Kamu politikası karar alma süreçlerini açıklayan Amitai Etzioni tarafından geliştirilen Karma Tarama (Mixed Scanning) Modeli, rasyonel-kapsamlı modelin bilgi işleme kapasitesi üzerindeki aşırı yükünü ve artırımcı modelin köklü değişimlere kapalı olan statükocu yapısını eleştirerek bu iki yaklaşım arasında bir sentez kurmayı amaçlar. Bu modelin temel çalışma prensibi dikkate alındığında, karar vericinin "temel kararlar" (fundamental decisions) ile "artırımcı/ayrıntılı kararlar" (bit-level decisions) arasında kurduğu fonksiyonel ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Temel kararlar, politikanın stratejik yönünü belirlemek için geniş kapsamlı ancak daha az detaylı bir tarama yapılmasını gerektirirken; artırımcı kararlar, bu stratejik çerçeve içinde seçilen kritik alanlarda derinlemesine inceleme yapılmasını esas alır.Cevap
- BModel, temel kararların alınmasının bilişsel sınırlar nedeniyle imkansız olduğunu savunarak, tüm politika sürecinin hiyerarşik olmayan küçük ve birbirinden kopuk artırımcı adımların toplamından oluşması gerektiğini ileri sürer.
- CKarar verme sürecinde rasyonellik sadece ayrıntılı/artırımcı kararlar aşamasında tam kapasiteyle kullanılırken; temel stratejilerin belirlenmesinde tamamen sezgisel ve tesadüfi yöntemlere başvurulur.
- DTemel kararların her bir ayrıntısı rasyonel modelin öngördüğü tüm veri toplama teknikleriyle en ince detayına kadar incelenirken; artırımcı kararlar için sadece yüzeysel bir gözlem yapılması yeterli görülür.
- EKarma Tarama Modeli, bürokrasinin yasal-rasyonel yapısı ile siyasi baskı grupları arasındaki güç dengesini kurmayı hedefleyen kurumsal ve grup modellerinin bir sentezidir.
Cevap
Temel kararların geniş ancak yüzeysel bir taramayla çerçeveyi çizmesi, artırımcı kararların ise bu çerçeve içindeki spesifik alanlarda derinleşmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Doğru yanıt olan ifade, Etzioni'nin modelinin çekirdeğini oluşturan hiyerarşik tarama mantığını tam olarak açıklar. Bu modelde karar verici, önce tüm alanı kapsayan geniş ama yüzeysel bir gözlem (temel tarama) yapar; ardından bu genel çerçeve içinde riskli veya fırsat barındıran alanları seçerek oralarda derinlemesine analiz (artırımcı tarama) yürütür. Bu sayede hem 'ormanı' görür hem de 'tek bir ağacı' detaylıca inceleyebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karma Tarama Modeli'nde Karar Hiyerarşisi ve Kaynak Optimizasyonu
Daha Fazla Pratik
Etzioni'nin 'Etkin Toplum' (Active Society) kuramı ile Karma Tarama Modeli arasındaki bağıntıyı araştırarak, bu modelin toplumsal rehberlikteki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s