Soru

Zorluk: OrtaKarl Marx'ın Bürokrasi Anlayışı

Marksist kuramda bürokrasi; kendi hiyerarşisini, gizliliğini ve otoritesini koruyarak devletin amaçlarını adeta kendi "özel mülkiyeti" haline getiren bir mekanizma olarak ele alınır. Bu yaklaşım çerçevesinde Karl Marx'ın bürokrasi anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Egemen sınıfın çıkarlarını toplumun genel çıkarıymış gibi sunan, üretim süreci dışında kalan asalak bir aygıttır.Cevap
  2. B
    Sivil toplumun tikel çıkarları ile devletin genel çıkarı arasında denge kuran ve toplumu bütünleştiren evrensel bir sınıftır.
  3. C
    Liyakat, hiyerarşi ve yazılı kurallar çerçevesinde işleyen modern toplumların en rasyonel yönetim biçimidir.
  4. D
    Toplumsal sınıflardan bağımsız, teknik uzmanlığa dayalı ve siyasal iktidarı dengeleyen özerk bir güç odağıdır.
  5. E
    Kamu hizmetlerinin sunumunda verimliliği ve rasyonel karar almayı merkeze alan teknik bir idari aygıttır.

Cevap

Karl Marx'a göre bürokrasi, egemen sınıfın çıkarlarını genel çıkar maskesi altında koruyan, toplumsal üretim sürecinde yer almayan asalak bir yapıdır.
Marx'ın kuramında bürokrasi, toplumsal üretim sürecine doğrudan katkıda bulunmadığı için 'asalak' (parasita¨rparasitär) olarak nitelendirilir. Aynı zamanda, devletin ve bürokrasinin işlevlerini sanki tüm toplumun yararınaymış gibi ("genel çıkar") sunarak egemen sınıfın otoritesini pekiştiren bir maske görevi görür.

Adım Adım Çözüm

1
Marx'ın bürokrasiye yönelik temel eleştirisini belirleme
Bürokrasinin sınıfsal bir araç ve asalak bir yapı olduğu tespiti
Marx, bürokrasiyi bağımsız bir yapı değil, egemen sınıfın (burjuvazi) çıkarlarını koruyan bir aygıt olarak görür.
2
Bürokrasinin devlet ve toplum arasındaki konumunu analiz etme
Bürokrasinin "genel çıkar" maskesini kullandığının anlaşılması
Bürokrasi, kendi özel çıkarlarını ve hizmet ettiği sınıfın hedeflerini devletin genel amacıymış gibi yansıtarak toplumu aldatır.
3
Çelişen kuramları eleme
Hegel (evrensel sınıf) ve Weber (rasyonel yapı) görüşlerinin elenmesi
Marx, bürokrasiyi Hegel'in aksine uzlaştırıcı değil, çatışmacı ve yabancılaşmış bir güç olarak nitelendirir.

Anahtar Kavram

Marx'ın bürokrasi eleştirisi: Asalaklık ve Sınıfsal Araç niteliği

Daha Fazla Pratik

Bürokrasinin 'devletin özel mülkiyeti' haline gelmesi ile yabancılaşma kavramı arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla