Examkin

Türkiye'nin Çevre Sorunları ve Politikaları

128 soru

Soru 1Soru →

Türkiye'de çevre bilincinin gelişmesi, doğal varlıkların korunması ve çevresel sorunlarla mücadelede sivil toplum kuruluşları (STK) ile yerel çevre hareketleri önemli bir misyon üstlenmektedir. Bu kuruluşların faaliyetleri ve tarihsel gelişimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ÇEVKO Vakfı; Artvin Cerattepe'de madencilik faaliyetlerine karşı yürütülen sivil direnişi koordine etmek ve bölgedeki biyolojik çeşitliliği korumak amacıyla kurulmuştur.

Cevap

ÇEVKO Vakfı'nın Cerattepe madencilik direnişini koordine etmek amacıyla kurulduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, ÇEVKO Vakfı'nın faaliyet alanını yanlış tanımlamaktadır. ÇEVKO, ambalaj atıklarının geri dönüşümü ve sürdürülebilir bir sistem kurulması için sanayi ve yerel yönetimlerle iş birliği yapan teknik odaklı bir vakıftır. Cerattepe direnişi ise bölgedeki madencilik faaliyetlerine karşı gelişen yerel bir sivil harekettir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki sivil toplum kuruluşları (STK) ve görevleri karşılaştırılır.
TEMA erozyon, TURMEPA deniz temizliği, TÜRÇEK doğa koruma ve ÇEVKO geri dönüşüm odaklıdır.
STK'ların uzmanlık alanlarını ayırt etmek gerekir.
2
ÇEVKO Vakfı'nın kuruluş amacı incelenir.
ÇEVKO (Çevre Koruma ve Ambalaj Atıklarını Değerlendirme Vakfı), ambalaj atıklarının geri kazanımı için kurulmuştur.
Yanlış olan seçeneği saptamak için kurumun yasal ve teknik görev tanımı kontrol edilir.
3
Cerattepe direnişinin niteliği değerlendirilir.
Cerattepe direnişi yerel bir çevre hareketi olup, belirli bir vakfın kuruluş amacı değildir.
STK görevleri ile yerel hareketlerin farkını anlamak önemlidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Çevre STK'larının Görev Dağılımı ve Tarihsel Gelişimi

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki çevre davalarında Anayasa'nın 5656. maddesinin 'çevreyi koruma ödevi' bağlamında nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen 'ilkeler' ile bu ilkelerin hukuksal ve mali uygulama rejimleri dikkate alındığında, 'Kirleten Öder' ilkesine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuksal açıdan hatalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kirleten öder ilkesi, özü itibarıyla çevresel zarara yol açan süjelerin kamu otoritesine ödediği idari para cezalarının miktarını belirleyen ve sadece kusura dayanan bir cezalandırma normudur.

Cevap

Kirleten öder ilkesinin sadece idari para cezalarından ibaret cezalandırıcı bir norm olduğunu savunan ifade hatalıdır.
Kirleten öder ilkesi, çevresel zararların tazmini için öngörülen idari para cezalarından ibaret değildir. Bu ilkenin temel amacı, kirlilikle ilgili her türlü (önleme, sınırlandırma, temizleme) maliyetin kirleten tarafından karşılanarak kirliliğin topluma maliyet olarak yüklenmesini önlemektir. Ayrıca çevre hukukunda bu ilkenin uygulanması için her zaman kusur şartı aranmaz; kirliliğe sebep olan faaliyetin varlığı sorumluluk için yeterli olabilir (kusursuz sorumluluk).

Adım Adım Çözüm

1
2872 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki 'Kirleten Öder' ilkesinin yasal tanımı analiz edilmelidir.
İlkenin; kirliliğin önlenmesi, durdurulması, giderilmesi ve iyileştirilmesi harcamalarını kapsadığı görülür.
Yasal kapsamın sınırlarını belirlemek için temel tanımdan başlanmalıdır.
2
İlkenin hukuksal niteliği (ceza mı yoksa maliyet içselleştirme mi) sorgulanmalıdır.
Kirleten öder ilkesi bir cezai yaptırım değil, kirlilik maliyetinin kirleten tarafından üstlenilmesini sağlayan bir 'maliyet içselleştirme' aracıdır.
Öğrencilerin en sık düştüğü 'ceza' yanılgısını ayırt etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki diğer ilkelerle (İhtiyat, Kullanıcı Öder) olan kavramsal etkileşimler değerlendirilmelidir.
İhtiyat ve Kullanıcı Öder ilkelerine ilişkin ifadelerin Kanun'un ruhuna uygun olduğu saptanır.
Bütünsel bir hukuk analizi için ilkeler arası hiyerarşi ve ilişki kontrol edilmelidir.
4
Hatalı olan önerme tespit edilmelidir.
İlkeyi sadece 'kusura dayalı idari para cezası' olarak tanımlayan ifadenin yanlış olduğu sonucuna varılır.
Çevre hukukunda sorumluluğun genellikle 'kusursuz' (objektif) olduğu ve ceza ile tazminin farklı kurumlar olduğu bilgisiyle çelişki yakalanır.

Anahtar Kavram

Kirleten Öder İlkesi ve Maliyetlerin İçselleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

2872 sayılı Kanun'un 28. maddesindeki 'Gider Katılım Payı' ve 'Kusursuz Sorumluluk' hükümlerini inceleyerek kirleten öder ilkesinin somut yaptırımlarıyla karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 3Soru →

Türk çevre hukukunun temel dayanağını oluşturan anayasal hükümler ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun genel ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde; 'sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı' ve bu hakkın korunmasına dair getirilen 'ödev' düzenlemesinin kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1982 Anayasası, sağlıklı bir çevrede yaşama hakkını 'herkes' için bir talep hakkı olarak tanırken; çevreyi geliştirme ve koruma sorumluluğunu hem Devlet hem de vatandaşlar için ortak bir anayasal yükümlülük olarak belirlemiştir.

Cevap

1982 Anayasası'nın 56. maddesi uyarınca çevre hakkı 'herkes'e tanınmış bir hak, çevreyi koruma ise 'Devlet ve vatandaşlar' için ortak bir ödevdir.
1982 Anayasası'nın 56. maddesi, çevre konusunu hem bir hak hem de bir ödev olarak kurgulamıştır. Maddede 'herkes' ifadesiyle hakkın kapsamı en geniş şekilde tutulurken, koruma ödevi ise kamu kudretini kullanan 'Devlet' ile birlikte 'vatandaşlar' arasında paylaştırılmıştır. Bu durum, çevre korumanın sadece idari bir faaliyet değil, kolektif bir toplumsal sorumluluk olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 56. maddesinin ilk fıkrasını analiz edin.
Bu fıkra 'Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir' diyerek hakkın öznesini belirler.
Hakkın kimlere tanındığını tespit etmek için gereklidir.
2
Anayasa'nın 56. maddesinin ikinci fıkrasını analiz edin.
Bu fıkra 'Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir' hükmünü içerir.
Koruma ve geliştirme sorumluluğunun kime yüklendiğini (Devlet ve vatandaşlar) belirlemek için gereklidir.
3
Anayasal hükmü Çevre Kanunu ilkeleriyle ilişkilendirin.
Anayasal ödev geneldir; 2872 sayılı Kanun'daki 'kirleten öder' veya 'katılım' gibi ilkeler bu genel ödevin uygulama araçlarıdır ancak ödevin kapsamını daraltmazlar.
Hukuki rejimin bütüncül olarak doğru yorumlanmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Anayasal Çevre Hakkı ve Paylaşılan Ödev İlkesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Türkiye'de planlı dönemde çevre politikalarının gelişimi ve Beş Yıllık Kalkınma Planları (BYKP) içerisindeki yeri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu süreçteki tarihsel ve kavramsal dönüm noktalarını doğru yansıtmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı, çevre sorunlarını planlama hiyerarşisinde ilk kez ayrı bir bölüm olarak ele alarak, çevre koruma ile ekonomik gelişmenin birbiriyle çelişmediği anlayışını getirmiştir.

Cevap

Çevre sorunlarının ilk kez ayrı bir bölüm olarak ele alındığı ve kalkınma ile çelişmediğinin vurgulandığı plan 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı'dır.
Türkiye'de çevre politikaları için en kritik eşik 1973-1977 yıllarını kapsayan 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı'dır. Bu planda çevre, sadece ekonomik büyümenin bir sonucu değil, yönetilmesi gereken müstakil bir alan olarak kabul edilmiş ve sanayileşme ile çevre korumanın bir denge içinde yürütülebileceği fikri (uzlaşmacı yaklaşım) ilk kez resmiyet kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Planların tarihsel kronolojisini analiz etme
1. ve 2. BYKP dönemlerinde çevrenin ikincil planda kaldığı görülür.
Çevre politikalarının ne zaman müstakil bir kimlik kazandığını saptamak gerekir.
2
3. BYKP'nin (1973-1977) içeriğini inceleme
Bu planda ilk kez 'Çevre Sorunları' başlığı açılmıştır.
Kurumsallaşmanın başlangıç noktasını belirlemek.
3
Kavramsal dönüşümleri kontrol etme
Sürdürülebilir kalkınma kavramı 6. BYKP (1990-1994) ile gelmiştir.
Diğer planların (4. ve 5. BYKP) iddialarını elemek.

Anahtar Kavram

BYKP'lerde Çevre Politikalarının Kurumsallaşma Milatları

Daha Fazla Pratik

11. ve 12. BYKP'lerde yer alan 'Yeşil Dönüşüm' ve '2053 Net Sıfır Emisyon' hedeflerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru →

Uluslararası çevre rejimine katılım stratejisini ekonomik kalkınma öncelikleri ve egemenlik hakları dengesinde yürüten Türkiye'nin, küresel çevre sorunlarının çözümüne yönelik taraf olduğu antlaşmaların hukuki ve tarihsel gelişimiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İklim değişikliğiyle mücadelede 'Yeşil Kalkınma Hamlesi'ni başlatan Türkiye, Paris Antlaşması'nı 20212021 yılında onaylamış ve 20532053 yılı için 'net sıfır emisyon' hedefini ilan etmiştir.

Cevap

İklim değişikliğiyle mücadelede 'Yeşil Kalkınma Hamlesi'ni başlatan Türkiye'nin Paris Antlaşması'nı 20212021 yılında onaylayarak 20532053 net sıfır hedefini belirlediği ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere Türkiye, iklim değişikliği ile mücadelede yeni bir aşama olan Yeşil Kalkınma Hamlesi çerçevesinde Paris Antlaşması'nı 20212021 yılında yasalaştırmış ve uzun vadeli 20532053 net sıfır hedefini bu süreçle entegre etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İklim değişikliği rejimindeki güncel gelişmeleri değerlendir.
Türkiye, Paris Antlaşması'nı Ekim 20212021'de onaylamış ve 20532053 net sıfır emisyon hedefini stratejik bir hedef olarak kabul etmiştir.
Güncel kamu yönetimi ve çevre politikaları bilgisi doğruluğu teyit eder.
2
Diğer önemli sözleşmelerin kronolojisini kontrol et.
Montreal (19911991), Ramsar (19941994), Bern (19841984) ve Kyoto (20092009) yılları ile seçenekleri karşılaştır.
Tarihsel yanlışlıkları eleyerek doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.
3
Taraf olunmayan sözleşmeleri belirle.
Aarhus ve Espoo Sözleşmelerine Türkiye'nin taraf olmadığı bilgisiyle ilgili seçenek elenir.
Sözleşmelerin taraf olma statüsü KPSS'de sıkça sorulan bir ayırt edici bilgidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Uluslararası Çevre Hukuku Kronolojisi ve İklim Politikası
Soru 6Soru →

Türkiye'de çevre yönetiminin anayasal dayanakları, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve mevcut idari teşkilat yapısı dikkate alındığında, kamu kurumlarının yetki ve sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2021 yılında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın adı 'Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı' olarak değiştirilmiş ve Bakanlıkla ilgili bir kuruluş olarak İklim Değişikliği Başkanlığı kurulmuştur.

Cevap

2021 yılındaki idari düzenleme ile Bakanlık isminin 'Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı' olarak güncellenmesi ve İklim Değişikliği Başkanlığı'nın kurulması kurumsal yapıya ilişkin doğru bilgidir.
Doğru ifade, 2021 yılında gerçekleştirilen idari değişikliği yansıtmaktadır. 85 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın adı 'Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı' olarak değiştirilmiş, iklim değişikliği ile ilgili politikaları yürütmek üzere ise İklim Değişikliği Başkanlığı kurulmuştur. Bu, Türkiye'nin çevre yönetimindeki en güncel kurumsal dönüşümüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'deki güncel çevre yönetimi teşkilat yapısını analiz et.
2021 yılında yapılan idari reformla Bakanlık isminin değiştiği ve İklim Değişikliği Başkanlığı'nın eklendiği saptandı.
Güncel mevzuat ve kurum isimleri KPSS sınavı için kritik öneme sahiptir.
2
Anayasal ve yasal ilkeleri (Madde 56 ve Kirleten Öder ilkesi) değerlendir.
Anayasa'nın 56. maddesinin vatandaşlara da ödev yüklediği ve kirleten öder ilkesinin sadece cezadan ibaret olmadığı anlaşıldı.
Seçeneklerdeki kavramsal yanılgıları elemek için yasal metinlerin içeriği doğrulanmalıdır.
3
Kurumların (TOKİ, ÇED süreçleri) tarihsel ve teknik özelliklerini kontrol et.
TOKİ'nin 1984 kuruluşu olduğu ve ÇED kararının mutlak bir 'zararsızlık' belgesi olmadığı teyit edildi.
Yanlış seçeneklerin neden hatalı olduğunu bilimsel ve hukuki gerekçelerle ortaya koymak gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Çevre Yönetiminin Güncel Kurumsal ve Yasal Yapısı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinde; projenin kapsamının belirlenmesi, raporun sunulması ve kararların hukuki geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlıkça 'Özel Format' verilen bir proje için hazırlanan ÇED Raporu'nun on iki ay içinde sunulması esas olup; proje sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşüyle bu süre bir defaya mahsus olmak üzere altı ay uzatılabilir.

Cevap

ÇED sürecinde Bakanlıkça verilen Özel Format uyarınca raporun sunulması için belirlenen on iki aylık süre, proje sahibinin başvurusu üzerine bir defaya mahsus altı ay uzatılabilir.
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 10. maddesi uyarınca, projenin kapsamı belirlendikten sonra (Özel Format verilmesi) raporun sunulması için 12 aylık bir süre tanınır ve bu süre talep halinde bir kez olmak üzere 6 ay uzatılabilir. Bu, sürecin hukuki işleyiş takvimine tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
ÇED Yönetmeliği'ndeki rapor sunma sürelerinin incelenmesi
Özel Format tarihinden itibaren 12 ay içinde rapor sunulmalıdır.
Sürecin idari bir takvime bağlanarak sürüncemede kalmasını engellemek.
2
Ek süre imkanının değerlendirilmesi
Bakanlık uygun görürse bir defaya mahsus 6 ay ek süre tanıyabilir.
Yatırımcının hazırlık sürecindeki teknik veya idari gecikmelerine makul bir tolerans tanımak.
3
Diğer seçeneklerdeki süre ve yetki unsurlarının elenmesi
ÇED Olumlu kararı 7 yıl geçerlidir; yetki devri Valiliklerdedir; ÇED kararı diğer izinlerin (imar, ruhsat vb.) yerine geçmez.
Mevzuattaki güncel süre ve yetki sınırlarının doğru ayırt edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

ÇED Yönetmeliği Prosedürel Süreler ve Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

ÇED Yönetmeliği'ndeki Ek-1 ve Ek-2 listeleri arasındaki farkları ve bu listelerin hangi kriterlere göre (kapasite, yer seçimi vb.) belirlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

28722872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği hükümleri uyarınca; ÇED Genel Formatı'na tabi olan ve "Ek-11" listesinde yer alan projeler hakkında nihai "ÇED Olumlu" veya "ÇED Olumsuz" kararını vermeye yetkili merci aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Cevap

Ek-11 listesindeki projeler için nihai karar mercisi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıdır.
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne göre, çevresel etkileri daha yüksek olduğu öngörülen ve Ek-11 listesinde yer alan projelerin ÇED raporlarını inceleme ve nihai kararı (Olumlu/Olumsuz) verme yetkisi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Proje listesinin türünü belirleyin.
Proje Ek-11 (ÇED Genel Formatı'na tabi) listesindedir.
Yönetmelik, projeleri çevresel etkilerine göre iki listeye ayırır.
2
Yetki hiyerarşisini kontrol edin.
Ek-11 projeleri için yetki merkezi idarededir.
Stratejik ve büyük ölçekli projelerin değerlendirilmesi Bakanlık düzeyinde yapılır.

Anahtar Kavram

ÇED Yetki Dağılımı

Daha Fazla Pratik

Ek-22 projeleri için verilen 'ÇED Gerekli Değildir' kararının hangi merci tarafından verildiğini tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru →

Türkiye’de çevresel kirliliğin yönetilmesinde ve kamu politikalarının oluşturulmasında 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 3. maddesi temel bir dayanak teşkil etmektedir. Bu maddede düzenlenen ve çevresel zararın maliyetlerinin içselleştirilmesini hedefleyen sisteme dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kirleten; kirlenmenin önlenmesi, durdurulması, giderilmesi ve kirliliğin etkilerinin azaltılmasına yönelik her türlü harcamayı karşılamakla yükümlüdür.

Cevap

Kirleten; kirlenmenin önlenmesi, durdurulması, giderilmesi ve kirliliğin etkilerinin azaltılmasına yönelik her türlü harcamayı karşılamakla yükümlüdür.
Doğru ifade, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/g maddesindeki tanımı tam olarak yansıtmaktadır. Kirleten öder ilkesi, çevresel maliyetlerin kirliliğe neden olan kişi veya kurum tarafından üstlenilmesini; bu kapsamda kirliliğin henüz oluşmadan önlenmesi, oluştuğunda durdurulması ve oluştuktan sonra giderilmesi için yapılan tüm harcamaların kirleten sorumluluğunda olmasını ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki dayanağın tespiti
2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3. maddesi (İlkeler) ve özellikle (g) bendi incelenir.
Soruda sorulan ilkenin yasal çerçevesini ve kapsamını belirlemek için temel mevzuata bakılmalıdır.
2
Kirleten öder ilkesinin mahiyetinin analizi
İlkenin sadece bir 'ceza' değil, 'maliyet içselleştirme' (externalities) aracı olduğu anlaşılır.
Kirleten öder ilkesi, çevresel kirliliğin maliyetinin kirleten tarafından üstlenilerek ürün/hizmet fiyatına yansıtılmasını ve kamuya yük olmamasını hedefler.
3
Kapsamın değerlendirilmesi
Sorumluluğun sadece kirlilik sonrası gidermeyi değil, kirlilik öncesi önleme ve sınırlandırma harcamalarını da kapsadığı görülür.
Kanun metni açıkça 'önleme, durdurma, giderme ve etkilerin azaltılması' gibi tüm aşamaları kirletenin yükümlülüğüne dahil etmiştir.

Anahtar Kavram

Kirleten Öder İlkesi ve Maliyet İçselleştirme
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru →

Türkiye'de yürürlükte olan Çevresel Etki Değerlendirmesi (C\cEDÇED) Yönetmeliği hükümleri uyarınca; Bakanlık tarafından bir proje hakkında verilen 'ÇED Olumlu' kararı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Projenin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin, hazırlanan raporda taahhüt edilen önlemlerle kabul edilebilir düzeylere indirildiğini ve projenin uygulanmasında sakınca olmadığını ifade eder.

Cevap

ÇED Olumlu kararı, projenin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin alınan önlemlerle kabul edilebilir düzeylerde olduğunu ve gerçekleştirilmesinde sakınca görülmediğini ifade eder.
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca 'ÇED Olumlu' kararı; projenin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin, hazırlanan ÇED Raporu'nda belirtilen ve taahhüt edilen önlemler neticesinde kabul edilebilir düzeylerde olduğunun ve projenin gerçekleştirilmesinde çevre açısından bir sakınca görülmediğinin tescil edilmesidir. Bu karar, projenin 'etkisiz' olduğunu değil, etkilerin 'yönetilebilir' olduğunu belgeler.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Analizi
ÇED Olumlu kararının hukuki ve teknik mahiyeti incelenir.
ÇED sürecinin temel amacı zararı sıfırlamak değil, zararı öngörülebilir ve kontrol edilebilir sınırlarda tutarak sürdürülebilir kalkınmayı sağlamaktır.
2
Yönetmelik Hükümleriyle Karşılaştırma
ÇED Yönetmeliği'ndeki tanımlar ve süre sınırları (77 yıl) değerlendirilir.
Yanlış seçeneklerdeki süre ve yetki hatalarını ayıklamak için yasal mevzuat bilgisi (ÇED Yönetmeliği Madde 14) gereklidir.

Anahtar Kavram

ÇED Olumlu Kararının Tanımı ve Mahiyeti

Daha Fazla Pratik

ÇED Gerekli Değildir kararı ile ÇED Olumlu kararı arasındaki yetki, süre ve geçerlilik farklarını bir tablo üzerinde incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

Türkiye’nin planlı kalkınma sürecinde çevre politikaları, uluslararası gelişmelerle etkileşim halinde teknik bir kirlilik kontrolü anlayışından bütüncül bir çevre yönetimine doğru evrilmiştir. Bu gelişim sürecinde, 1987 tarihli Brundtland Raporu'nun (Ortak Geleceğimiz) etkisiyle "sürdürülebilir kalkınma" kavramına ve yaklaşımına ilk kez yer veren Beş Yıllık Kalkınma Planı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı

Cevap

Türkiye'de sürdürülebilir kalkınma ilkesine ilk kez yer veren plan Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı'dır.
Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı (1990-1994), 1987'de yayımlanan Brundtland Raporu'ndaki 'gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden bugünkü ihtiyaçları karşılama' vizyonunu, yani sürdürülebilir kalkınma ilkesini Türk kamu yönetimi ve planlama diline kazandıran ilk resmi belgedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramın tarihsel kökenini belirle
"Sürdürülebilir Kalkınma" kavramı dünya gündemine 1987 Brundtland Raporu ile girmiştir.
Türkiye'deki kalkınma planları uluslararası literatürdeki bu tip büyük değişimleri bir sonraki plan dönemine yansıtır.
2
Plan dönemlerini karşılaştır
1987 sonrası hazırlanan ilk Beş Yıllık Kalkınma Planı, 1990-1994 dönemini kapsayan Altıncı Plandır.
Beşinci Plan (1985-1989) rapor yayımlanmadan önce veya eş zamanlı hazırlandığı için bu kavramı içermez.

Anahtar Kavram

Planlı Kalkınma Döneminde Çevre Politikası Dönüm Noktaları
Soru 12Soru →

Türk çevre hukukunun anayasal çerçevesini belirleyen "sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı" kapsamında, çevrenin korunmasına yönelik sorumlulukların dağılımı ve hakların niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1982 Anayasası'nın 56. maddesine göre çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek hem devletin hem de vatandaşların ödevidir.

Cevap

Anayasa'nın 56. maddesi uyarınca çevreyi koruma ve geliştirme sorumluluğunun hem devlet hem de vatandaşlar tarafından paylaşıldığını belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 56. maddesinde çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek görevi, tek bir tarafa değil, hem devlete hem de vatandaşlara bir 'ödev' olarak yüklenmiştir. Bu durum, çevre korumanın kolektif bir sorumluluk olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 56. maddesinin metni incelenir.
Maddede "sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı" bir hak olarak tanınırken, çevreyi koruma görevi bir "ödev" olarak tanımlanmıştır.
Anayasal dayanağın doğru tespit edilmesi için madde metnindeki öznelerin belirlenmesi gerekir.
2
Ödevin muhatapları (sorumlular) ayırt edilir.
Sorumluluğun "Devletin ve vatandaşların" ortak ödevi olduğu görülür.
KPSS sorularında sorumluluğun paylaşımlı olup olmadığı sıklıkla test edilen bir ayrım noktasıdır.
3
Çevre Kanunu ve idari süreçlerle (ÇED, kirleten öder) ilişkisi kurulur.
Anayasal ödevin, alt kanunlarla (2872 sayılı Kanun) mali ve idari mekanizmalara dönüştüğü teyit edilir.
Seçeneklerdeki diğer kavramların (ÇED, kirleten öder) yanlış yorumlanıp yorumlanmadığı bu şekilde denetlenir.

Anahtar Kavram

Anayasal Çevre Ödevi ve Sorumluluk Paylaşımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 13Soru →

1982 Anayasası'nın 56. maddesinde düzenlenen "çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir" hükmü ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun temel ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde; çevreye ilişkin hak ve ödevlerin hukuki karakteri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'nın 56. maddesi çevreyi koruma ödevini devlete ve vatandaşa birlikte yükleyerek, bireyi çevre karşısında sadece pasif bir hak sahibi değil, aynı zamanda aktif bir koruma ve geliştirme öznesi haline getirmiştir.

Cevap

Anayasa'nın 56. maddesi çevreyi koruma ödevini hem devlete hem de vatandaşa yükleyerek bireyi aktif bir koruma öznesi haline getirmiştir.
Doğru seçenek, 1982 Anayasası'nın 56. maddesindeki 'Devletin ve vatandaşların ödevi' ifadesine dayanarak çevre koruma faaliyetinin kolektif bir sorumluluk olduğunu vurgular. Bu düzenleme bireyi sadece hakkı ihlal edildiğinde yargıya başvuran pasif bir kişi değil, çevrenin korunması sürecine bizzat katılması gereken aktif bir aktör olarak tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 56. maddesinin lafzi yorumu yapılmalıdır.
Maddede çevreyi geliştirme ve koruma görevinin 'Devletin ve vatandaşların ödevi' olduğu açıkça belirtilmiştir.
Ödevin öznelerini belirlemek, sorumluluk alanının kapsamını anlamak için temel adımdır.
2
Hak ve ödev arasındaki diyalektik ilişki analiz edilmelidir.
Çevre hakkı, sahibine sadece devletten talepte bulunma hakkı vermez, aynı zamanda bu hakkın korunması için aktif çaba gösterme ödevi yükler.
Bireyin çevre hukukundaki konumunun 'pasif hak sahibi' olmaktan çıkıp 'aktif özne'ye dönüşmesinin gerekçesi bu paylaşılan ödevdir.

Anahtar Kavram

Anayasal Çevre Hakkı ve Paylaşılan Ödev İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru →

2021 yılında gerçekleştirilen idari değişiklikler ve 2872 sayılı Çevre Kanunu çerçevesinde, Türkiye'de çevre ve şehircilik yönetiminin kurumsal yapısına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Türkiye'nin şehircilik ve konut sunumu politikalarındaki merkezi rolünü Cumhuriyet'in ilk yıllarında kazanmış olup 1924 yılında çıkarılan özel bir kanunla kurulan bir merkez teşkilatı birimidir.

Cevap

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) Cumhuriyet'in ilk yıllarında kurulduğuna dair ifade yanlıştır; kurum 1984 yılında tesis edilmiştir.
Verilen bilgiler arasında yanlış olan seçenek, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) kuruluş tarihini 1920'lere dayandıran ifadedir. TOKİ, Türkiye'de konut politikasının modern anlamda kurumsallaşması ve finansman modellerinin geliştirilmesi amacıyla 1984 yılında 2985 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Cumhuriyet'in ilk yıllarında bu alandaki hizmetler Emlak ve Eytam Bankası veya yerel yönetimler aracılığıyla yürütülmüştür. Diğer seçeneklerde yer alan İklim Değişikliği Başkanlığı (2021), Türkiye Çevre Ajansı (2020) ve belediyelerin atık yönetimi sorumluluklarına ilişkin bilgiler güncel yasal mevzuatla tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın güncel teşkilat yapısı ve 2021 yılındaki isim değişikliği incelenir.
Bakanlığın 'iklim değişikliği' vurgusuyla yeniden yapılandırıldığı ve İklim Değişikliği Başkanlığı'nın eklendiği doğrulanır.
Güncel idari yapının tespiti için gereklidir.
2
Bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşların (TOKİ, TÜÇA, İlbank, Tapu Kadastro vb.) kuruluş tarihlerini ve hukuki statülerini değerlendirilir.
TOKİ'nin 1984 yılında (Ozal dönemi) konut sorununa çözüm amacıyla kurulduğu, TÜÇA'nın ise 2020 yılında kurulduğu saptanır.
Seçeneklerdeki kronolojik ve idari statü iddialarını doğrulamak için gereklidir.
3
Merkezi idare birimleri ile yerel yönetimlerin (belediyeler) çevre yönetimi konusundaki yetki paylaşımı kontrol edilir.
ÇED ve stratejik denetimlerin merkezde, evsel atık ve kentsel altyapı hizmetlerinin ise yerel yönetimlerde olduğu görülür.
Kurumsal görev dağılımının doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Çevre ve Şehircilik Yönetiminin Kurumsal Yapısı, Birimlerin Görev Dağılımı ve Tarihsel Gelişimi

Daha Fazla Pratik

Bakanlığın teşkilat yapısında yer alan 'ilgili' (TOKİ, İlbank, TÜÇA) ve 'bağlı' (Tapu Kadastro, Meteoroloji) kuruluş ayrımını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru →

Türkiye'de ambalaj atıklarının geri kazanımı için sürdürülebilir bir sistem kurmak, geri dönüşüm bilincini yaygınlaştırmak ve bu konuda sanayi, yerel yönetimler ile tüketiciler arasında iş birliğini sağlamak amacıyla 1991 yılında kurulan sivil toplum kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ÇEVKO (Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı)

Cevap

Türkiye'de ambalaj atıklarının geri dönüşümü ve yönetimi konusunda uzmanlaşan kuruluş ÇEVKO'dur.
Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı (ÇEVKO), soruda açıkça belirtilen ambalaj atıklarının geri kazanımı, atık yönetimi ve bu konuda sanayi-kamu iş birliği alanında faaliyet göstermek üzere 1991 yılında 14 sanayi kuruluşunun öncülüğünde kurulmuştur. Bu misyon, vakfın kuruluş senedinde ve temel yetkilendirilme belgelerinde ana eksen olarak yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda belirtilen 'ambalaj atıklarının geri kazanımı' ve 'sanayi iş birliği' anahtar kavramlarını analiz edin.
Bu kavramlar bizi ambalaj yönetimi üzerine uzmanlaşmış bir kuruluşa yönlendirir.
Her STK'nın kendine özgü bir uzmanlık alanı (niş alanı) bulunmaktadır.
2
Seçeneklerdeki kuruluşların temel misyonlarını karşılaştırın.
TEMA erozyon, TURMEPA deniz, TÜRÇEV eğitim/mavi bayrak, ÇEKÜL ise kültürel miras üzerine odaklanır.
Yanlış seçenekleri elemenin en güvenli yolu kuruluşların isimlerindeki açılımları ve temel amaçlarını hatırlamaktır.
3
ÇEVKO'nun (Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı) ismini ve amacını doğrulayın.
Vakfın adında geçen 'Ambalaj Atıkları' ifadesi sorudaki tanımla tam olarak örtüşür.
Vakıf, sanayi kuruluşlarının girişimiyle kurularak bu alandaki toplumsal ve idari süreci koordine eder.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki başlıca çevre STK'larının görev ve yetki alanlarının ayırt edilmesi.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki diğer önemli hareketler olan Bergama (Altın Madeni) ve Cerattepe direnişlerinin, çevre hukukundaki katılım hakkı üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru →

Türkiye'nin planlı kalkınma serüveni içerisinde, çevre sorunlarının ilk kez müstakil (ayrı) bir bölüm başlığı altında ele alındığı ve çevre politikalarının kurumsallaşma sürecinin temelinin atıldığı kalkınma planı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı

Cevap

Çevre sorunlarının ilk kez müstakil bir bölüm altında ele alındığı plan 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı'dır.
Türkiye'de çevre politikalarının gelişimi incelendiğinde, 19721972 Stockholm Konferansı sonrasında hazırlanan 33. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973−19771973-1977) bir milat kabul edilir. Bu plan, çevre sorunlarını kalkınma hedefleri içinde ilk kez ayrı bir bölüm başlığı altında toplayarak bütüncül bir bakış açısı getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Planlı dönemdeki çevre politikası kilometre taşlarını hatırla.
Çevre konusunun ilk kez bağımsız bir alan olarak tanımlanması Stockholm Konferansı (19721972) sonrasına denk gelir.
Küresel çevre hareketleri Türkiye'nin planlama stratejilerini doğrudan etkilemiştir.
2
Planların yıllarını ve temel içeriklerini karşılaştır.
1973−19771973-1977 yıllarını kapsayan 33. Beş Yıllık Kalkınma Planı, 'Çevre Sorunları' başlığını ilk kez kullanan plandır.
Bu plan ile çevre yönetimi, ekonomik kalkınma ile birlikte düşünülmeye başlanmış ve kurumsal altyapının temelleri atılmıştır.

Anahtar Kavram

3. Beş Yıllık Kalkınma Planı ve Çevre Politikalarının Başlangıcı
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru →

Türkiye, küresel çevre yönetişimi çerçevesinde çevre sorunlarıyla mücadele etmek amacıyla pek çok uluslararası sözleşmeye taraf olmuştur. Ancak bazı sözleşmeler, taşıdıkları hükümlerin ulusal çıkarlar veya egemenlik hakları üzerindeki olası etkileri nedeniyle Türkiye tarafından onaylanmamış ya da onay süreci uzun yıllara yayılmıştır.

Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası çevre sözleşmeleri ve bu süreçlerin hukuki/politik arka planı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bilgi açısından yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Espoo Sözleşmesi (Sınır Aşan Bağlamda Çevresel Etki Değerlendirmesi Sözleşmesi), sınır aşan sular üzerindeki projelerin denetimini kolaylaştırmak amacıyla Türkiye tarafından 2011 yılında onaylanarak iç hukuka dahil edilmiştir.

Cevap

Sınır Aşan Bağlamda Çevresel Etki Değerlendirmesi Sözleşmesi olarak bilinen Espoo Sözleşmesi, Türkiye'nin taraf olmadığı uluslararası çevre sözleşmelerinden biridir.
Doğru yanıt olan seçenek, Espoo Sözleşmesi'nin Türkiye tarafından onaylandığını iddia ettiği için yanlıştır. Türkiye, sınır aşan sular üzerindeki projelerin (barajlar vb.) çevresel etki değerlendirme süreçlerinin uluslararası denetime açılmasını, egemenlik haklarına ve kalkınma önceliklerine aykırı bulduğu için bu sözleşmeye taraf olmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin iklim değişikliği rejimindeki yerini analiz etme
Kyoto (2009) ve Paris (2021) onay yılları doğrudur. Kyoto'da EK-B dışı statüsü, Paris'te ise 2021 onayı belirleyicidir.
Türkiye'nin iklim politikası kronolojisini doğrulamak için.
2
Atık ve sulak alan sözleşmelerini kontrol etme
Basel ve Ramsar sözleşmelerine 1994 yılında taraf olunduğu bilgisi tarihsel olarak doğrudur.
Çevre mevzuatının uluslararası temellerini doğrulamak için.
3
Espoo Sözleşmesi'nin statüsünü değerlendirme
Türkiye, sınır aşan sular konusundaki hassasiyetleri (GAP Projesi gibi) nedeniyle Espoo Sözleşmesi'ne taraf olmamıştır.
Türkiye'nin taraf olmadığı kritik sözleşmeleri (Aarhus, Espoo vb.) tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Uluslararası Çevre Rejimlerine Katılım Stratejisi ve İstisnalar
Soru 18Soru →

Türkiye'de çevre hakkının anayasal temelleri ve 1982 Anayasası'nın 56. maddesindeki düzenleme dikkate alındığında, bu hakkın hukuki niteliği ve kapsamına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çevre hakkı, 1982 Anayasası'nda 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) kategorisinde düzenlendiği için, bu hakka yönelik korumanın temel amacı idarenin bireysel özgürlük alanına müdahalesini engellemekle sınırlıdır.

Cevap

Çevre hakkının 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (negatif statü hakları) arasında yer aldığını ve devletin rolünün sadece müdahale etmemekle sınırlı olduğunu savunan ifade hatalıdır.
Çevre hakkı, 1982 Anayasası'nda 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (negatif statü hakları) arasında değil, 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' (pozitif statü hakları) arasında yer almaktadır. Negatif statü haklarında devletin görevi bireyin alanına müdahale etmemekken, çevre hakkı gibi sosyal haklarda devletin çevreyi geliştirme, kirliliği önleme ve sağlık hizmetlerini planlama gibi aktif edimlerde bulunma zorunluluğu vardır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal sınıflandırmanın kontrol edilmesi
Çevre hakkı, 1982 Anayasası'nın 56. maddesinde 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' (III. Bölüm) başlığı altında düzenlenmiştir.
Bir hakkın anayasadaki yeri, devletin o hakka karşı sorumluluğunun niteliğini (pozitif veya negatif statü) belirler.
2
Hakkın hukuki niteliğinin analiz edilmesi
Sosyal haklar 'istem hakları'dır; yani bireyin devletten aktif bir hizmet veya koruma talep etmesine olanak tanır.
Negatif statü hakları (kişi hakları) devletin müdahale etmemesini gerektirirken, sosyal haklar devletin planlama, denetim ve iyileştirme yapmasını gerektirir.
3
Ödev öznelerinin doğrulanması
Anayasa'nın 56. maddesi çevreyi koruma görevini hem 'Devlet' hem de 'Vatandaşlar' için bir ödev olarak tanımlamıştır.
Bu paylaşım, çevrenin sadece bir hak değil, aynı zamanda ortak bir sorumluluk alanı olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Çevre Hakkının Sosyal Hak Niteliği ve Anayasal Ödev Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Çevre hakkının sosyal bir hak olmasının idari yargıdaki 'iptal davası açma ehliyeti' (menfaat ilişkisi) üzerindeki genişletici etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru →

Türkiye'deki Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği hükümleri uyarınca, ÇED Genel Formatı'na tabi (Ek-1 listesi) projelerin idari süreç yönetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kapsam belirleme ve özel format verme aşaması, Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantısı gerçekleştirilmeden önce tamamlanarak projenin çevresel inceleme çerçevesi Bakanlıkça kesinleştirilir.

Cevap

Kapsam belirleme ve özel format verme aşamasının halkın katılımı toplantısından önce tamamlandığını iddia eden seçenek yanlıştır.
ÇED Yönetmeliği uyarınca, Ek-1 listesindeki projelerde 'Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantısı', 'Kapsam Belirleme ve Özel Format Verme' aşamasından önce gerçekleştirilir. Bu toplantıda halktan gelen şikayet, öneri ve talepler Bakanlık ve İDK tarafından değerlendirilerek, projenin hazırlayacağı ÇED Raporu'nun içeriğini belirleyen 'Özel Format'a dahil edilir. Dolayısıyla kapsam belirleme süreci halkın katılımından bağımsız değildir.

Adım Adım Çözüm

1
ÇED Ek-1 süreci aşamalarını sırala.
Başvuru -> Halkın Katılımı Toplantısı -> Kapsam Belirleme (İDK) -> Rapor Hazırlama -> İnceleme -> Karar.
Yasal prosedürün kronolojik sırasını belirlemek yanlış uygulamayı tespit etmeyi sağlar.
2
Halkın katılımı ve kapsam belirleme arasındaki ilişkiyi analiz et.
Halkın görüşleri, raporun hangi konulara odaklanması gerektiğini belirleyen 'Özel Format'ın oluşturulmasında temel girdidir.
Katılımcı yönetim anlayışı gereği halkın görüşü, teknik kapsam belirlenmeden önce alınmalıdır.
3
Seçenekleri bu sırayla karşılaştır.
Kapsam belirlemenin halkın katılımından önce bittiğini söyleyen ifadenin yönetmeliğe aykırı olduğu görülür.
Yanlış olan idari prosedürü belirleyerek soruyu çöz.

Anahtar Kavram

ÇED Süreci Aşamaları ve Katılımcılık
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru →

Türkiye'de 1990'lı yıllardan itibaren ivme kazanan Bergama ve Cerattepe gibi yerel direnç hareketleri, sivil toplumun çevre politikalarına katılımı açısından "yeni toplumsal hareket" özellikleri taşımaktadır. Bu hareketlerin, 1970'li yıllardaki geleneksel çevre koruma yaklaşımlarından ayrılan en belirgin yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çevre sorununu salt uzmanlık gerektiren teknik bir koruma faaliyetinden çıkararak, demokratik katılım ve yaşam hakkı savunusu temelinde toplumsallaştırması.

Cevap

Çevre sorununu salt uzmanlık gerektiren teknik bir koruma faaliyetinden çıkararak, demokratik katılım ve yaşam hakkı savunusu temelinde toplumsallaştırması
Doğru yanıt olan yaklaşım, Türkiye'de çevre hareketlerinin evrimindeki en kritik kırılmayı temsil eder. Geleneksel çevrecilik uzmanlar ve devlet bürokrasisi tarafından yürütülen teknik bir koruma faaliyetiyken; Bergama, Cerattepe gibi hareketler meseleyi doğrudan bir 'yaşam hakkı' ve 'vatandaşlık davası' haline getirerek demokratik katılım kanallarını zorlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel Dönem Analizi
1970'li yıllarda Türkiye'deki çevre bilinci daha çok TÜRÇEK gibi kurumlar aracılığıyla "doğayı koruma" odaklı ve elit bir tabaka tarafından yürütülüyordu.
Hareketin gelişimini anlamak için başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
1990'lardaki Dönüşümü İnceleme
Bergama Direnişi ile birlikte çevre sorunu, halkın doğrudan katıldığı, hukuksal süreçleri (Anayasa m. 56) kullanan ve yaşam hakkını savunan bir kitle hareketine dönüştü.
Yeni toplumsal hareketlerin en büyük farkı yerel katılım ve hak temelli yaklaşımdır.
3
Seçeneklerin Elenmesi
Neoliberalizmle uyum (E), sadece devletin görevi sayma (C) veya sadece teknik alanda kalma (D) gibi şıklar hareketin özgün doğasına aykırıdır.
Yanlış varsayımları eleyerek temel farka ulaşılır.

Anahtar Kavram

Hak Temelli Çevre Hareketleri ve Demokratik Katılım
Tahmini Süre:2m 0s
Sayfa 1 / 7Sonraki