X Madencilik A.Ş., mülkiyeti kendisine ait olan bir arazide yaptığı sondaj çalışmaları sırasında yüksek rezerve sahip yeni bir yer altı kaynağı tespit etmiştir. Şirket, arazinin mülkiyetine sahip olmasını gerekçe göstererek söz konusu kaynağın mülkiyetinin ve süresiz işletme hakkının kendisine verilmesi talebiyle ilgili idareye başvurmuştur.
İdarenin malları kapsamındaki tabii servet ve kaynakların hukuki rejimi dikkate alındığında, bu somut olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
- Tabii servet ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğundan, kaynağın mülkiyeti şirkete devredilemez; arama ve işletme hakkı ise ancak kanunda gösterilen şartlarla ve belirli bir süre için devredilebilir.Cevap
- BYer altı kaynakları, kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında olmakla birlikte, mülkiyeti özel kişilere ait arazilerde tespit edilen kaynakların mülkiyeti doğrudan arazi sahibine aittir.
- CŞirket kaynağın mülkiyetini kazanamasa bile, arazinin maliki olması sebebiyle bu kaynağın süresiz işletme hakkını doğrudan ve yasal bir hak olarak elde eder.
- Dİlgili kaynak idarenin özel malları statüsünde kabul edildiğinden, idare ile şirket arasında yapılacak bir özel hukuk sözleşmesiyle kaynağın mülkiyeti şirkete devredilebilir.
- Eİdare, bu tür stratejik kaynakların işletilmesini münhasıran kendi bünyesindeki kamu kurumları eliyle yürütebileceğinden, özel hukuk tüzel kişilerine hiçbir şekilde arama ve işletme yetkisi veremez.
Cevap
Tabii servet ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğundan, kaynağın mülkiyeti şirkete devredilemez; arama ve işletme hakkı ise ancak kanunda gösterilen şartlarla ve belirli bir süre için devredilebilir.
Anayasa'nın 168. maddesine göre, tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzel kişilere devredebilir. Bu kaynaklar sahipsiz mal niteliğinde olduğundan mülkiyetleri hiçbir şekilde devredilemez. Ayrıca arazi mülkiyetinin özel kişiye ait olması, yer altı kaynağının mülkiyetinin veya işletme hakkının doğrudan o kişiye geçmesini sağlamaz. İşletme hakkı tesisi de Anayasa gereği ancak 'belirli bir süre' için yapılabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tabii Servet ve Kaynakların Hukuki Statüsü (Devletin Hüküm ve Tasarrufu)
Tahmini Süre:1m 0s