Soru

Zorluk: OrtaKırsal ve Kentsel Toplumsal Yapılar

Kentsel toplumsal yapı; yüksek nüfus yoğunluğu, ileri düzeyde iş bölümü ve heterojen bir nüfus yapısı ile karakterize edilmektedir. Bu yapısal özelliklerin kentsel alandaki bireysel ilişkiler ve toplumsal denetim üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İlişkiler rasyonel ve araçsal bir nitelik kazanırken, ikincil ilişkilerin toplumsal yapıdaki ağırlığı artmıştır.Cevap
  2. B
    Toplumsal denetim, bireylerin birbirine olan benzerliğinden kaynaklanan mekanik dayanışma ile sağlanır.
  3. C
    Bireyler arasındaki etkileşim 'biz' duygusu ve ortak değerler ekseninde birincil gruplar içinde şekillenir.
  4. D
    İş bölümünün sınırlı olması nedeniyle toplumsal roller arasında düşük düzeyde bir karşılıklı bağımlılık mevcuttur.
  5. E
    Statülerin kazanılmasında geleneksel bağlar ve soy hattı, başarı ve yetenek gibi kriterlerden daha belirleyicidir.

Cevap

İlişkilerin rasyonel ve araçsal bir nitelik kazanarak ikincil ilişkilerin ağırlığının artması kentsel toplumsal yapının temel bir özelliğidir.
Kentsel toplumlarda nüfusun heterojen olması ve iş bölümünün artması, bireyler arasındaki ilişkilerin duygusal temelden uzaklaşarak rasyonel ve çıkara dayalı (ikincil) bir yapıya bürünmesine neden olur. Bu durum, Ferdinand Tönnies'in 'Gesellschaft' (Cemiyet) kavramıyla örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kentsel yapının demografik özelliklerini (yoğunluk, heterojenlik) analiz etme.
Bu özelliklerin bireyleri birbirine karşı daha mesafeli ve anonim kıldığı belirlenir.
Nüfusun büyüklüğü ve farklılığı, herkesin birbirini tanıdığı birincil ilişkileri imkansız kılar.
2
Kentsel yapıdaki iş bölümü ve dayanışma türünü belirleme.
İş bölümünün yüksek olduğu ve 'organik dayanışma'nın (farklılıklar üzerinden bağımlılık) hakim olduğu sonucuna varılır.
Modern toplum kuramlarında (Durkheim) kentleşme, uzmanlaşma ve karşılıklı bağımlılık ile eşleşir.
3
Toplumsal denetim ve ilişki türlerini kırsal yapı ile kıyaslama.
Geleneksel/duygusal (Gemeinschaft) ilişkilerin yerini rasyonel/sözleşmeli (Gesellschaft) ilişkilerin aldığı teyit edilir.
Kentsel hayatın hızı ve karmaşıklığı, ilişkilerin belirli amaçlar ve kurallar çerçevesinde yürütülmesini zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Urbanizm ve Gesellschaft Tipi Sosyal İlişkiler
Bu soruyu puanla