Soru

Zorluk: OrtaÜlke Düzeyinde Kurulan Mahalli İdare Birlikleri

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde; mahalli idarelerin kendi iradeleriyle oluşturdukları birlikler ile ülke düzeyinde kurulan Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) arasındaki hukuki statü ve kuruluş usulü farkına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mahalli idarelerin kendi aralarında kurdukları birlikler Cumhurbaşkanının izniyle tüzel kişilik kazanırken; Türkiye Belediyeler Birliği doğrudan kanunla kurulmuş bir kamu tüzel kişiliğidir ve tüm belediyeler birliğin doğal üyesidir.Cevap
  2. B
    Yerel düzeydeki birliklerin tüzükleri Birlik Meclisi kararıyla yürürlüğe girerken; Türkiye Belediyeler Birliği'nin tüzüğü doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen bir kanun hükmündedir.
  3. C
    Ülke düzeyinde kurulan birliklere katılım belediye meclislerinin isteğe bağlı kararına bağlıyken; yerel düzeydeki hizmet birliklerine katılım İçişleri Bakanlığı'nın zorunlu talimatıyla gerçekleşir.
  4. D
    Türkiye Belediyeler Birliği sadece bir danışma organı niteliğindeyken; mahalli idarelerin kendi aralarında kurdukları diğer birlikler merkezi yönetimin hiyerarşik denetimi altındaki icracı birimlerdir.
  5. E
    Türkiye Belediyeler Birliği'nin tüm giderleri genel bütçeden ayrılan ödenekle karşılanırken; mahalli idarelerin kurduğu diğer birlikler sadece üye aidatları ile faaliyet gösterir.

Cevap

Mahalli idarelerin kendi aralarında kurdukları birlikler Cumhurbaşkanının izniyle kurulup üyelik isteğe bağlıyken; Türkiye Belediyeler Birliği kanunla kurulmuştur ve tüm belediyeler birliğin doğal üyesidir.
Doğru ifadeye göre, genel kural olarak mahalli idare birlikleri mahalli idarelerin iradesi ve Cumhurbaşkanı izniyle kurulurken; Türkiye Belediyeler Birliği istisnai olarak bizzat 5355 sayılı Kanun ile kurulmuş bir kamu tüzel kişisidir. Ayrıca TBB'ye üyelik, belediye meclislerinin kararına tabi olmayıp kanun gereği tüm belediyeler için 'doğal üyelik' (zorunlu üyelik) statüsündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel mahalli idare birliklerinin kuruluş usulünü belirleme
5355 sayılı Kanun m.4 uyarınca birlikler, mahalli idare meclislerinin kararı ve Cumhurbaşkanı izniyle kurulur.
Genel kuralın istisna ile karşılaştırılması için temel dayanağın oluşturulması gerekir.
2
Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBB) özel statüsünü inceleme
5355 sayılı Kanun m.20 uyarınca TBB, herhangi bir izin sürecine gerek kalmaksızın doğrudan kanunla kurulmuştur.
Ülke düzeyinde kurulan tek birlik olan TBB'nin hukuki kaynağını tespit etmek için gereklidir.
3
Üyelik yapısındaki farkı değerlendirme
Tüm belediyeler TBB'nin 'doğal üyesi'dir, yani üyelik meclis kararı gerektirmeyen kanuni bir sonuçtur.
Üyelik tipinin (iradi vs. kanuni) ayrıştırılması sonucu doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Türkiye Belediyeler Birliği'nin Kanuni Kuruluş ve Doğal Üyelik Statüsü

Daha Fazla Pratik

Türkiye Belediyeler Birliği'nin tüzüğünün onay makamı ile diğer mahalli idare birliklerinin tüzük onay makamlarını karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla