Soru

Zorluk: ZorTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Sistemi

19821982 Anayasası'nın 1313. maddesinde düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması rejimi ile 1515. maddesinde düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması rejimi arasındaki hukuki farklar dikkate alındığında; olağan dönemde bir temel hakkın sınırlanması sürecinde aşağıdakilerden hangisi, işlemin anayasaya uygunluğu için kümülatif (birlikte aranan) şartlardan biri değildir?

  1. A
    Sınırlamanın ancak kanunla (şekli anlamda bir yasama tasarrufuyla) gerçekleştirilmesi
  2. B
    Sınırlamanın anayasanın ilgili maddesinde gösterilen özel sebeplere dayalı olması
  3. Sınırlamanın milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükleri ihlal etmemesiCevap
  4. D
    Sınırlamanın demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine aykırı olmaması
  5. E
    Sınırlamanın ölçülülük ilkesine riayet etmesi ve hakkın özüne dokunmaması

Cevap

Sınırlamanın milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükleri ihlal etmemesi seçeneği yanlıştır çünkü bu şart 1313. maddedeki sınırlama rejimi için değil, 1515. maddedeki durdurma rejimi için geçerlidir.
Doğru cevap, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi kriteridir. 19821982 Anayasası'nın 1313. maddesinde olağan dönemde temel hakların sınırlanabilmesi için; sınırlamanın kanunla yapılması, anayasadaki ilgili maddede belirtilen özel sebebe dayanması, anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olması, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine aykırı olmaması, ölçülülük ilkesine uyması ve hakkın özüne dokunmaması gerekir. Ancak 'milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi' şartı, sadece savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde hakların durdurulmasını düzenleyen 1515. maddede bir ölçüt olarak yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 1313. ve 1515. maddeleri arasındaki rejim farkını belirlemek.
1313. madde olağan dönem sınırlamalarını (limitation), 1515. madde ise olağanüstü dönem durdurmalarını (suspension) düzenler.
Soruda olağan dönem sınırlama kriterlerinden olmayan şart sorulmaktadır.
2
1313. maddedeki kümülatif şartları listelemek.
Kanunla sınırlama, özel sınırlama sebebi, anayasanın sözüne/ruhuna uygunluk, demokratik toplum düzeni gerekleri, laik Cumhuriyetin gerekleri, ölçülülük ve hakkın özüne dokunmama.
Bu şartların tamamı bir sınırlamanın geçerli olması için birlikte bulunmalıdır.
3
1515. maddeye (Olağanüstü Haller) has olan kriteri tespit etmek.
'Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi' ifadesi sadece 1515. maddede açıkça zikredilen bir sınırdır.
Olağan dönemde anayasaya uygunluk denetimi doğrudan anayasa metni üzerinden yapılır; milletlerarası hukuk şartı durdurma rejimine özgüdür.

Anahtar Kavram

Temel hakların sınırlanmasında kümülatif kriterler ve Madde 13-15 ayrımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla