Soru

Zorluk: OrtaTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Sistemi

1982 Anayasası’nın 13.13. maddesi uyarınca, temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması sürecinde uyulması gereken bir dizi kümülatif (birlikte bulunması gereken) güvence öngörülmüştür. Bu güvencelerden biri olan "hakkın özüne dokunmama" kriteri, sınırlamanın hakkın vazgeçilemez olan çekirdek kısmına müdahale etmemesini sağlar. Buna göre, 20012001 yılı anayasa değişiklikleri sonrası geçerli olan sınırlama rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması ancak kanunla yapılabilir; idari bir işlem olan yönetmelikle doğrudan sınırlama getirilemez.
  2. B
    Bir temel hak, sadece Anayasa’nın ilgili maddesinde özel olarak belirtilen sebeplere dayanılarak sınırlanabilir; genel sınırlama sebepleri artık geçerli değildir.
  3. C
    Sınırlama işlemi, zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamıyorsa "demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı" olduğu gerekçesiyle iptal edilebilir.
  4. D
    Bir sınırlama ölçülülük ilkesine uygun olsa dahi, laik Cumhuriyetin gereklerine aykırı bir içerik taşıyorsa anayasaya aykırı sayılır.
  5. Kamu yararının zorunlu kıldığı durumlarda, sınırlama ölçülülük ilkesine uygun olmak kaydıyla hakkın özüne dokunabilir.Cevap

Cevap

Kamu yararının zorunlu kıldığı durumlarda sınırlamanın hakkın özüne dokunabileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü hakkın özü, sınırlamanın durması gereken mutlak noktadır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 13.13. maddesi uyarınca sınırlamalar ne kadar ölçülü olursa olsun veya ne kadar üstün bir kamu yararına dayanırsa dayansın, hakkın özüne dokunamaz. Hakkın özü, sınırlamanın durması gereken mutlak hukuki sınırı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 13.13. maddesindeki kümülatif şartları hatırla.
Sınırlama için kanun, özel sebep, Anayasa'nın sözü/ruhu, demokratik toplum düzeni, laik Cumhuriyet gerekleri, ölçülülük ve hakkın özüne dokunmama şartlarının tamamı gereklidir.
Hukuka uygun bir sınırlama için bu şartların biri bile eksik olmamalıdır.
2
"Hakkın özüne dokunmama" ve "ölçülülük" arasındaki ilişkiyi analiz et.
Hakkın özü, sınırlamanın nihai sınırıdır. Bir sınırlama ölçülü görünse bile (amaç-araç dengesi olsa dahi) eğer hakkın kullanımını imkansız kılıyorsa (özüne dokunuyorsa) geçersizdir.
Hakkın özü mutlak bir barajdır ve kamu yararı gibi gerekçelerle aşılamaz.

Anahtar Kavram

Hakkın özü kriteri, sınırlamanın durması gereken mutlak sınırı ifade eder ve kamu yararı gerekçesiyle dahi feda edilemez.

Daha Fazla Pratik

Madde 13 (Sınırlama) ile Madde 15 (Durdurma) arasındaki farkları ve özellikle çekirdek haklar kavramını çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla