Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHizmet Malları

Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM), şehirler arası ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla yeni bir otoyol projesini tamamlayarak trafiğe açmıştır. KGM, bu otoyolun güvenliğinin sağlanması, karla mücadele çalışmalarının yürütülmesi ve yol bakım araçlarının muhafaza edilmesi amacıyla otoyol güzergahı üzerinde sadece kendi personelinin girebildiği kapalı bir "Otoyol Bakım ve İşletme Şefliği" tesisi inşa etmiştir.

İdare hukuku kuralları dikkate alındığında, fiilen bu amaca tahsis edilen Otoyol Bakım ve İşletme Şefliği tesisinin hukuki niteliği ve tabi olduğu rejimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Doğrudan doğruya bir kamu hizmetinin yürütülmesine özgülendiğinden hizmet malı niteliğindedir ve kamu malı statüsünde olduğu için haczedilemez.Cevap
  2. B
    Halkın doğrudan kullanımına ve serbest yararlanmasına açık olmayıp yalnızca kurum personelinin kullanımına sunulduğu için idarenin özel malı niteliğindedir.
  3. C
    Otoyolun ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirildiğinden orta malı statüsündedir ve bu nedenle hiçbir şekilde tapu siciline tescil edilemez.
  4. D
    Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki karayolu arazisi sınırları içinde inşa edildiğinden sahipsiz mal niteliğindedir ve özel mülkiyete konu olamaz.
  5. E
    Kamu hizmetine tahsis edilerek hizmet malı niteliği kazansa da, idare adına tapuya tescilli müstakil bir yapı olduğundan idarenin borçları nedeniyle haczedilebilir.

Cevap

Tesisin doğrudan bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edildiği için hizmet malı niteliğinde olduğunu ve haczedilemeyeceğini belirten seçenektir.
Kamu malları; orta malları, sahipsiz mallar ve hizmet malları olmak üzere üçe ayrılır. Hizmet malları, doğrudan doğruya bir kamu hizmetinin yürütülmesine özgülenen ve bu amaçla kullanılan idareye ait mallardır. Hastaneler, okullar, kamu kurumlarının hizmet binaları ile personelin kullandığı bakım tesisleri ve depolar hizmet malıdır. Bir malın hizmet malı olması için halkın doğrudan serbest kullanımına (park ve yollarda olduğu gibi) açık olması gerekmez; önemli olan hizmetin unsuru olmasıdır. Tüm kamu malları gibi hizmet malları da haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımıyla kazanılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Tesisin kullanım amacını ve kimlere hitap ettiğini belirle.
Tesis, karla mücadele ve yol bakım araçlarının muhafazası amacıyla KGM personelinin kullanımına sunulmuştur.
Bir idari malın hukuki niteliğini belirleyen temel ölçüt, o malın tahsis (özgülenme) amacıdır.
2
Tesisi idare hukuku mal kategorilerine (hizmet, orta, sahipsiz, özel) göre sınıflandır.
Doğrudan doğruya bir kamu hizmetinin idare organları ve personeli eliyle yürütülmesine tahsis edilen mallar 'hizmet malı' kabul edilir.
Hizmet mallarının halkın doğrudan kullanımına açık olması şart değildir; idari binalar, kışlalar, depolar ve bakım şeflikleri hizmet malıdır.
3
Hizmet mallarının hukuki rejimini ve haczedilebilirlik durumunu tespit et.
Hizmet malları kamu malı kategorisinde yer alır ve kamu malları hiçbir şekilde haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımı ile kazanılamaz.
Kamu hizmetinin sürekliliği ilkesi gereği, hizmetin üretilmesinde kullanılan araç ve binaların alacaklılar tarafından müsadere edilmesi (haczi) yasaklanmıştır.

Anahtar Kavram

Hizmet Mallarının Kapsamı ve Haczedilmezlik İlkesi
Bu soruyu puanla

Konular

Hizmet Malları

Bu konudan daha fazla soru