seçimine ilişkin hükümler çerçevesinde, aşağıdaki durumlardan hangisi hukuken mümkündür?

  1. Son milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların yüzde 6'sını almış ancak TBMM'de siyasi parti grubu bulunmayan bir siyasi partinin, 42 yaşındaki yükseköğrenim mezunu bir Türk vatandaşını aday göstermesiCevap
  2. B
    TBMM'de 15 milletvekili bulunan bir siyasi partinin, kendi meclis grubu kararıyla 50 yaşındaki yükseköğrenim mezunu bir kişiyi Cumhurbaşkanı adayı olarak belirlemesi
  3. C
    Yüz bin seçmenin imza toplayarak oluşturduğu yazılı teklifle, 45 yaşındaki lise mezunu bir Türk vatandaşının Cumhurbaşkanı adayı olarak Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesi
  4. D
    Son milletvekili genel seçimlerinde aldıkları geçerli oyların toplamı yüzde 3 olan üç siyasi partinin ortak kararıyla, 48 yaşındaki yükseköğrenim mezunu bir adayın gösterilmesi
  5. E
    İlk oylamada hiçbir adayın salt çoğunluğu sağlayamaması üzerine yapılacak ikinci oylamaya, siyasi parti gruplarının ortak uzlaşısıyla ilk turda yer almayan yeni bir adayın dahil edilmesi

Cevap

Son milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların yüzde 6'sını almış ancak mecliste grubu olmayan bir siyasi partinin, 42 yaşında yükseköğrenim mezunu bir kişiyi aday göstermesini ifade eden durumdur.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilmek için siyasi partilerin son milletvekili genel seçimlerinde tek başına veya birlikte geçerli oyların en az yüzde 5'ini almış olması yeterlidir; TBMM'de grup kurma zorunlulukları yoktur. Ayrıca aday gösterilen kişinin 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve Türk vatandaşı olması gerekmektedir. Yüzde 6 oy almış bir partinin 42 yaşındaki yükseköğrenim mezunu birini aday göstermesi tüm anayasal şartları eksiksiz karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçilebilme yeterliliklerini (niteliklerini) analiz et.
Adayın 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşı olması gerektiği tespit edilir.
Seçeneklerdeki aday profillerinin anayasaya uygunluğunu denetlemek için.
2
Cumhurbaşkanlığına aday gösterme usullerini belirle.
Siyasi parti grupları (en az 20 milletvekili), tek başına veya birlikte son seçimde geçerli oyların en az yüzde 5'ini alan partiler ve en az 100 bin seçmen aday gösterebilir.
Seçeneklerdeki aday gösteren mercilerin yetkili olup olmadığını anlamak için.
3
Seçim süreci kurallarını kontrol et.
İlk turda salt çoğunluk sağlanamazsa ikinci tura sadece ilk turda en çok oyu alan iki adayın katılabileceği, yeni aday eklenemeyeceği kuralı hatırlanır.
İkinci oylamaya ilişkin senaryoların geçerliliğini teyit etmek için.
4
Kuralları seçeneklere uygula ve hukuken geçerli tek durumu bul.
Yüzde 5 barajını geçen (%6 alan) partinin 40 yaşını doldurmuş yükseköğrenim mezunu birini aday göstermesi tüm kurallara uygundur.
Soruda istenen hukuken mümkün olan tek durumu kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Usulleri ve Nitelikleri
Bu soruyu puanla