Soru

Zorluk: ZorBüyükşehir Belediyesi Mali Yapısı ve Gelirleri

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca, büyükşehir belediye sınırları içerisinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamından ilçe belediyeleri için ayrılan payın (%\% 5) dağıtım esaslarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Ayrılan payın %\% 30'u büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır; kalan kısmın %\% 90'ı nüfus, %\% 10'u ise yüz ölçümü kriterine göre ilçeler arasında dağıtılır.Cevap
  2. B
    Ayrılan payın tamamı doğrudan büyükşehir belediyesi havuzuna aktarılır ve büyükşehir belediye meclisinin belirleyeceği yatırım önceliklerine göre ilçelere pay edilir.
  3. C
    Ayrılan payın %\% 10'u büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır; kalan kısım sadece ilçe belediyelerinin nüfusları oranında ilgili belediyelere gönderilir.
  4. D
    Ayrılan payın %\% 30'u Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına (YİKOB) aktarılır; kalan kısım büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasında eşit olarak paylaştırılır.
  5. E
    Söz konusu payın %\% 60'ı nüfus, %\% 40'ı ise gelişmişlik endeksi kriterleri baz alınarak doğrudan Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ilçe belediyelerine dağıtılır.

Cevap

İlçe belediyeleri için ayrılan payın %30'unun büyükşehir belediyesine, kalan kısmın ise %90 nüfus ve %10 yüz ölçümü esasıyla ilçelere dağıtılması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
5779 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca, büyükşehir sınırları içindeki genel bütçe vergi gelirlerinden ilçelere düşen %5'lik payın %30'u büyükşehir belediyesine, kalan kısmın ise %90 nüfus ve %10 yüz ölçümü esasına göre ilçelere dağıtılması yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
İlçe belediyesi payının hesaplanması
Büyükşehir sınırları içindeki genel bütçe vergi tahsilatının %\% 5'i belirlenir.
5779 sayılı Kanun'un 5. maddesi gereği ilk adım toplam payın ayrılmasıdır.
2
Büyükşehir belediyesi kesintisinin uygulanması
Ayrılan payın %\% 30'u büyükşehir belediyesi hesabına (altyapı hizmetleri için) aktarılır.
Büyükşehir belediyesinin koordinasyon ve altyapı görevleri nedeniyle bu paydan pay alması kanuni zorunluluktur.
3
Kalan payın (%\% 70) ilçelere dağıtım kriterlerinin belirlenmesi
Dağıtılacak tutarın %\% 90'ı nüfusa, %\% 10'u yüz ölçümüne göre oranlanır.
İlçeler arasındaki hizmet yükü (nüfus) ve hizmet alanı (yüz ölçümü) arasındaki dengenin sağlanması amaçlanır.

Anahtar Kavram

5779 Sayılı Kanun Madde 5 - Büyükşehirlerdeki Pay Dağılımı

İpuçları

1
Büyükşehirlerde ilçe paylarından yapılan 'havuz' kesintisi oranını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin genel bütçe vergi gelirlerinden aldığı doğrudan pay oranını (%6) ve bu paydan yapılan kesintileri inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla