Soru

Zorluk: Çok zorDava Açma Süreleri ve İlk İnceleme

Danıştayda ilk derece mahkemesi sıfatıyla açılan bir iptal davasında, dilekçeler üzerinde yapılan ilk inceleme aşamasında; uyuşmazlığın çözümünde idare mahkemesinin görevli olduğu, dava açılmadan önce zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmediği (idari merci tecavüzü) ve ayrıca davanın genel dava açma süresi geçtikten sonra açıldığı tespit edilmiştir.

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (I˙yukİyuk) 1414. ve 1515. maddelerinde öngörülen inceleme sırası ve usul kuralları uyarınca, Danıştayın bu aşamada tesis etmesi gereken hukuki işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli idare mahkemesine gönderilmesine karar verilmelidir.Cevap
  2. B
    İdari merci tecavüzü nedeniyle dilekçenin görevli idari mercie tevdiine karar verilmelidir.
  3. C
    Dava açma süresi geçirilmiş olduğu için davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmelidir.
  4. D
    Görevsizlik ve merci tecavüzü eksiklikleri birlikte belirtilerek dosyanın görevli idare mahkemesine gönderilmesine karar verilmelidir.
  5. E
    Dilekçenin 3030 gün içinde görevli mahkemede dava açılmak üzere reddine karar verilmelidir.

Cevap

Mahkeme, ilk inceleme sırasının birinci basamağı olan görev ve yetki kuralını öncelikle uygulamalı ve görevsizlik kararı vererek dosyayı görevli idare mahkemesine göndermelidir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1414. maddesi uyarınca, ilk inceleme şu sırayla yapılır: 11) Görev ve yetki, 22) İdari merci tecavüzü, 33) Ehliyet, 44) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, 55) Süre aşımı, 66) Husumet, 77) Dilekçenin 3.3. ve 5.5. maddelere uygunluğu. Mahkeme bu sırayı takip etmek zorundadır. Sorudaki olayda Danıştay, kendisinin görevli olmadığını (1. basamak) tespit ettiği an incelemeyi orada kesmeli ve dosyayı görevli mahkemeye göndermelidir. Görevli olmayan mahkemenin, merci tecavüzü (2. basamak) veya süre aşımı (5. basamak) hakkında karar verme yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Dilekçedeki eksikliklerin İYUK m. 14'teki sıraya göre tasnif edilmesi
1. Görevsizlik (1. sıra), 2. Merci Tecavüzü (2. sıra), 3. Süre Aşımı (5. sıra)
Kanun koyucu, ilk inceleme konularının belirli bir hiyerarşi içinde incelenmesini zorunlu kılmıştır.
2
En üst sıradaki eksikliğin tespit edilmesi ve usul kuralının uygulanması
Görev yönünden inceleme önceliklidir.
Görevli olmayan bir mahkeme, uyuşmazlığın esasına veya diğer usul eksikliklerine (süre, merci tecavüzü vb.) dair bağlayıcı bir hukuki niteleme yapamaz.
3
İYUK m. 15 uyarınca karar verilmesi
Görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi.
Danıştay, görevli olmadığı bir konuda merci tecavüzü veya süre aşımı kararı veremez; uyuşmazlığı asıl sahibine (İdare Mahkemesine) iletmelidir.

Anahtar Kavram

İdari yargıda ilk inceleme konuları (görev, merci tecavüzü, ehliyet, kesinlik, süre, husumet, şekil) kanunda belirtilen sıraya göre incelenir ve ilk bulunan eksiklikte inceleme durdurularak ilgili karar verilir.

Daha Fazla Pratik

İdari merci tecavüzü tespit edildiğinde verilen 'tevdi' kararı ile görevsizlik kararı arasındaki süre durması farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla