Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKentin Ekonomik ve İdari Kriterleri

Kentleşme literatüründe bir yerleşmenin "kent" kimliğini tanımlamak için kullanılan idari (yönetsel) ve ekonomik kriterler, yerleşmenin farklı yapısal özelliklerini esas almaktadır. Türkiye'deki yerleşme düzeni ve kamu yönetimi mevzuatı göz önüne alındığında, bu iki kriter grubu arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İdari kriterler yerleşmenin fiziksel olarak genişlemesini ve kentsel büyüme hızını kontrol altında tutan imar planlarına odaklanırken; ekonomik kriterler kırsal alanlardaki tarımsal verimliliğin artırılmasını esas alır.
  2. İdari kriterler yerleşmenin 442442 sayılı Köy Kanunu veya 53935393 sayılı Belediye Kanunu gibi yasal düzenlemeler karşısındaki mülki statüsünü esas alırken; ekonomik kriterler iş bölümündeki uzmanlaşmayı ve tarım dışı üretimin baskınlığını temel alır.Cevap
  3. C
    Ekonomik kriterler yerleşmenin sadece nüfus miktarını (demografik eşik) temel alırken; idari kriterler yerleşme sakinlerinin kentsel davranış kalıplarını ve yaşam tarzını benimseme (kentlileşme) düzeyini yasal bir zorunluluk olarak şart koşar.
  4. D
    İdari kriterler yerleşmenin çevre kirliliği karşısındaki "kirleten öder" ilkesini uygulama ve idari yaptırım kapasitesini ölçerken; ekonomik kriterler hane halkı gelirinin sosyal devlet ilkelerine göre dağılımını analiz eder.
  5. E
    Türkiye'de bir yerleşmenin kent sayılabilmesi için idari kriterler çerçevesinde nüfusun mutlak olarak 20.00020.000 üzerine çıkması tek şartken; ekonomik kriterler bu nüfusun tamamının imalat sanayisinde istihdam edilmesini gerektirir.

Cevap

İdari kriterler yerleşmenin yasal statüsü ve mülki idare yapısındaki yerini (belediye, köy, yönetsel merkez) esas alırken; ekonomik kriterler üretimin tarım dışı niteliğini, iş bölümünü ve uzmanlaşmayı temel alır.
Doğru ifade, kentin idari kriterlerini Türkiye'deki temel yasal mevzuat (442442 ve 53935393 sayılı kanunlar) ve yönetsel statü ile ilişkilendirirken; ekonomik kriterleri iş bölümü, uzmanlaşma ve tarım dışı üretim (sanayi ve hizmetler) olarak tanımlamaktadır. Bu ayrım, yerleşme bilimindeki temel metodolojik bölüme uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
İdari kriterlerin kapsamını belirlemek
İdari kriterlerin 442442 sayılı Köy Kanunu ve 53935393 sayılı Belediye Kanunu gibi yasal metinlerdeki tanımlara (belediye teşkilatı olması, ilçe/il merkezi olması) dayandığı tespit edildi.
Bir yerleşmenin yasal olarak kent statüsü kazanması idari bir süreçtir.
2
Ekonomik kriterlerin kapsamını belirlemek
Ekonomik kriterlerin nüfusun istihdam yapısı, üretimin tarım dışı (sanayi ve hizmet) olması ve iş bölümündeki çeşitlilikle ilgili olduğu saptandı.
Kentsel yerleşmeleri kırsal yerleşmelerden ayıran en temel fonksiyonel fark üretim biçimidir.
3
Kriter gruplarını karşılaştırarak doğru ifadeyi seçmek
Yasal statü ile üretim yapısı arasındaki ayrımı doğru veren seçeneğe ulaşıldı.
Tanımlar arasındaki temel fark, birinin hukuksal diğerinin ise işlevsel temelli olmasıdır.

Anahtar Kavram

Kentin idari kriterleri yasal statü ve yönetsel hiyerarşiyi; ekonomik kriterleri ise üretim faaliyetlerinin niteliğini ve uzmanlaşmayı esas alır.

Daha Fazla Pratik

Yerleşme hiyerarşisinde nüfus kriterinin (demografik) idari statü üzerindeki etkisini ve büyükşehir belediyesi kurulma şartlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Kentin Ekonomik ve İdari Kriterleri

Bu konudan daha fazla soru