Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHizmet Malları

Bir büyükşehir belediyesi, mülkiyeti kendisine ait olan geniş bir arazinin bir bölümünü halkın serbestçe dolaşıp vakit geçirebileceği bir 'kent ormanı' olarak düzenlemiş; arazinin diğer bölümüne ise yangınlara müdahale organizasyonunun yapıldığı ve personelin eğitildiği tam donanımlı bir 'İtfaiye Eğitim ve Komuta Merkezi' inşa etmiştir.

İdare hukuku kuralları çerçevesinde, söz konusu 'İtfaiye Eğitim ve Komuta Merkezi'nin hukuki niteliği ve tabi olduğu mal rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Belirli bir kamu hizmetinin yürütülmesine doğrudan tahsis edildiği için "hizmet malı" statüsündedir ve borçlardan dolayı haczedilemez.Cevap
  2. B
    Kent ormanı ile aynı arazi bütünlüğü içinde yer aldığı ve kamusal fayda taşıdığı için "orta malı" niteliğindedir, bu sebeple belediyenin özel hukuk kurallarına tabidir.
  3. C
    Bu merkez, belediyeden ayrı ve bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahip kuruma ait olduğundan idarenin özel malı kabul edilir ve haczedilmesi mümkündür.
  4. D
    İdarenin kendi mülkiyetindeki bir arazi üzerine inşa edilmiş olması nedeniyle doğrudan "idarenin özel malı" statüsündedir ve üzerinde olağanüstü zamanaşımı işleyebilir.
  5. E
    Vatandaşların doğrudan ve serbest kullanımına açık olmadığı için "sahipsiz mal" kapsamında değerlendirilir, dolayısıyla tapu siciline tescili zorunludur.

Cevap

Söz konusu merkezin, belirli bir kamu hizmetinin yürütülmesine doğrudan tahsis edildiği için 'hizmet malı' statüsünde olduğunu ve haczedilemeyeceğini belirten ifadedir.
İdare hukukunda, idarenin yürüttüğü belirli bir kamu hizmetinin görülmesine doğrudan doğruya özgülenen (tahsis edilen) ve o hizmetin ayrılmaz bir parçası olan mallara 'hizmet malı' denir. Hastaneler, okullar, bakanlık binaları ve sorudaki İtfaiye Eğitim ve Komuta Merkezi bu kapsama girer. Bu mallar, kamu malı statüsünde oldukları için özel hukuka tabi tutulamazlar; devredilmeleri, tapuda zamanaşımıyla iktisap edilmeleri ve kamu hizmetinin sürekliliğini sağlamak amacıyla idarenin borçları nedeniyle haczedilmeleri hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki tesisin kuruluş amacını ve kullanım şeklini tespit et.
İtfaiye Eğitim ve Komuta Merkezi, yangınla mücadele (idari kolluk/kamu hizmeti) için kurulmuş ve personelin kullanımına sunulmuştur.
İdare hukukunda malların tasnifi, o malın tahsis amacına ve kullanım şekline göre belirlenir.
2
Tesisin kamu malları kategorisindeki hukuki yerini belirle.
Kamunun serbestçe kullanımına sunulan kent ormanı bir 'orta malı' iken; münhasıran kamu hizmetinin görülmesi için idarenin kullanımına sunulan itfaiye merkezi bir 'hizmet malı'dır.
Hizmet mallarının ayırıcı özelliği, halkın doğrudan ortak kullanımına (park, yol gibi) değil, bir kamu hizmetinin idare organlarınca yerine getirilmesine özgülenmiş olmalarıdır.
3
Hizmet mallarının tabi olduğu hukuki koruma rejimini değerlendir.
Hizmet malları (kamu malı statüsünde olduklarından) devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.
Kamu hizmetinin sürekli ve kesintisiz biçimde yürütülebilmesi için bu malların idarenin malvarlığından çıkmasını engelleyen koruyucu kamu hukuku kuralları uygulanır.

Anahtar Kavram

Hizmet Mallarının Özellikleri ve Hukuki Rejimi
Bu soruyu puanla

Konular

Hizmet Malları

Bu konudan daha fazla soru