Soru

Zorluk: ZorYapı Ruhsatı (İnşaat İzni) Süreci ve İstisnaları

31943194 sayılı İmar Kanunu’nun 2929. maddesi kapsamında yapı ruhsatının geçerliliği ve imar planı değişikliklerinin bu sürece etkisiyle ilgili bir olayda; malik ruhsat tarihinden itibaren 11 yıl sonra inşaata başlamış ancak 55 yılın sonunda binayı tamamlayamamıştır. Bu süre zarfında uygulama imar planında yapılan değişiklikle bölgedeki inşaat emsal değerleri ve kat adetleri düşürülmüştür.

Buna göre, inşaatın devam edebilmesi için izlenmesi gereken hukuki süreç ve haklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Beş yıllık süre dolduğu için mevcut ruhsat hükümsüz hale gelir; ancak ruhsata uygun olarak tamamlanan kısımlar için müktesep hak korunur, yapının henüz tamamlanmayan kısımları için ise yeni imar planı şartlarına göre yeniden ruhsat alınması zorunludur.Cevap
  2. B
    İnşaata iki yıl içinde başlandığı için yapı ruhsatının süresi inşaat tamamlanana kadar kendiliğinden uzar ve imar planındaki emsal düşüşleri bu yapının tamamlanmasını hukuken engelleyemez.
  3. C
    Ruhsatın süresinde bitirilmemesi yapıyı doğrudan 'kaçak yapı' statüsüne sokar ve idarenin, yapının tamamını yıkarak alanı yeni imar planına uygun hale getirme yükümlülüğü doğar.
  4. D
    Yapı ruhsatı malik için bir 'kazanılmış hak' olduğundan, inşaatın başlama ve bitirilme sürelerine bakılmaksızın malik, ruhsatı aldığı tarihteki eski plan hükümlerine göre binayı tamamlama hakkına sahiptir.
  5. E
    Beş yıllık süre dolmadan belediyeye başvurulması halinde, inşaat seviyesine bakılmaksızın ruhsat eski plan şartlarıyla ve herhangi bir ek süre sınırlaması olmaksızın yenilenmek zorundadır.

Cevap

Ruhsatın hükümsüz hale gelmesi ve tamamlanan kısımlar için müktesep hakkın korunarak kalan kısımların yeni plana tabi olması doğrudur.
İmar Kanunu'nun 2929. maddesine göre; yapıya başlama süresi ruhsat tarihinden itibaren 22 yıldır. Yapıya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte 55 yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir. Ancak, başlanmış inşaatlarda müktesep (kazanılmış) haklar saklıdır. Plan değişikliği durumunda, henüz tamamlanmamış kısımlar yeni plana uygun hale getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
31943194 sayılı Kanun'un 2929. maddesindeki sürelerin kontrol edilmesi.
İnşaata 22 yıl içinde başlanmış (11. yıl) ancak 55 yıl içinde bitirilmemiştir.
Ruhsatın geçerliliğini koruması için her iki sürenin de (başlama ve bitirme) karşılanması gerekir.
2
Sürenin aşılmasının hukuki sonucunun belirlenmesi.
Yapı ruhsatı hükümsüz (geçersiz) hale gelmiştir.
Kanun, 55 yıllık sürenin aşılması durumunda ruhsatın kendiliğinden hükümsüz kalacağını emreder.
3
Plan değişikliği ve müktesep hak dengesinin analizi.
Tamamlanan kısımlar korunur, geri kalanı için yeni plana göre yeniden ruhsat alınır.
Hukuk güvenliği ilkesi gereği fiilen tamamlanmış kısımlar korunur ancak henüz inşa edilmemiş kısımlar için güncel kamu düzeni (yeni plan) esas alınır.

Anahtar Kavram

Yapı Ruhsatının Süre Aşımı ve Müktesep Hak İlişkisi

Alternatif Yöntem

Ruhsatın bitimine az bir süre kala belediyeye başvurularak ruhsat yenilemesi (temdit) yapılması durumunda, eğer inşaatın belli bir seviyesi (su basmanı seviyesi vb.) geçilmişse, bazı durumlarda eski plan şartlarıyla devam etme imkanı doğabilir; ancak bu soru kökündeki 'süresi dolmuş' senaryosu için geçerli değildir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla