Max Weber, toplumsal eylemin bilimsel analizinde eylemlerin anlaşılmasını (Verstehen) iki farklı düzeyde ele alır. 'Doğrudan gözlemsel anlama' (aktuelles Verstehen), bir eylemin dışsal olarak ne olduğunu (örneğin; birinin odun kesmesi veya bir matematik formülü yazması) kavramayı ifade eder. Ancak Weber'e göre sosyolojik analiz, bu eylemin neden yapıldığını sorgulayan 'açıklayıcı anlama' (erklärendes Verstehen) düzeyine ulaşmalıdır. Buna göre Weber’in metodolojisinde, bir toplumsal eylemi 'açıklayıcı anlama' düzeyinde kavramayı mümkün kılan temel bilimsel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- Eylemin içinde yer aldığı anlam bağlamının ve failin motivasyonel temelinin kavranmasıCevap
- BToplumsal eylemin dışsal ve istatistiksel sonuçlarının nesnel yasalarla açıklanması
- CBireyin eylemini belirleyen toplumsal yapının ve kolektif baskı mekanizmalarının analizi
- DEylemin ekonomik altyapı ve sınıf çıkarları tarafından nasıl şekillendirildiğinin incelenmesi
- EAraştırmacının kendi değer yargılarını eylemle bütünleştirerek empati kurması
Cevap
Toplumsal eylemin açıklayıcı bir şekilde anlaşılabilmesi için, eylemi gerçekleştiren aktörün eylemine yüklediği öznel anlam bağlamının ve motivasyonunun kavranması gerekir.
Weber'e göre toplumsal eylem, aktörün başkalarının davranışlarına göre yönelttiği ve öznel bir anlam yüklediği davranıştır. Doğrudan gözlemsel anlama sadece eylemin biçimini görürken, açıklayıcı anlama bu eylemin hangi motivasyonla (örneğin; bir matematikçinin problemi çözmek için kağıda yazması ile bir öğrencinin ceza almamak için yazması arasındaki fark) yapıldığını bir anlam bağlamı içinde açıklar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Açıklayıcı Anlama (Erklärendes Verstehen)