Mahalli İdare Birlikleri

174 soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik meclisinin oluşumu, temsil oranları ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birlik üyesi mahalli idarelerin başkanları, birlik meclisinin doğal üyeleridir ve temsilci sıfatıyla meclis toplantılarına katılırlar.

Birlik bütçesini ve kesin hesabını inceleyerek meclise görüş bildirmek ve kamulaştırma kararlarını almak birlik meclisinin asli yetkileri arasındadır.

Bir mahalli idarenin birlik meclisindeki üye sayısı, tüzükte ne şekilde düzenlenirse düzenlensin meclis üye tam sayısının üçte birinden fazla olamaz.

Birlik tüzüğünün değiştirilmesi, birliğe yeni üye kabulü ve üyeliğin sona ermesi ile ilgili kararlar meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.

Birlik meclisi; bütçe ve kesin hesabı kabul etmek, borçlanmaya karar vermek ve taşınmaz mal alım-satımına onay vermekle görevlidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesini ve kesin hesabını inceleyerek meclise görüş bildirmek ve kamulaştırma kararlarını almak birlik meclisinin asli yetkileri arasındadır.

Cevap

Bütçeyi ve kesin hesabı inceleyerek görüş bildirmek ile kamulaştırma kararları almak birlik meclisinin değil, birlik encümeninin görevleridir.

Birlik Meclisi karar organıdır ve bütçeyi kabul eder. Ancak 5355 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre bütçeyi inceleyip görüş bildirmek, kamulaştırma kararları almak ve ihale kararlarını vermek yürütme organı olan Birlik Encümeni'nin görevidir. Dolayısıyla meclis görevleri arasında sayılan bu ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Birlik meclisinin oluşum kurallarını incele.

Birlik üyesi başkanlar doğal üyedir ve bir idarenin temsil oranı 1/3'ü geçemez.

5355 sayılı Kanun Madde 8 uyarınca oluşumun temel sınırlarını belirlemek gerekir.

Karar alma yeter sayılarını kontrol et.

Tüzük değişikliği ve üye işlemleri için salt çoğunluk gerekir.

Madde 9'da belirtilen nitelikli çoğunluk gerektiren halleri ayırt etmek önemlidir.

Meclis ve Encümen arasındaki görev dağılımını analiz et.

Meclis 'karar' ve 'kabul' organıyken, Encümen 'inceleme', 'görüş bildirme' ve 'yürütme' (kamulaştırma, ihale) organıdır.

Madde 10 ve 12 arasındaki yetki farkı, KPSS sorularında en sık kullanılan yanıltıcı noktadır.

Anahtar Kavram

Birlik Meclisi ile Birlik Encümeni arasındaki yetki paylaşımı ve temsil sınırlamaları.

Daha Fazla Pratik

Birlik Encümeni'nin üye yapısını (seçilmiş vs. doğal üyeler) ve görevlerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 2Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde; birlik başkanının seçimi, görev süresi ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik başkanı, birlik meclisince kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk dönem için seçilenin görev süresi iki yıl, ikinci dönem için seçilenin süresi ise mahalli idare genel seçimlerine kadardır.

Birlik başkanlığı seçimi, birlik tüzüğünde aksine bir hüküm bulunmadıkça, meclis üyeleri arasından işaretle oylama ve katılanların salt çoğunluğu ile gerçekleştirilir.

Birlik başkanlığına seçilen bir meclis üyesinin, asıl seçildiği mahalli idaredeki meclis üyeliği sıfatı sona erse dahi, birlik başkanlığı görevi tüzükte belirlenen süre dolana kadar devam eder.

Birlik başkanı, birliğin temsilcisi ve yürütme organı olup birlik meclisine başkanlık eder; ancak birliğin bütçe uygulama sonuçlarını denetlemek amacıyla birlik encümenine başkanlık edemez.

Köylere Hizmet Götürme Birlikleri de dahil olmak üzere tüm mahalli idare birliklerinde başkanlık sıfatı, sadece üye belediye başkanları arasından seçilen bir kişi tarafından yürütülür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisince kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk dönem için seçilenin görev süresi iki yıl, ikinci dönem için seçilenin süresi ise mahalli idare genel seçimlerine kadardır.

Cevap

Birlik başkanının, birlik meclisi üyeleri arasından gizli oyla seçilmesi ve görev süresinin ilk dönem için iki yıl, ikinci dönem için ise mahalli idare genel seçimlerine kadar olması yönündeki ifade doğrudur.

Doğru ifade, 5355 sayılı Kanun'un 10. maddesinde yer alan seçim usulü ve görev süresi düzenlemesini tam olarak yansıtmaktadır. Buna göre başkan, gizli oyla meclis üyeleri arasından seçilir ve görev süresi belediye meclis başkanlık divanına paralel olarak 2 yıl ve geri kalan süre şeklinde iki döneme ayrılır.

Adım Adım Çözüm

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 10. maddesini inceleyin.

Birlik başkanının meclis üyeleri arasından gizli oyla seçileceği hükmüne ulaşılır.

Seçim usulü ve seçilme yeterliliğini belirlemek için.

Başkanın görev süresi sınırlamalarını kontrol edin.

İlk dönem 2 yıl, ikinci dönem ise yerel seçimlere kadar olan süreyi kapsar.

Görev süresinin mahalli idareler genel seçim takvimiyle uyumunu saptamak için.

Başkanın üyelik sıfatı ile birlik görevi arasındaki bağı analiz edin.

Üyeliği sona eren kişinin başkanlığının da sona ereceği sonucuna varılır.

Organlar arası hukuki devamlılık şartını doğrulamak için.

Başkanın encümen üzerindeki yetkisini değerlendirin.

Birlik başkanının hem meclis hem de encümenin doğal başkanı olduğu teyit edilir.

Yürütme ve karar organları arasındaki hiyerarşik bağı anlamak için.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Organların Teşekkülü ve Devamlılığı

Soru 3Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinin karar organı olan birlik meclisinin oluşumu, görevleri ve karar alma usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birlik tüzüğünde yapılacak değişiklikler ile birliğin borçlanmasına ilişkin kararlar, birlik meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.

Üye sayısı ikiden fazla olan birliklerde, bir mahalli idarenin birlik meclisindeki üye sayısı, meclis üye tam sayısının yarısından fazla olamaz.

Birlik bütçesini inceleyerek meclise görüş bildirmek ve birlik adına kamulaştırma kararlarını almak birlik meclisinin görev ve yetkileri arasındadır.

Birliğe üye olan mahalli idarelerin başkanları birlik meclisinin doğal üyesidir; diğer üyeler ise üye idarelerin meclisleri tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Birlik meclisi üyelerinin seçimi, üye mahalli idarelerin kendi meclisleri tarafından, tüzükte belirlenen sayıda ve gizli oyla gerçekleştirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesini inceleyerek meclise görüş bildirmek ve birlik adına kamulaştırma kararlarını almak birlik meclisinin görev ve yetkileri arasındadır.

Cevap

Birlik bütçesini inceleyerek görüş bildirmek ve kamulaştırma kararlarını almak birlik meclisinin değil, birlik encümeninin görevleri arasında yer aldığı için bu ifade yanlıştır.

Birlik meclisinin görevleri 5355 sayılı Kanun'un 10. maddesinde sayılmıştır. Bu maddede bütçeyi kabul etmek meclisin görevi olarak belirtilse de, bütçeyi inceleyip görüş bildirmek (m. 12/b) ve kamulaştırma kararı almak (m. 12/e) açıkça birlik encümeninin görevleri olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu görevlerin meclise ait olduğunu belirten seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

5355 Sayılı Kanun'un 10. maddesindeki birlik meclisi görevlerini incele.

Meclis bütçeyi kabul eder, borçlanmaya karar verir ve tüzük değişikliği yapar.

Meclis, birliğin en üst karar organıdır ve genel politikaları belirler.

Kanun'un 12. maddesindeki birlik encümeni görevlerini analiz et.

Bütçeyi inceleyip görüş bildirmek ve kamulaştırma kararı almak encümen yetkisindedir.

Encümen, birliğin yürütme ve danışma organı olarak teknik ve operasyonel kararları alır.

Karar alma usullerini (nitelikli çoğunluk) kontrol et.

Tüzük değişikliği ve borçlanma için üye tam sayısının salt çoğunluğu gerekir.

Kritik kararlarda meclis mevcudunun yarısından fazlasının onayı aranarak istikrar sağlanır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Organlar Arası Görev Ayrımı ve Karar Alma Yeter Sayıları

Daha Fazla Pratik

Birlik encümeninin oluşumu ve köylere hizmet götürme birliklerindeki özel temsil kurallarına göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 4Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşen bütçede yer alan katılım paylarını, tüzükte öngörülen süre içerisinde ödemeyen üye mahalli idarelere yönelik işletilecek mali yaptırım süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik meclisi, alacağın tahsili amacıyla ilgili mahalli idarenin İller Bankası nezdindeki nakit varlıklarına doğrudan el konulmasına karar verir.

Birlik bütçesi mülki idare amiri tarafından tasdik edilip onaylanmadığı sürece, katılım paylarının cebren tahsiline yönelik herhangi bir yasal başvuru yapılamaz.

Birlik başkanı; ödenmeyen tutarın, ilgili idarenin genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylarından kesilerek birliğe ödenmesi talebiyle İçişleri Bakanlığına veya valiliğe başvurur.

Ödenmeyen tutarların tahsili için birlik encümeni tarafından alınan karar, 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ilgili belediye başkanına karşı doğrudan icra takibine konu edilir.

Katılım payı yükümlülüğünü yerine getirmeyen idarenin birlik üyeliği, Birlik Meclisinin üye tam sayısının üçte iki çoğunluk kararı ile başka bir işleme gerek kalmaksızın düşürülür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı; ödenmeyen tutarın, ilgili idarenin genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylarından kesilerek birliğe ödenmesi talebiyle İçişleri Bakanlığına veya valiliğe başvurur.

Cevap

5355 sayılı Kanun'un 18. maddesi, mahalli idare birliklerinin mali sürdürülebilirliğini korumak amacıyla üye idarelerin katılım paylarını ödememesi durumuna özel bir yaptırım getirmiştir. Buna göre, birlik başkanı başvuruda bulunarak borcun ilgili idarenin genel bütçe paylarından (İller Bankası aracılığıyla dağıtılan paylar) kesilerek birliğe aktarılmasını sağlayabilir. Bu durum, alacağın tahsilinde en etkili ve zorunlu yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

Dayanak mevzuatın tespit edilmesi

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 18. maddesi

Birlik gelirlerinin tahsilatına ilişkin özel usuller bu maddede düzenlenmiştir.

Yetkili organın belirlenmesi

Birlik Başkanı

Birliğin temsilcisi ve yürütme organı olarak tahsilat sürecini başlatma yetkisi başkana aittir.

Başvuru yapılacak makamların belirlenmesi

İçişleri Bakanlığı veya Valilik

Genel bütçe payları üzerindeki vesayet ve koordinasyon yetkisi bu makamlardadır.

Tahsilat yönteminin tespiti

Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylardan kesinti (Kaynaktan kesinti)

Mahalli idarelerin gelir paylarından borcun mahsup edilerek doğrudan birliğe aktarılması yasal zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde ödenmeyen katılım paylarının kaynaktan kesinti yoluyla tahsili

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün değiştirilme usulü ve bu süreçte İçişleri Bakanlığının rolünü inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 5Soru →

Köylere yönelik altyapı ve kamu hizmetlerini yürütmek amacıyla kurulan Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB), yönetim yapısı ve organlarının oluşumu bakımından diğer mahalli idare birliklerinden farklı bir statüye sahiptir. Buna göre, bir ilçede kurulan Köylere Hizmet Götürme Birliği'nin başkanlık makamı ve birlik meclisinin oluşumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik başkanı kaymakamdır; birlik meclisi ise o ilçenin il genel meclisi üyeleri ile birliğe üye köy muhtarlarından oluşur.

Birlik başkanı, birlik meclisi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; meclis sadece birliğe üye olan köylerin muhtarlarından oluşur.

Birlik başkanı o ilçenin belediye başkanıdır; birlik meclisi ise belediye meclis üyeleri ve muhtarlardan oluşur.

Birlik başkanı il özel idaresi genel sekreteridir; birlik meclisi valinin görevlendireceği kamu görevlilerinden oluşur.

Birlik başkanı vali tarafından atanan bir şube müdürüdür; birlik meclisi ise sadece o ilçedeki il genel meclisi üyelerinden oluşur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı kaymakamdır; birlik meclisi ise o ilçenin il genel meclisi üyeleri ile birliğe üye köy muhtarlarından oluşur.

Cevap

Birlik başkanı kaymakamdır; birlik meclisi ise o ilçenin il genel meclisi üyeleri ile birliğe üye köy muhtarlarından oluşur.

Doğru seçenek, KHGB'nin ilçedeki yönetim modelini tam olarak açıklar.

5355

sayılı Kanun'un

11

. maddesi uyarınca, KHGB'lerde birlik başkanı ilçelerde kaymakamdır. Birlik meclisi ise o ilçenin il genel meclisi üyeleri ile birliğe üye köy muhtarlarından teşekkül eder. Bu yapı, köylerin ihtiyaçlarının yerel temsilciler tarafından belirlenmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın belirlenmesi

5355

sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu Madde

11

KHGB'lerin özel statüsü bu kanun maddesiyle düzenlenmiştir.

Başkanlık makamının tespiti

İlçelerde kaymakam, illerde vali birliğin başkanıdır.

Diğer birliklerin aksine KHGB'lerde 'doğal başkanlık' sistemi vardır.

Meclis bileşenlerinin incelenmesi

İl Genel Meclisi (İGM) üyeleri + Birliğe üye köy muhtarları.

Karar organında hem köy temsilcilerinin hem de il genel meclisi üyelerinin bulunması zorunludur.

Anahtar Kavram

KHGB Doğal Başkanlık ve Karma Meclis Yapısı

Tahmini Süre:50s

Soru 6Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinin mali yapısı, bütçe süreci ve katılım paylarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve üye mahalli idarelerin bütçelerinden bağımsız bir tüzel kişilik bütçesi olarak uygulanır.

Üye idarelerin birliğe ödemekle yükümlü olduğu katılım payları, her yıl ilgili idarelerin kendi meclisleri tarafından belirlenen oranlarda serbestçe tahakkuk ettirilir.

Birliklerin temel öz geliri, üye belediyelerin sınırları içinde tahsil edilen emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi gelirlerinden ayrılan %5'lik paydır.

Birlik meclisi tarafından kabul edilen bütçe, mülki idare amiri veya İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanmadıkça hukuken kesinlik kazanmaz.

Katılım paylarını süresinde ödemeyen idarelerin borçları, birlik encümeninin bildirimi üzerine doğrudan Danıştay kararıyla ilgili idarenin banka hesaplarından re'sen tahsil edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve üye mahalli idarelerin bütçelerinden bağımsız bir tüzel kişilik bütçesi olarak uygulanır.

Cevap

Birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve üye mahalli idarelerin bütçelerinden bağımsız bir tüzel kişilik bütçesi olarak uygulanır.

Mahalli idare birlikleri, üye idarelerden ayrı kamu tüzel kişiliklerine sahiptir.

5355

sayılı Kanun uyarınca, birliğin bütçesi birlik meclisi tarafından müzakere edilip kabul edildiğinde kesinleşir. Bu bütçe, üye idarelerin bütçeleri içinde bir kalem değil, birliğin kendi faaliyetlerini yürüttüğü bağımsız bir mali plandır.

Adım Adım Çözüm

Birlik bütçesinin hukuki dayanağını belirleme

5355

sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 16. maddesi temel alınır.

Birliklerin bütçe ve kesin hesap süreçleri bu kanunla düzenlenmiştir.

Karar organının yetkisini analiz etme

Birlik bütçesini görüşme ve kabul etme yetkisi münhasıran Birlik Meclisi'ne aittir.

Meclis, birliğin en üst karar organı olduğu için bütçeyi kesinleştirme yetkisine sahiptir.

Mali bağımsızlık ve katılım payı ilişkisini değerlendirme

Birlik, üye idarelerden ayrı bir tüzel kişiliktir; gelirleri tüzükteki esaslara göre toplanan katılım payları ve diğer öz gelirlerden oluşur.

Mali özerklik gereği birliğin bütçesi üye idarelerin bütçelerinin bir parçası değil, müstakil bir belgedir.

Anahtar Kavram

Birlik Bütçesinin Kesinleşmesi ve Mali Bağımsızlığı

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünde katılım paylarının hangi kriterlere (nüfus, yüzölçümü, hizmetten yararlanma oranı vb.) göre belirlenebileceğine dair tüzük hükümlerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde, birliklerin gelirleri ve bütçesinin kesinleşme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik bütçesi birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve tüzükte belirlenen katılım paylarının ödenmesi üye idareler için zorunludur.

Birlikler, mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak amacıyla kendi görev alanlarındaki mükelleflerden doğrudan emlak ve çevre temizlik vergisi tahsil edebilirler.

Birlik bütçesi, birlik meclisinin kabulünden sonra İçişleri Bakanlığı'nın onayı ile kesinleşerek yürürlüğe girer.

Üye mahalli idarelerin birliğe ödeyeceği katılım payları, her bütçe yılında üye idarelerin kendi meclisleri tarafından serbestçe belirlenir.

Birlik bütçesinin en büyük gelir kalemi,

5779

sayılı Kanun uyarınca genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylardan oluşur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve tüzükte belirlenen katılım paylarının ödenmesi üye idareler için zorunludur.

Cevap

Birlik bütçesinin birlik meclisi tarafından kabul edilmesiyle kesinleşmesi ve üye idarelerin tüzükte belirlenen katılım paylarını ödeme zorunluluğu doğru ifadedir.

Doğru cevap, birlik bütçesinin meclis tarafından kabul edilerek kesinleştiğini ve katılım paylarının tüzük esaslarına göre ödenmesinin üye idareler için yasal bir zorunluluk olduğunu belirtmektedir.

5355

sayılı Kanun'un

16

. maddesi bütçe sürecini bu şekilde tanımlar.

Adım Adım Çözüm

5355

sayılı Kanun'un

15

. ve

16

. maddeleri incelenir.

Birliklerin gelirleri arasında katılım payları, hizmet ücretleri ve taşınır/taşınmaz gelirlerinin olduğu görülür.

Yasal dayanağı belirlemek.

Bütçe onay sürecindeki yetkili organ tespit edilir.

Birlik Meclisi'nin bütçeyi kabul etme yetkisine sahip olduğu ve bütçenin meclis kararıyla kesinleştiği saptanır.

Karar organının yetki sınırını anlamak.

Katılım paylarının hukuki niteliği değerlendirilir.

Katılım paylarının birlik tüzüğünde yer aldığı ve üye idarelerin bütçelerinden ayrılmasının mecburi olduğu teyit edilir.

Mali yükümlülüğün kaynağını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde bütçe özerkliği ve katılım payı zorunluluğu

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün değiştirilme usulü ve İçişleri Bakanlığı'nın tüzük üzerindeki yetkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 8Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birliklerin mali yapısı, bütçe hazırlık süreci ve üye mahalli idarelerin katılım paylarının belirlenmesine ilişkin hukuki esaslar düşünüldüğünde; aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birlik tüzüğünde aksine bir hüküm bulunmadığı sürece; birliğin yatırım giderleri hizmetten yararlanma oranına, diğer giderler ise üye idarelerin oydaki ağırlıklarına veya nüfuslarına göre paylaştırılır.

Birlik meclisi tarafından kabul edilen bütçe, birliğe üye olan belediye ve il özel idaresi meclislerinin de ayrı ayrı onayından geçtikten sonra kesinleşerek yürürlüğe girer.

Üye mahalli idarelerin ödemediği katılım paylarının İller Bankası paylarından kesilerek birliğe aktarılması için, ilgili birliğin talebi üzerine İçişleri Bakanlığının onay vermesi zorunludur.

Birliklerin borçlanma usulleri 5393 sayılı Belediye Kanunu'na tabi olup, birliğin dış borçlanma yapabilmesi için birlik encümeninin kararı ve valiliğin uygun görüşü yeterlidir.

Birlik bütçesinde yer alan ödeneklerin aktarılması ve harcanması süreçlerinde, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda yer alan harçların tahsilatı konusunda birlik başkanı tam yetkilidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik tüzüğünde aksine bir hüküm bulunmadığı sürece; birliğin yatırım giderleri hizmetten yararlanma oranına, diğer giderler ise üye idarelerin oydaki ağırlıklarına veya nüfuslarına göre paylaştırılır.

Cevap

Birlik tüzüğünde aksi belirtilmedikçe yatırım giderlerinin hizmetten yararlanma oranına, diğer giderlerin ise oy ağırlığına veya nüfusa göre paylaştırılması doğrudur.

Doğru ifade, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 16. maddesinde yer alan yasal düzenlemeyi tam olarak yansıtmaktadır. Kanun, tüzükte aksine bir hüküm yoksa, tesis kurma veya ekipman alma gibi yatırım niteliğindeki harcamaların hizmetten faydalanma derecesine göre, personel veya kırtasiye gibi genel giderlerin ise üye birimlerin gücüne (nüfus veya oy ağırlığı) göre bölüştürülmesini emreder.

Adım Adım Çözüm

5355 sayılı Kanun'un 16. maddesini analiz et.

Maddenin ikinci fıkrası, gider paylaşımı konusunda ikili bir ayrım yapar: Yatırım giderleri ve diğer giderler.

Birlik giderlerinin adil dağıtımı için kanun koyucu hizmetten faydalanma ve temsiliyet kriterlerini esas almıştır.

Tüzük (charter) ve kanun arasındaki hiyerarşiyi kontrol et.

Kanun, bu paylaşım esaslarını 'tüzükte başka bir esas getirilmediği takdirde' geçerli saymaktadır.

Mahalli idare birlikleri iradi kuruluşlar olduğu için tüzük özerkliğine öncelik verilmiştir.

Diğer seçeneklerdeki usul hatalarını ayıkla.

Bütçe onayının üye meclislerce yapılması, vergi tahsil yetkisi veya kesinti için Bakanlık onayı gibi ifadelerin mevzuatta karşılığı olmadığı görülür.

Birlik tüzel kişiliği ve bütçe özerkliği, üye idarelerden bağımsız bir hukuki statü gerektirir.

Anahtar Kavram

Birlik Bütçe Özerkliği ve Gider Paylaşım Esasları

İpuçları

5355 sayılı Kanun'un 16. maddesindeki gider paylaşımı ayrımına (yatırım vs. genel) odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün neleri içermek zorunda olduğunu ve tüzük değişikliği usulünü tekrar etmeniz konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 9Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde; birliklerin mali yapısı, bütçe süreci ve üye idarelerin mali yükümlülüklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik bütçesi birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir; üye mahalli idarelerin tüzükte öngörülen katılım paylarını süresi içinde ödememeleri hâlinde, birlik başkanının talebi üzerine bu tutarlar İller Bankası veya ilgili kuruluşlarca o idarenin paylarından kesilerek birliğe aktarılır.

Mahalli idare birlikleri, üye belediyelerin sınırları içinde tahsil edilen Emlak Vergisi ve Çevre Temizlik Vergisi'nin %10'luk kısmını yasal olarak doğrudan kendi öz geliri olarak kaydetme ve tahsil etme yetkisine sahiptir.

Birlik bütçesinin hukuken tekemmül ederek yürürlüğe girebilmesi için, birlik merkezinin bulunduğu yerin valisi tarafından onaylanması veya İçişleri Bakanlığı'nın bütçe üzerindeki vesayet denetiminden geçmesi zorunludur.

Üye idarelerin birliğe ödeyeceği katılım payları, her mali yıl başında Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan 'Mahalli İdareler Katılım Tarifesi' ile belirlenir ve idarelerin yatırım bütçeleri oranında tahakkuk ettirilir.

Birlikler, 5779 sayılı Kanun uyarınca genel bütçe vergi gelirlerinden doğrudan pay alan tüzel kişilikler arasında yer aldığından, cari giderlerinin tamamını merkezi yönetimden gelen bu paylarla karşılamakla yükümlüdür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir; üye mahalli idarelerin tüzükte öngörülen katılım paylarını süresi içinde ödememeleri hâlinde, birlik başkanının talebi üzerine bu tutarlar İller Bankası veya ilgili kuruluşlarca o idarenin paylarından kesilerek birliğe aktarılır.

Cevap

Birlik bütçesi birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve ödenmeyen katılım payları birlik başkanının talebi üzerine üye idarenin paylarından kesilerek tahsil edilir.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre birliklerin en yetkili karar organı olan birlik meclisi, bütçeyi görüşüp kabul ederek kesinleştirir. Ayrıca kanunun 18. maddesi, üye idarelerin birliğe karşı olan mali yükümlülüklerini (katılım paylarını) yerine getirmemeleri durumunda, birlik başkanının talebiyle bu tutarların üye idarenin merkezi yönetim paylarından kesilerek birliğe aktarılmasını öngörerek birliğin gelirlerini güvence altına almıştır.

Adım Adım Çözüm

Birlik bütçesinin kesinleşme sürecini incele.

5355 sayılı Kanun Madde 16 uyarınca, birlik bütçesi birlik meclisince kabul edildikten sonra kesinleşir.

Mahalli idarelerin karar organlarının mali konulardaki nihai karar yetkisini teyit etmek için.

Katılım paylarının tahsil usulünü analiz et.

5355 sayılı Kanun Madde 18'e göre, ödenmeyen paylar birlik başkanının başvurusu üzerine İller Bankası veya ilgili idarelerce (paylardan kesinti yoluyla) tahsil edilir.

Birliklerin mali sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla getirilen yasal zorlama mekanizmasını belirlemek için.

Diğer gelir kaynaklarını ve kısıtlamaları değerlendir.

Birliklerin doğrudan vergi salma yetkisi veya genel bütçeden doğrudan pay alma hakkı olmadığı saptanmıştır.

Birlikleri, üye mahalli idarelerden (belediye, il özel idaresi vb.) ayıran temel mali farkları belirlemek için.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Bütçe Özerkliği ve Katılım Payı Tahsilat Güvencesi

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünde katılım paylarına dair bir hüküm bulunmaması durumunda, 5355 sayılı Kanun'un yedek hükümlerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 45s

Soru 10Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinde yürütme organının başı ve birliğin temsilcisi olan "Birlik Başkanı"nın seçimi ve görev süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik başkanı, birliğe üye olan mahalli idarelerin seçmenleri tarafından beş yıl süreyle görev yapmak üzere doğrudan seçilir.

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla; ilk iki yıl için ve sonrasında mahalli idare genel seçimlerine kadar görev yapmak üzere seçilir.

Birlik başkanı, birliğe üye belediye başkanları arasından mülki idare amiri (vali veya kaymakam) tarafından beş yıllığına görevlendirilir.

Birlik başkanı, birlik meclisi üyeleri tarafından açık oylama ile meclis dışından aday gösterilen kişiler arasından beş yıl için seçilir.

Birlik başkanı, sadece birlik tüzüğünde öngörülen nitelikleri taşıyan meclis üyeleri arasından İçişleri Bakanlığı onayı ile üç yıl için seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla; ilk iki yıl için ve sonrasında mahalli idare genel seçimlerine kadar görev yapmak üzere seçilir.

Cevap

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla; ilk iki yıl için ve sonrasında mahalli idare genel seçimlerine kadar görev yapmak üzere seçilir.

Doğru cevap olan ifade,

5355

sayılı Kanun'un

11

. maddesindeki hükme tam olarak uygundur. Buna göre birlik başkanı; meclis tarafından, meclis üyeleri arasından, gizli oyla seçilir. Ayrıca belediye meclisi ve il genel meclisi başkanlık divanlarında olduğu gibi, görev süresi ilk iki yıl ve sonrasında genel seçimlere kadar olan kalan süre şeklinde iki döneme ayrılmıştır.

Adım Adım Çözüm

5355

sayılı Kanun'un

11

. maddesi uyarınca seçim organı belirlenir.

Birlik başkanını seçme yetkisinin birlik meclisinde olduğu tespit edilir.

Yasal yetki devrinin ve karar organının tespiti için gereklidir.

Adaylık şartları ve oylama usulü analiz edilir.

Başkanın meclis üyeleri arasından seçilmesi gerektiği ve oylamanın gizli yapılacağı belirlenir.

Usule ilişkin temel kuralların doğrulanması sağlanır.

Görev süresine ilişkin yasal kademelendirme incelenir.

İlk dönemin

2

yıl, ikinci dönemin ise mahalli idare genel seçimlerine kadar olduğu sonucuna varılır.

Belediye başkanlığı gibi kesintisiz

5

yıllık bir sürenin olmadığını teyit etmek için önemlidir.

Anahtar Kavram

Birlik Başkanının Seçim Usulü ve Kademeli Görev Süresi

İpuçları

Birlik başkanının seçim usulünün belediye meclis başkanlığı seçimiyle benzerlik gösterip göstermediğini düşünün.

Birlik başkanı meclis içinden mi yoksa dışından mı seçilir? Oylamanın gizliliği kuralını hatırlayın.

Görev süresinin kesintisiz

5

yıl mı yoksa

2

yıl ve kalan süre şeklinde mi bölündüğüne odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Birlik başkanının yetkileri ile belediye başkanının yetkileri arasındaki benzerlikleri

5393

5355

sayılı kanunlar üzerinden karşılaştırın.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 11Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre, mahalli idare birliklerinin yürütme ve danışma organı niteliğindeki "birlik encümeni"nin oluşumu ve görevleri ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birlik başkanı, aynı zamanda birlik encümeninin de başkanıdır.

Birlik encümeni üyeleri, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve bir yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir.

Birlik encümeninin üye sayısı birlik tüzüğünde belirtilir ancak bu sayı yedi üyeyi geçemez.

Birlik bütçesi ve kesin hesabını inceleyerek karara bağlamak ve bütçeyi kesinleştirmek encümenin asli görevleri arasındadır.

Birlik tüzüğünde öngörülen sınırları aşmayan harcamaların yapılmasına karar vermek encümenin yetkisindedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi ve kesin hesabını inceleyerek karara bağlamak ve bütçeyi kesinleştirmek encümenin asli görevleri arasındadır.

Cevap

Birlik bütçesi ve kesin hesabının görüşülerek karara bağlanması ve kesinleştirilmesi görevi birlik encümenine değil, birliğin karar organı olan birlik meclisine aittir; encümenin bu konudaki rolü sadece inceleme ve görüş bildirmektir.

Bütçeyi ve kesin hesabı karara bağlamak, 5355 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca birlik meclisinin görevleri arasındadır. Encümenin bu konudaki yetkisi ise 12. madde uyarınca sadece 'inceleyip meclise görüş bildirmek' ile sınırlıdır. Bu nedenle bütçeyi kesinleştirme yetkisinin encümende olduğunu belirten ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın (5355 sayılı Kanun) belirlenmesi.

Birlik organlarının (Meclis, Encümen, Başkan) görev ve yetki ayrımı netleştirilir.

KPSS Kamu Yönetimi sorularında mahalli idarelerin görev alanları kanundaki lafzi metne göre ayrılır.

Encümen ve Meclis arasındaki bütçe yetkisi ayrımının analizi.

Encümenin 'danışma ve inceleme', Meclisin ise 'karar ve onay' makamı olduğu saptanır.

Bütçe ve kesin hesap gibi temel mali belgeleri kesinleştirme yetkisi her zaman en üst karar organına (Meclis) aittir.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Görev Sınırları ve Meclis ile Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB) özelindeki encümen oluşumunu (Vali/Kaymakam + 2 İl Genel Meclisi Üyesi + 2 Muhtar) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 12Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde, mahalli idare birliklerinde birlik başkanının seçimi, görev süresi ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk iki yıl için seçilen başkanın görev süresi dolduğunda yapılacak seçimde ise mahalli idare genel seçimlerine kadar görev yapar.

Birlik tüzüğünde aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, birliğin merkezinin bulunduğu yerin valisi veya kaymakamı birliğin doğal başkanı sıfatıyla yürütme görevini üstlenir.

Birlik başkanı birliğin en üst amiri ve temsilcisi olup birlik meclisine başkanlık eder; ancak birlik encümenine başkanlık etme yetkisi encümenin kendi içinden seçeceği bir üyeye aittir.

Birlik başkanlığı seçiminde ilk iki turda üye tam sayısının salt çoğunluğu, üçüncü turda ise katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır.

Birlik başkanı, mahalli idare genel seçimlerini takip eden ilk meclis toplantısında beş yıllık bir dönem için seçilir ve bu süre zarfında meclis tarafından görevinden uzaklaştırılamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk iki yıl için seçilen başkanın görev süresi dolduğunda yapılacak seçimde ise mahalli idare genel seçimlerine kadar görev yapar.

Cevap

Birlik başkanı, meclis üyeleri arasından gizli oyla seçilir ve görev süresi ilk seçimde iki yıl, ikinci seçimde ise mahalli idare genel seçimlerine kadar sürecek şekilde belirlenir.

Doğru ifadeye göre, birlik başkanı seçimle iş başına gelir ve görev süresi belediye meclisi başkanlık divanı seçimlerinde olduğu gibi '2 yıl + kalan süre' formülüyle uygulanır. Bu yapı, yerel yönetim seçim döngüsü ile birlik yönetiminin uyumunu sağlar.

Adım Adım Çözüm

Seçmen ve aday profilinin belirlenmesi

Birlik başkanı meclis dışından seçilemez; mutlaka birlik meclisi üyesi olmalıdır.

Kanun, birlik başkanının meclis kendi üyeleri arasından seçilmesini emreder.

Oylama yönteminin analizi

Seçim gizli oyla gerçekleştirilir.

Demokratik temsil ve tarafsızlık ilkesi gereği gizli oy esası benimsenmiştir.

Görev süresinin hesaplanması

2 yıl (birinci dönem) + Mahalli idare seçimlerine kadar kalan süre (ikinci dönem).

Belediye ve İl Genel Meclisi başkanlık divanı seçimleriyle uyum sağlamak amacıyla kademeli süre öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Organların Oluşumu

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 13Soru →

Mahalli idare birliklerinde demokratik temsil ve karar alma mekanizmalarını düzenleyen $5355$ sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, birlik meclisinin oluşumu, yetkileri ve çalışma esasları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birlik meclisi yalnızca üye mahalli idarelerin meclis üyeleri arasından seçtiği temsilcilerden oluşur; belediye başkanlarının meclise katılımı birlik tüzüğünde ayrıca kararlaştırılır.

Birlik tüzüğünün değiştirilmesi, birliğe üye kabulü ve borçlanmaya karar verilmesi gibi stratejik işlemler için birlik meclisi üye tam sayısının mutlak çoğunluğu aranır.

Birlik bütçe tasarısını ve kesin hesabını inceleyerek meclise bu konularda görüş bildirmek, birlik meclisi bünyesindeki ihtisas komisyonlarının asli görevidir.

Her üye mahalli idare, nüfus kriterine dayalı olarak tüzükte belirlenen oranda ancak her halükarda en az iki üye ile temsil edilmek zorundadır.

Birlik meclisi, birlik merkezinin bulunduğu yerin valisi veya kaymakamı tarafından belirlenen bir kamu görevlisinin başkanlığında toplanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik tüzüğünün değiştirilmesi, birliğe üye kabulü ve borçlanmaya karar verilmesi gibi stratejik işlemler için birlik meclisi üye tam sayısının mutlak çoğunluğu aranır.

Cevap

Birlik tüzüğünün değiştirilmesi, birliğe üye kabulü ve borçlanmaya karar verilmesi gibi stratejik işlemler için birlik meclisi üye tam sayısının mutlak çoğunluğunun aranması doğrudur.

Doğru olan ifade, birlik tüzüğünün değiştirilmesi, birliğe üye kabulü/ayrılması, borçlanma ve taşınmaz mal yönetimi gibi kararların birlik meclisi üye tam sayısının mutlak çoğunluğu ile alınmasıdır. Bu kural, birliğin temel yapısını ve mali geleceğini etkileyen kararların geniş bir uzlaşıyla alınmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

Birlik meclisinin oluşumunu incele.

Meclis; seçilmiş üyeler ve doğal üyelerden (belediye başkanları, muhtarlar vb.) oluşur.

Üyelik yapısının sadece seçimle belirlenmediğini teyit etmek için.

Karar yeter sayılarını analiz et.

Olağan kararlar salt çoğunlukla alınırken, tüzük değişikliği ve borçlanma gibi konular mutlak çoğunluk gerektirir.

Stratejik kararların nitelikli çoğunluk gerektirdiğini saptamak için.

Organlar arası görev dağılımını kontrol et.

Bütçe incelemesi encümenin, bütçe onayı ise meclisin görevidir.

Karar organı ile yürütme/danışma organı arasındaki ayrımı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

5355 Sayılı Kanun Uyarınca Birlik Meclisinin Yetkileri ve Karar Yeter Sayıları

Soru 14Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik encümeninin oluşumu, üye yapısı ve çalışma esasları ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birlik tüzüğünde belirtilen sayıdaki encümen üyeleri, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve bir yıl görev yapmak üzere seçilir.

Birlik başkanı, birlik encümeninin de başkanıdır; başkanın toplantıya katılamadığı durumlarda encümen üyeleri arasından en yaşlı üye toplantıya başkanlık eder.

Birlik encümeninin üye sayısı, birlik tüzüğünde gösterilmek şartıyla başkan dahil en fazla yedi kişi olarak belirlenebilir.

Birlik encümeni, birliğin bütçe ve kesin hesabını inceleyerek görüşünü birlik meclisine sunmakla yükümlüdür.

Köylere hizmet götürme birliklerinde encümen; birlik başkanı, il genel meclisi üyeleri ve muhtarlar arasından seçilen toplam beş üyeden oluşur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik encümeninin de başkanıdır; başkanın toplantıya katılamadığı durumlarda encümen üyeleri arasından en yaşlı üye toplantıya başkanlık eder.

Cevap

Birlik başkanının bulunmadığı hallerde birlik encümenine başkanlık etme yetkisi, başkanın görevlendireceği bir encümen üyesine aittir; en yaşlı üyeye değil.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 11. maddesinin son fıkrasına göre, birlik başkanı aynı zamanda birlik encümeninin de başkanıdır. Ancak başkanın katılamadığı toplantılarda başkanlık görevi, meclis veya encümenin en yaşlı üyesi tarafından değil, 'başkanın görevlendireceği bir encümen üyesi' tarafından yerine getirilir. Bu durum, idari işleyişte süreklilik ve hiyerarşik uyumun sağlanması amacını taşır.

Adım Adım Çözüm

5355 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamındaki encümen başkanlığı ve vekalet usulü incelenir.

Başkanın bulunmadığı hallerde yetki devrinin 'görevlendirme' usulüyle yapıldığı tespit edilir.

Mevzuattaki özel yetkilendirme kuralını belirlemek.

Genel birliklerde encümen üye sayısı ve seçim periyodu kontrol edilir.

Üye sayısının üst sınırının 7 (başkan dahil) olduğu ve seçimin 1 yıllık olduğu doğrulanır.

Tüzük ve kanun sınırlarını teyit etmek.

Köylere Hizmet Götürme Birlikleri'ne (KHGB) ilişkin istisnai encümen yapısı analiz edilir.

KHGB encümeninin 5 kişiden (Başkan + 2 İGM Üyesi + 2 Muhtar) oluştuğu teyit edilir.

Özel birlik türlerindeki yapısal farkları ayırt etmek.

Seçeneklerdeki 'en yaşlı üye' ibaresi ile diğer kurullardaki (meclis ilk toplantısı gibi) benzer kurallar kıyaslanır.

Encümen işleyişinde en yaşlı üye kuralının bulunmadığı, bunun bir yanıltıcı bilgi olduğu sonucuna varılır.

Kavramsal karışıklığı gidermek.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Temsili ve Karar Organı İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin ve başkanının görevlerini de içerecek şekilde, Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'ndaki yetki dağılımını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak çalışınız.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 15Soru →

Mahalli idare birlikleri hukukunda Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB), hem kuruluş amaçları hem de organlarının oluşum usulü bakımından genel birlik statüsünden ayrılan özel hükümlere tabidir.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde, ilçelerde kurulan bir KHGB'nin yönetim organları ve üyelik yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik başkanı, diğer mahalli idare birliklerinde olduğu gibi birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından iki yıl için seçilir.

Birlik meclisi; sadece birliğe üye olan köylerin muhtarlarından oluşur ve meclis başkanlığı görevi en kıdemli muhtar tarafından yürütülür.

Birlik başkanı kaymakamdır; birlik meclisi ise birliğe üye olan köy muhtarları ile o ilçeden seçilen il genel meclisi üyelerinden teşekkül eder.

Birlik encümeni; birlik başkanının başkanlığında, il genel meclisi üyeleri arasından seçilen üç üye ve bir birlik genel sekreterinden oluşur.

Birlik meclis üyeliği sadece muhtarlara özgüdür; ancak bütçe görüşmelerinde ilçe belediye başkanı meclise başkanlık eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı kaymakamdır; birlik meclisi ise birliğe üye olan köy muhtarları ile o ilçeden seçilen il genel meclisi üyelerinden teşekkül eder.

Cevap

Birlik başkanı kaymakamdır; birlik meclisi ise birliğe üye olan köy muhtarları ile o ilçeden seçilen il genel meclisi üyelerinden teşekkül eder.

5355 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre; Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde birlik başkanı vali veya kaymakamdır. Birlik meclisi ise, birliğe üye köylerin muhtarları ile o ilin il genel meclisi üyelerinden (ilçelerde o ilçeden seçilen üyelerden) oluşur. Bu yapı, mülki idare ile yerel temsilcilerin bir araya geldiği hibrit bir modeldir.

Adım Adım Çözüm

Birlik türünün ve ilgili kanun maddesinin tespiti

5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu, Madde 18 (KHGB'ye özel hükümler).

KHGB'ler diğer birliklerden farklı olarak özel bir madde ile düzenlenmiştir.

Başkanlık usulünün belirlenmesi

Birlik başkanı ilçelerde kaymakam, illerde validir (Tabii başkanlık).

Bu birliklerde başkanlık için seçim yapılmaz, mülki idare amiri görevi gereği baştır.

Meclis yapısının analiz edilmesi

Meclis = Köy Muhtarları + İl Genel Meclisi Üyeleri.

KHGB, köylere hizmet götürme amacını taşıdığı için hem köylerin temsilcileri (muhtarlar) hem de ilin karar organı temsilcileri (İGM üyeleri) birlikte yer alır.

Anahtar Kavram

KHGB'nin Tabii Başkanlık ve Karma Meclis Yapısı

Soru 16Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre, mahalli idare birliklerinin genel yönetim esasları ile Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB) için öngörülen özel hükümler karşılaştırıldığında yönetim organları bakımından bazı farklar ortaya çıkmaktadır.

Aşağıdaki tabloda bu farklılıklara ilişkin bir karşılaştırma yapılmıştır:

Özellik	Genel Mahalli İdare Birlikleri	Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB)
Birlik Meclisi Yapısı	Üye idarelerin kendi meclislerinden seçtiği üyeler	X
Birlik Başkanı Belirlenme Usulü	Birlik meclisi üyeleri arasından seçim	Y

Buna göre tabloda X ve Y ile gösterilen alanlara getirilmesi gereken bilgiler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

X: Sadece birliğe üye köylerin muhtarları / Y: Birlik meclisi üyeleri arasından gizli oyla seçim

X: Köy muhtarları ve o ilçeden seçilen il genel meclisi üyeleri / Y: Vali veya kaymakam tarafından yürütülen doğal başkanlık

X: Muhtarlar ve ilgili belediye başkanları / Y: İçişleri Bakanı tarafından atanan kamu görevlisi

X: Sadece il genel meclisi üyeleri / Y: Birlik meclisi üyeleri arasından salt çoğunlukla seçim

X: Köy muhtarları ve il özel idaresi genel sekreteri / Y: En kıdemli birlik meclis üyesi tarafından yürütülen başkanlık

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: X: Köy muhtarları ve o ilçeden seçilen il genel meclisi üyeleri / Y: Vali veya kaymakam tarafından yürütülen doğal başkanlık

Cevap

X alanına 'Köy muhtarları ve o ilçeden seçilen il genel meclisi üyeleri', Y alanına ise 'Vali veya kaymakam tarafından yürütülen doğal başkanlık' bilgileri getirilmelidir.

Doğru yanıt, KHGB'nin yasal olarak belirlenmiş meclis bileşenlerini ve başkanlık usulünü eksiksiz yansıtmaktadır. Köy muhtarları ile o ilçenin il genel meclisi üyeleri birliğin karar organı olan meclisi oluştururken; vali veya kaymakam, seçim gerekmeksizin makamı gereği birliğin yürütme başıdır.

Adım Adım Çözüm

KHGB meclis yapısının analiz edilmesi

5355 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca KHGB meclisi; üye köylerin muhtarları ile o ilçeden seçilen il genel meclisi üyelerinden oluşur.

KHGB'nin yerel temsil gücünü hem köy hem de il düzeyindeki seçilmişlerle sağlaması yasal bir zorunluluktur.

KHGB başkanlık usulünün analiz edilmesi

KHGB'lerde başkanlık için seçim yapılmaz. Merkez ilçede vali veya görevlendireceği yardımcısı, diğer ilçelerde ise kaymakam birliğin doğal başkanıdır.

Mülki idare amirinin başkanlığı, birliğin hizmet kapasitesini ve kamu kaynaklarını etkin kullanımını koordine etmek için yasayla sabitlenmiştir.

Diğer mahalli idare birlikleriyle farkın tespiti

Genel mahalli idare birliklerinde başkan meclis üyeleri arasından seçilirken, KHGB'de makam unvana bağlı (doğal) olarak belirlenir.

KHGB, köylere yönelik kamu hizmeti odaklı yapısı nedeniyle diğer birliklerden daha merkeziyetçi ve koordinasyon odaklı bir yönetim modeline sahiptir.

Anahtar Kavram

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde (KHGB) 'Doğal Başkanlık' ve Karma Meclis Yapısı

Alternatif Yöntem

Genel Mahalli İdare Birlikleri ile KHGB arasındaki en kritik farkın 'başkanın nasıl belirlendiği' olduğunu hatırlayarak (Seçim vs. Doğal Başkanlık) seçenekleri hızlıca eleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 17Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde; birliğin bütçe süreci, gelir kalemleri ve üye mahalli idarelerin mali yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda uygulanacak yasal prosedürler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

Birlik bütçesi birlik meclisince kabul edilerek kesinleşir; tüzükte belirlenen katılım paylarını süresinde ödemeyen idarelerin borçları, birliğin başvurusu üzerine İller Bankası veya ilgili kurum tarafından o idarenin payından kesilerek birliğe aktarılır.

Birlik bütçesi, birlik encümeni tarafından karara bağlandıktan sonra İçişleri Bakanlığı'nın onayı ile yürürlüğe girer ve ödenmeyen katılım payları için doğrudan İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca genel hükümlere göre takip yapılır.

Birlik, görev alanıyla sınırlı olmak kaydıyla Emlak Vergisi ve Çevre Temizlik Vergisi gibi mahalli idare öz gelirlerini doğrudan tahsil etme ve birlik tüzüğünde belirtilen oranları meclis kararıyla bütçe yılı içinde değiştirme yetkisine sahiptir.

Üye mahalli idarelerin birliğe ödeyecekleri katılım payları her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenir ve mahalli idarelerin özerkliği gereği bu payların tahsilinde gecikme zammı uygulanması hukuken mümkün değildir.

Birlik meclisi tarafından hazırlanan bütçe, birliğe üye olan en büyük nüfuslu mahalli idarenin meclisi tarafından onaylanmadıkça yürürlüğe girmez ve bütçe dışı harcamalar için valilikten ek ödenek onayı alınması gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi birlik meclisince kabul edilerek kesinleşir; tüzükte belirlenen katılım paylarını süresinde ödemeyen idarelerin borçları, birliğin başvurusu üzerine İller Bankası veya ilgili kurum tarafından o idarenin payından kesilerek birliğe aktarılır.

Cevap

Birlik bütçesinin birlik meclisince kabul edilerek kesinleşmesi ve ödenmeyen katılım paylarının İller Bankası paylarından kesilerek aktarılması hukuken doğrudur.

Doğru seçenek, 5355 sayılı Kanun'un 15. ve 16. maddelerinde yer alan bütçe onay ve gelir tahsilat usullerini tam olarak yansıtmaktadır. Birlik meclisinin bütçe üzerindeki nihai karar yetkisi ile ödenmeyen payların İller Bankası aracılığıyla (kaynağından kesinti) tahsil edilmesi, birliğin mali sürdürülebilirliğini koruyan en güçlü hukuki mekanizmalardır.

Adım Adım Çözüm

5355 sayılı Kanun'un bütçe onay makamını belirleme

Birlik Meclisi

Kanun'un 16. maddesi bütçenin birlik meclisince kabul edileceğini açıkça belirtir.

Katılım paylarının hukuki dayanağını tespit etme

Birlik Tüzüğü

Katılım paylarının esasları ve ödeme zamanı birlik tüzüğünde gösterilir.

Ödenmeyen paylar için uygulanan özel tahsilat mekanizmasını analiz etme

İller Bankası paylarından kesinti

Kanun'un 15. maddesi, birliğin başvurusu üzerine ödenmeyen payların ilgili idarenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilmesini öngörür.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Mali Özerkliği ve Katılım Payı Tahsilatı

Daha Fazla Pratik

5355 Sayılı Kanun kapsamında Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin bütçe ve gelir yapısındaki özel istisnaları inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 18Soru →

Birden fazla ili kapsayacak şekilde kurulan bir mahalli idare birliğinin, tüzüğünde sona ermeye ilişkin özel bir hüküm bulunmaması kaydıyla feshedilmesi durumunda, tasfiye sürecinin yürütülmesi ve mal varlığının paylaşımı ile ilgili aşağıdaki esaslardan hangisi uygulanmalıdır?

Tasfiye işlemleri İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilecek üç kişilik bir heyetçe yürütülür ve mal varlığı üyelerin katılım payları oranında paylaştırılır.

Tasfiye süreci birlik merkezinin bulunduğu ilin valisi tarafından atanan bir komisyonca yönetilir ve varlıklar üye idarelere eşit olarak dağıtılır.

Birliğin tasfiyesi birlik encümeni tarafından gerçekleştirilir ve borçlar ödendikten sonra kalan miktar üye idarelerin nüfusları oranında paylaştırılır.

Tasfiye işlemleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürütülür ve varlıklar birliğin kuruluşundaki sermaye katkılarına göre iade edilir.

Birlik başkanı tarafından kurulan bir tasfiye kurulu süreci yönetir ve mal varlığı paylaşımı için Danıştay'dan uygunluk görüşü alınması zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasfiye işlemleri İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilecek üç kişilik bir heyetçe yürütülür ve mal varlığı üyelerin katılım payları oranında paylaştırılır.

Cevap

Birden fazla ili kapsayan birliklerde tasfiye işlemleri İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilen üç kişilik bir heyet tarafından yürütülür ve varlıklar katılım payları oranında paylaştırılır.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesine göre; tasfiye işlemleri, birliğin birden fazla ili kapsaması halinde İçişleri Bakanlığının görevlendireceği üç kişilik bir heyet tarafından yürütülür. Birliğin mal varlığı ise, tüzükte başka bir düzenleme yoksa üyeleri arasında katılım payları oranında paylaştırılır. Bu durum hem yetkili makam hem de paylaşım usulü açısından tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

Birliğin coğrafi kapsamının belirlenmesi

Birliğin birden fazla ili kapsadığı tespit edildi.

Tasfiye heyetini görevlendirecek makamın belirlenmesi (Vali vs. İçişleri Bakanlığı) için bu ayrım kritiktir.

5355 sayılı Kanun'un 21. maddesinin uygulanması

Görevlendirme yetkisinin İçişleri Bakanlığına ait olduğu ve heyetin 3 kişiden oluştuğu saptandı.

Kanun, tek bir ili kapsayan birliklerde valiyi, birden fazla ili kapsayanlarda Bakanlığı yetkili kılmıştır.

Mal varlığı paylaşım esasının tespiti

Paylaşımın katılım payları oranında yapılması gerektiği belirlendi.

Tüzükte aksine hüküm yoksa, birliğin giderlerine katılma oranı (katılım payı) hak sahipliğinde de esastır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tasfiye Rejimi

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin fesih kararı alabilmesi için gerekli olan nitelikli çoğunluk oranını ve bu kararın kesinleşme usulünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 19Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde, mahalli idare birliklerinde birlik başkanının seçimi ve görev süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir ve ilk dönem için seçilenin görev süresi iki yıldır.

Birlik başkanı, birlik üyesi mahalli idarelerin seçmenleri tarafından beş yıl süreyle görev yapmak üzere doğrudan seçilir.

Birlik başkanlığı görevi, birliğin merkezinin bulunduğu yerin valisi veya kaymakamı tarafından doğal başkan sıfatıyla yürütülür.

Birlik başkanı, üye mahalli idarelerin meclis üyeleri dışından, idari tecrübesi olan kişiler arasından salt çoğunlukla seçilir.

Birlik başkanı ilk turda meclis üye tam sayısının beşte birinin önerisi ve oy birliği ile seçilerek beş yıl görev yapar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir ve ilk dönem için seçilenin görev süresi iki yıldır.

Cevap

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir ve ilk dönem için seçilenin görev süresi iki yıldır.

5355 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre birlik başkanı, meclis üyeleri arasından gizli oyla seçilir. Kanun koyucu, ilk mahalli idareler genel seçiminden sonraki ilk iki yıl için seçilenlerin görev süresini iki yıl, ikinci dönem için seçilenlerin süresini ise bir sonraki yerel seçime kadar olan süre olarak belirlemiştir.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın tespiti

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 10. maddesi incelenir.

Birlik organlarının oluşumu ve seçim usulleri bu kanunla düzenlenmiştir.

Seçim usulünün belirlenmesi

Başkanın birlik meclisi üyeleri arasından ve gizli oyla seçilmesi gerektiği teyit edilir.

Birlik başkanı belediye başkanı gibi doğrudan halk oyuyla değil, dolaylı bir seçimle meclis içinden belirlenir.

Görev süresinin hesaplanması

İlk dönem için 2 yıl, ikinci dönem için ise mahalli idareler genel seçimine kadar olan süre belirlenir.

Kanun, meclis başkanlık divanı ve birlik başkanı için kademeli bir görev süresi öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Birlik başkanının seçiminde gizli oy ve meclis üyeliği şartı ile 2 + kalan süre kuralı.

Daha Fazla Pratik

Birlik başkanının seçimindeki oylama turları ve gerekli çoğunlukları gözden geçiriniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 20Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’na göre, mahalli idare birimlerinin belirli hizmetleri yürütmek üzere kurdukları birlikler arasında "Köylere Hizmet Götürme Birlikleri" (KHGB) özel bir yönetim statüsüne sahiptir.

Buna göre Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin yönetim yapısı ve organlarının oluşumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birlik meclisi; birliğe üye olan köylerin muhtarları ile o ilçeden veya ilden seçilen il genel meclisi üyelerinden oluşur.

Birlik başkanı, birlik meclisi üyeleri arasından gizli oyla ve mahalli idare genel seçimlerini müteakip dört yıl için seçilir.

Birlik encümeni; birlik başkanı, il özel idaresi genel sekreteri ve meclis tarafından seçilen üç köy muhtarından oluşur.

Büyükşehir belediyesi bulunan illerde, mülki idare amiri başkanlığında mahalle muhtarlarının katılımıyla bu birliklerin kurulması zorunludur.

Birlik meclisi üyeleri, kendi aralarından bir üyeyi meclis başkanı olarak seçer ve vali veya kaymakam sadece yürütme organının başı olarak görev yapar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik meclisi; birliğe üye olan köylerin muhtarları ile o ilçeden veya ilden seçilen il genel meclisi üyelerinden oluşur.

Cevap

Birlik meclisinin, birliğe üye köylerin muhtarları ile o bölgeden seçilen il genel meclisi üyelerinden oluştuğunu belirten ifade doğrudur.

Doğru olan seçenek, Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin meclis yapısını tam olarak tanımlamaktadır.

5355

sayılı Kanun'a göre KHGB meclisi; ilgili mülki idari birimdeki (il veya ilçe) tüm köy muhtarları ile o bölgeyi temsil eden il genel meclisi üyelerinin katılımıyla oluşur. Ayrıca bu birliklerin başkanı olan vali veya kaymakam, aynı zamanda meclisin de başkanıdır.

Adım Adım Çözüm

KHGB'nin yasal dayanağını ve amacını belirle.

5355

sayılı Kanun kapsamında köylere yönelik altyapı, yol, su gibi hizmetleri yürütmek amacıyla kurulurlar.

Bu birlikler, il özel idarelerinin köylere yönelik hizmetlerini yerinden ve hızlı yürütmek için özel bir statüyle yapılandırılmıştır.

Yönetim organlarındaki "doğal başkanlık" kuralını incele.

Birlik başkanının illerde vali, ilçelerde kaymakam olduğu ve bu görevin seçimle değil mülki idare amirliği sıfatıyla yürütüldüğü tespit edilir.

Kanun koyucu, bu birliklerin merkezi yönetimle eşgüdümünü sağlamak için seçim usulünü istisna tutmuştur.

Meclis ve Encümen bileşimini doğrula.

Meclisin; üye köylerin muhtarları ve il genel meclisi üyelerinden oluştuğu sonucuna varılır.

KHGB, il özel idaresi ve köylerin ortak bir platformda buluştuğu bir mahalli idare birliğidir.

Anahtar Kavram

KHGB'nin Doğal Başkanlık ve Karma Meclis Yapısı

Tahmini Süre:1m 45s

Sayfa 1 / 9Sonraki

Mahalli İdare Birlikleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm