Soru

Zorluk: Çok zorKentlileşme Kavramı ve Süreci

Türkiye’de özellikle 1950 sonrası ivme kazanan hızlı ve hazırlıksız göç dalgaları bağlamında; kentleşme (demografik/mekânsal) ve kentlileşme (toplumsal/kültürel) süreçleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, bu iki sürecin gelişim hızı arasındaki belirgin farkın yarattığı temel sosyolojik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bireyin kentsel mekana yerleşme hızının, kentsel normları ve yaşam biçimini benimseme hızından yüksek olması nedeniyle ortaya çıkan yapısal ve kültürel uyumsuzlukCevap
  2. B
    Kentin sunduğu çekici imkanların, kırsaldaki itici faktörlerle tam dengelenmesi sonucunda kentlileşme sürecinin kendiliğinden bir durağanlığa evrilmesi
  3. C
    Kentleşmenin sadece nüfusun mekânsal dağılımıyla ilgili olması nedeniyle, kentlileşme sürecinin kentsel büyüme ve ekonomik gelişmeden tamamen bağımsız bir gelişim göstermesi
  4. D
    Kentsel saçaklanma süreciyle birlikte kentlileşme hızının fiziksel büyüme hızını geride bırakarak kent merkezinde bir kültürel homojenlik sağlaması
  5. E
    Kentlileşmenin, kentsel mekana adım atıldığı anda tamamlanan teknik bir süreç olduğu varsayımıyla, demografik büyümenin doğrudan kentsel bütünleşmeyi sağlaması

Cevap

Bireyin kentsel mekana yerleşme hızının, kentsel normları ve yaşam biçimini benimseme hızından yüksek olması nedeniyle ortaya çıkan yapısal ve kültürel uyumsuzluk
Doğru seçenek olan ifadedeki temel vurgu, kentleşmenin demografik bir hızla, kentlileşmenin ise çok daha yavaş bir toplumsal uyum hızıyla ilerlemesidir. Türkiye'de 1950 sonrası yaşanan 'sahte kentleşme' veya 'hızlı kentleşme' olgusu, bireylerin fiziksel olarak kente eklemlenmesine rağmen, kentsel normları içselleştirememesine ve birincil ilişkileri (hemşerilik gibi) kente taşıyarak yapısal bir uyumsuzluk yaratmasına neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal ayrımı yapma
Kentleşme demografik bir olgu (nüfus birikimi), kentlileşme ise sosyokültürel bir uyum sürecidir (yaşam biçimi benimseme).
Sorunun çözümünde fiziksel değişim ile zihinsel değişim arasındaki farkı anlamak esastır.
2
Türkiye örneğinde hız analizi yapma
1950 sonrası Türkiye'de kırdan kente göç çok hızlı gerçekleşmiştir (kentleşme hızı yüksektir).
Hızlı göç, toplumsal kurumların ve bireylerin uyum sağlama kapasitesini zorlar.
3
Süreçler arasındaki asenkron yapıyı belirleme
Fiziksel yerleşme (kentleşme) saniyeler içinde gerçekleşirken, kentsel değerlerin içselleştirilmesi (kentlileşme) kuşaklar boyu sürebilir.
Bu hız farkı 'kültürel gecikme' (cultural lag) kavramıyla açıklanan sosyolojik boşluğu yaratır.
4
Sosyolojik sonucu tespit etme
Sonuç, kente gelmiş ancak henüz kentli olamamış 'kentli köylü' kitlelerin ve kentsel bütünleşme sorunlarının ortaya çıkmasıdır.
Bu durum yapısal ve kültürel bir uyumsuzluk tablosu oluşturur.

Anahtar Kavram

Kentleşme ve Kentlileşme Arasındaki Asenkronize (Hız Farkı) İlişki
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla