Soru

Zorluk: ZorSosyolojinin Doğuşu ve Öncü İsimler

Sosyolojinin bağımsız bir disiplin olarak kurumsallaşma sürecinde, Aydınlanma düşüncesinin doğa bilimlerine olan güveni toplumsal alanı açıklamak için de temel model teşkil etmiştir. Bu dönemde toplumu biyolojik bir organizma ile özdeşleştirerek evrimsel bir ilerleme şeması çizen; ancak Auguste Comte'un savunduğu toplumsal mühendislik ve devlet müdahalesine dayalı düzen anlayışına karşı çıkarak 'bırakınız yapsınlar' (laissez-faire) ilkesini toplumsal evrimin temeline yerleştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Auguste Comte
  2. B
    Saint-Simon
  3. C
    İbn Haldun
  4. Herbert SpencerCevap
  5. E
    Emile Durkheim

Cevap

Toplumu biyolojik bir organizmaya benzeten ve evrimsel sürece devlet müdahalesine karşı çıkan düşünür Herbert Spencer'dır.
Herbert Spencer, sosyolojinin kurucu figürleri arasında 'organisizm' ve 'evrimcilik' fikirlerini en uç noktaya taşıyan isimdir. Toplumu canlı bir varlığa benzeterek, toplumsal parçaların işlevsel bir bütün oluşturduğunu savunur. Ancak onu Auguste Comte'dan ayıran en keskin fark, toplumsal evrimin doğal bir süreç olduğunu ve bu sürece (yoksullara yardım gibi) yapılacak her türlü devlet müdahalesinin toplumsal gelişmeyi engelleyeceğini ileri sürmesidir. Bu yaklaşımı onu 'Sosyal Darwinizm'in kurucusu yapmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Düşünürün toplumsal yapıya bakış açısını analiz etme
Soruda belirtilen 'organizmacı' yaklaşım ve 'evrimsel ilerleme', 19. yüzyılın kurucu isimlerinden Spencer ve Comte'un ortak özellikleridir.
Sosyolojinin doğuşunda doğa bilimlerinin (özellikle biyolojinin) etkisi belirleyicidir.
2
Müdahale ve düzen anlayışını karşılaştırma
Auguste Comte toplumsal düzenin sağlanması için 'pozitif müdahale' ve planlamayı savunurken; Herbert Spencer devletin toplumsal evrime müdahale etmemesi gerektiğini (Laissez-faire) savunur.
Sosyal Darwinizm akımının temeli olan 'en güçlünün hayatta kalması' ilkesi, dışarıdan müdahaleyi evrimin işleyişine engel olarak görür.
3
Diğer öncü isimleri kronolojik ve teorik olarak eleme
İbn Haldun döngüsel tarih anlayışıyla, Saint-Simon müdahaleci endüstriyel planlamasıyla, Durkheim ise daha sonraki dönemdeki kurumsallaşma çabalarıyla Spencer'dan ayrılır.
Soruda özellikle vurgulanan 'müdahaleye karşı çıkış' ve 'biyolojik organizma benzetmesi' Spencer'ı işaret eder.

Anahtar Kavram

Sosyal Darwinizm ve Organisizm

Daha Fazla Pratik

Herbert Spencer'ın 'organik' ve 'mekanik' toplum ayrımını, Durkheim'ın 'mekanik' ve 'organik' dayanışma kavramlarıyla karşılaştırmanız, kavram karmaşasını önlemek için yararlı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla