Examkin

Soru

Zorluk: ZorKatılımcı Demokrasi

Çağdaş demokrasi tartışmalarında, demokratik sürecin niteliğini belirleyen temel faktörün sivil toplumdaki güç merkezlerinin çokluğu mu, yoksa bireyin bizzat karar alma mekanizmalarındaki deneyimi mi olduğu sorunsalı önemli bir ayrım noktasıdır. Katılımcı demokrasi teorisinin, çoğulcu (pluralist) ve elitist demokrasi modellerinden kesin olarak ayrıldığı kavramsal ve pratik zemin aşağıdakilerden hangisinde en doğru biçimde ifade edilmiştir?

  1. A
    Karar alma mekanizmalarının etkinliğini korumak adına, geniş kitlelerin siyasal sisteme dâhil olmasını yalnızca periyodik seçimlerde rekabet eden liderleri belirlemekle sınırlandırması.
  2. B
    Sivil toplum bünyesinde örgütlenmiş çeşitli çıkar odaklarının karşılıklı rekabeti ve güç dengesi sayesinde devlet otoritesinin frenlenmesini ve denetlenmesini temel alması.
  3. Siyasal katılımı salt iktidarı belirleme aracı olarak değil; iş yeri ve yerel topluluklar gibi gündelik yaşam alanlarında tecrübe edilerek yurttaşın ahlaki gelişimini sağlayan kurucu bir eğitsel süreç olarak konumlandırması.Cevap
  4. D
    Demokratik meşruiyeti oylama prosedürlerinden ziyade, vatandaşların kamusal meseleler üzerine yürüttüğü akılcı, baskıdan uzak ve ortak iyiye odaklı argümantasyon süreçlerine dayandırması.
  5. E
    Gerçek siyasal eşitliğin sağlanabilmesi için öncelikle serbest piyasa ekonomisinin yarattığı yapısal eşitsizliklerin ortadan kaldırılarak üretim araçları üzerinde toplumsal denetimin kurulmasını şart koşması.

Cevap

Doğru cevap, siyasal katılımı gündelik yaşam alanlarında tecrübe edilen kurucu ve eğitsel bir süreç olarak konumlandıran seçenektir.
Doğru seçenek, katılımcı demokrasinin diğer tüm teorilerden ayrılan en temel özelliğini tanımlamaktadır. Katılımcı demokrasi teorisine göre, bireylerin kendi yaşamlarını etkileyen kararlara bizzat katılmaları sadece siyasal iktidarı denetlemeye yaramaz; aynı zamanda iş yeri, mahalle, okul gibi alanlarda uygulandığında bireyin siyasal bilincini, özgüvenini ve ortak iyiye yönelik sorumluluk duygusunu geliştirir. Buna literatürde katılımın 'eğitsel işlevi' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki kavramsal analizin çerçevesini belirlemek.
Katılımcı demokrasi ile elitist/çoğulcu modeller arasındaki temel felsefi ayrımın tespit edilmesi hedeflenmiştir.
Bu modellerin tümü demokrasiyi savunsa da, 'katılımın işlevi ve sınırları' konusunda köklü farklılıklara sahiptir.
2
Katılımcı demokrasi kuramının özgül argümanını hatırlamak.
Bu kuramın (özellikle Carole Pateman'ın katkılarıyla) katılımı, devletin ötesinde iş yeri ve sivil toplumdaki hiyerarşileri yıkacak, bireye demokratik yetkinlik kazandıracak bir 'eğitsel işlev' (educative function) olarak gördüğü tespit edilir.
Katılımcı teori, demokrasinin bir yönetim biçiminden çok bir yaşam biçimi olduğunu savunur.
3
Seçenekleri bu spesifik teori ışığında elemeye tabi tutmak.
Lider rekabeti (elitist), grup dengesi (çoğulcu), rasyonel tartışma (müzakereci) ve mülkiyet denetimi (marksist) kavramlarına dayanan seçenekler elenerek doğrudan katılımın psikolojik/eğitsel yönünü vurgulayan seçeneğe ulaşılır.
Sadece bu seçenek katılımcı demokrasinin 'iş yeri demokrasisi' ve 'bireyin ahlaki/siyasal yetkinleşmesi' boyutunu tam olarak yansıtmaktadır.

Anahtar Kavram

Katılımcı Demokrasi ve Katılımın Eğitsel İşlevi
Bu soruyu puanla

Konular

Katılımcı Demokrasi

Bu konudan daha fazla soru