Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'nin Taraf Olduğu Uluslararası Çevre Sözleşmeleri

Türkiye, küresel iklim rejimi kapsamında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne (BMI˙DC\cSBMİDÇS) 20042004 yılında, bu sözleşmeye dayalı Kyoto Protokolü'ne ise 20092009 yılında taraf olmuştur. Türkiye'nin bu süreçteki özgün konumu ve üstlendiği hukuki sorumlulukların niteliği göz önüne alındığında, Kyoto Protokolü altındaki yükümlülüklerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Türkiye, protokolün Ek-B listesinde yer aldığı için birinci taahhüt döneminde (2008−20122008-2012) emisyonlarını 19901990 yılı seviyesine indirmekle yükümlü kılınmıştır.
  2. Türkiye, protokolü onayladığı süreçte Ek-B listesinde yer almadığından, birinci taahhüt dönemi için herhangi bir sayısal emisyon sınırlama veya azaltım yükümlülüğü üstlenmemiştir.Cevap
  3. C
    Türkiye, sözleşme kapsamında 'Ek-II' ülkesi olarak tanımlandığı için gelişmekte olan ülkelere mali yardım ve teknoloji transferi sağlama yükümlülüğü altına girmiştir.
  4. D
    Türkiye, Ek-I statüsü sayesinde Kyoto Protokolü'nün 'Esneklik Mekanizmaları'ndan (Emisyon Ticareti ve Temiz Kalkınma Mekanizması) sınırsız bir şekilde yararlanma hakkı elde etmiştir.
  5. E
    Türkiye, Paris Anlaşması'nın 20152015 yılında imzalanmasıyla birlikte Kyoto Protokolü'nden tek taraflı olarak çekilmiş ve tüm statüsünü 'gelişmekte olan ülke' olarak güncellemiştir.

Cevap

Türkiye, Kyoto Protokolü’ne taraf olduğu süreçte protokolün Ek-B listesinde yer almadığı için birinci taahhüt döneminde herhangi bir sayısal emisyon sınırlama veya azaltım yükümlülüğü üstlenmemiştir.
Türkiye, iklim değişikliği rejiminde 'özel şartları' kabul edilmiş bir Ek-I ülkesidir. Kyoto Protokolü'ne 20092009 yılında taraf olduğunda, protokolün emisyon azaltım hedeflerini içeren Ek-B listesinde yer almadığı için, diğer gelişmiş ülkelerin aksine birinci taahhüt dönemi için sayısal bir emisyon sınırlama veya azaltım yükümlülüğü altına girmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin BMİDÇS (1992) ve Kyoto Protokolü (1997) içindeki statüsünü belirlemek.
Türkiye BMİDÇS'de Ek-I (gelişmiş) listesinde yer almaktadır ancak finansör ülkelerin bulunduğu Ek-II listesinden 20012001'de çıkarılmıştır.
Yükümlülüklerin kapsamı bu listelerdeki üyelik durumuna göre belirlenir.
2
Kyoto Protokolü'nün 'Ek-B' listesinin işlevini analiz etmek.
Ek-B listesi, protokolün birinci taahhüt döneminde (2008−20122008-2012) emisyonlarını belirli bir oranda azaltmayı kabul eden ülkeleri kapsar.
Bir ülkenin Kyoto'ya taraf olması, otomatik olarak sayısal azaltım yapacağı anlamına gelmez; bunun için Ek-B'de olması gerekir.
3
Türkiye'nin Kyoto Protokolü'ne katılım tarihini ve şartlarını değerlendirmek.
Türkiye 20092009 yılında protokole dahil olmuştur ancak Ek-B listesinde adı geçmemektedir.
Türkiye'nin katılımı, sayısal hedef üstlenmeden rejimin idari ve siyasi süreçlerine dahil olma niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Kyoto Protokolü Ek-B Statüsü ve Yükümlülük Farklılaşması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla