Soru

Zorluk: OrtaAtatürk Milliyetçiliğine Bağlı Devlet İlkesi

Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerinin tarihsel gelişimi incelendiğinde, anayasa metinlerinde kullanılan kavramların devletin millet tasavvurunu doğrudan yansıttığı görülür. 1961 Anayasası'nın benimsediği milliyetçilik anlayışı ile 1982 Anayasası'nın 2. maddesinde yer alan ve Başlangıç metnindeki "kederde, kıvançta ve tasada ortak olma" ilkesiyle desteklenen devlet niteliği arasında belirgin bir terminolojik ve felsefi vurgu farkı bulunmaktadır.

Bu kavramsal dönüşüm ve 1982 Anayasası'nın benimsediği milliyetçilik anlayışı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hukuken doğru bir değerlendirmedir?

  1. 1961 Anayasası'nda yer alan "milli devlet" ibaresi yerine 1982 Anayasası'nda "Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet" ifadesi kullanılmış olup, bu tercih ırk ve soy gibi objektif unsurları dışlayan, kültürel ve ülküsel birliğe dayalı sübjektif millet anlayışını anayasal güvenceye almıştır.Cevap
  2. B
    1982 Anayasası, 1961 Anayasası'ndan farklı olarak milliyetçilik ilkesini Başlangıç metninden tamamen çıkarmış ve bu ilkeyi yalnızca devletin değiştirilemez niteliklerinin sayıldığı 2. madde ile sınırlı, dar ve objektif bir çerçevede tanımlamıştır.
  3. C
    Anayasa koyucu, devletin bölünmez bütünlüğünü korumak amacıyla 1982 Anayasası'nda sübjektif milliyetçilik anlayışından uzaklaşarak, vatandaşlık tanımını etnik kökene ve kan bağına dayandıran katı bir objektif milliyetçilik modelini benimsemiştir.
  4. D
    Başlangıç metninde vurgulanan "kederde, kıvançta ve tasada ortak olma" düşüncesi anayasanın hukuki bağlayıcılığı olmayan edebi bir yönünü oluştururken, asıl bağlayıcı olan 1961 Anayasası'ndan aynen aktarılan "Türk milliyetçiliği" kuralıdır.
  5. E
    1982 Anayasası'nın benimsediği "Atatürk milliyetçiliği" ilkesi, anayasal güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerin kullanımında, yalnızca soy bağı ile devlete bağlı olan vatandaşlara mutlak bir ayrıcalık tanınmasını emreden kurucu bir ilkedir.

Cevap

1961 Anayasası'ndaki 'milli devlet' kavramı yerine 1982 Anayasası'nda sübjektif milliyetçiliği (kültür, ülkü, ortak geçmiş birliğini) ifade eden 'Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet' kavramı benimsenmiştir ve bu durum ırkçı/objektif milliyetçiliği dışlar.
Doğru olan değerlendirme, 1961 Anayasası'nın 'milli devlet' ibaresi yerine 1982 Anayasası'nın 'Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet' ilkesini benimsemiş olması ve bu ilkenin ırkçılığı reddeden, vatandaşları ortak bir kader ve ideal etrafında birleştiren sübjektif milliyetçilik anlayışını güvence altına almasıdır. Bu durum Anayasa'nın 66. maddesindeki vatandaşlık tanımı ve Başlangıç metniyle de tam bir uyum içindedir.

Adım Adım Çözüm

1
1961 ve 1982 anayasalarındaki devletin niteliklerini belirten kavramları karşılaştırmak.
1961 Anayasası 'milli devlet' ibaresini kullanırken, 1982 Anayasası 'Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet' kavramını anayasallaştırmıştır.
Anayasa metinlerindeki terminolojik tercihlerin hukuki farklılıklarını saptamak.
2
Atatürk milliyetçiliğinin kapsamını ve türünü analiz etmek.
Atatürk milliyetçiliği; ırk, din veya kan bağına dayanan 'objektif milliyetçilik' yerine; dil, kültür ve ülkü birliğine dayanan birleştirici 'sübjektif milliyetçilik' anlayışını benimser.
Sübjektif ve objektif milliyetçilik ayrımı, anayasal vatandaşlık tanımının ve eşitlik ilkesinin temelini oluşturur.
3
Başlangıç metni ile Madde 2 arasındaki hukuki ilişkiyi değerlendirmek.
Başlangıç metninde yer alan 'kederde, kıvançta ve tasada ortak olma' ifadeleri, Atatürk milliyetçiliğinin sübjektif ve birleştirici karakterinin anayasa metnine (Madde 176 uyarınca bağlayıcı olarak) yansımasıdır.
Başlangıç ilkelerinin anayasanın değiştirilemez nitelikleriyle olan ayrılmaz bütünlüğünü doğrulamak.

Anahtar Kavram

Atatürk Milliyetçiliğine Bağlı Devlet İlkesi
Bu soruyu puanla