Soru

Zorluk: ZorTBMM Çalışma Düzeni ve Toplantı, Karar Yeter Sayıları

Toplam 600600 milletvekilinden oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda, bir kanun teklifinin oylamasının yapıldığı oturuma oturumu yöneten başkan dışında toplam 290290 milletvekili katılmıştır. Yapılan oylama sonucunda 148148 milletvekili "kabul", 142142 milletvekili ise "ret" oyu kullanmıştır.

1982 Anayasası'na göre, oylamaya sunulan bu kanun teklifinin akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kabul oylarının sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğu olan 146146 sayısını geçtiği için teklif kabul edilmiştir.
  2. Kabul oylarının sayısı, üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olduğu için teklif reddedilmiş sayılır.Cevap
  3. C
    Toplantı yeter sayısı olan 301301 milletvekiline ulaşılamadığı için yapılan oylama hukuken geçersizdir.
  4. D
    Kabul oyları ret oylarından fazla olduğu için teklif salt çoğunluk kuralı uyarınca kabul edilmiş sayılır.
  5. E
    Kanun teklifinin kabulü için üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 kabul oyu gerektiğinden teklif reddedilmiştir.

Cevap

Kabul oylarının sayısı anayasal alt sınır olan 151151 değerine ulaşmadığı için teklif kabul edilmemiş sayılır.
1982 Anayasası'nın 96. maddesine göre TBMM, üye tamsayısının en az üçte biri (200200) ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Ancak karar yeter sayısı, üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz. Senaryoda kabul oyları (148148), salt çoğunluk olan 146146'yı geçmesine rağmen, anayasal alt sınır olan 151151'in altında kaldığı için teklif kabul edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplantı yeter sayısının kontrol edilmesi
290200290 \geq 200
Meclis, üye tamsayısının en az üçte biri olan 200200 milletvekili ile toplanabilir. 290290 katılım ile toplantı meşrudur.
2
Karar yeter sayısı alt sınırının (floor) hesaplanması
600/4+1=151600 / 4 + 1 = 151
Anayasa madde 96 uyarınca karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.
3
Kabul oylarının anayasal alt sınırla karşılaştırılması
148<151148 < 151
Kabul oyları (148148), toplantıya katılanların salt çoğunluğunu (146146) sağlasa bile, anayasal asgari sınırın (151151) altında kaldığı için teklif reddedilmiş sayılır.

Anahtar Kavram

TBMM Karar Yeter Sayısı Alt Sınırı
Bu soruyu puanla