Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMekansal Planlama Kademeleri ve Türleri

3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri uyarınca; Türkiye'deki yerleşme ve yapılaşma düzenini sağlayan planların kademelenmesi, hiyerarşisi ve birbirine uygunluğu ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi *yanlıştır*?

  1. A
    Mekânsal strateji planları; ülke bütününde veya gerekli görülen bölgelerde, ekonomik ve sosyal politikalar ile çevre politikalarını mekânsal stratejilerle ilişkilendiren hiyerarşinin en üst basamağındaki vizyon belgeleridir.
  2. B
    Bölge planları; sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini ve yerleşmelerin gelişme potansiyelini belirleyen, ancak imar mevzuatı sistematiğinde doğrudan bir 'fiziksel plan' türü olarak tanımlanmayan kalkınma odaklı belgelerdir.
  3. C
    Çevre düzeni planları; varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve stratejilerine uygun olarak hazırlanan, yerleşme, konut, sanayi, tarım ve ulaşım gibi genel arazi kullanım kararlarını belirleyen 1/25.0001/25.000 ile 1/100.0001/100.000 arası ölçekli planlardır.
  4. Nazım imar planları; üst ölçekli plan kararlarına uygun olarak hazırlanan, yapı adalarının mimari düzenini ve parselasyon işlemlerini kesinleştirerek mülkiyet sınırlarını belirleyen 1/5.0001/5.000 ölçekli uygulama odaklı planlardır.Cevap
  5. E
    Mekânsal planlama hiyerarşisinde 'üst ölçekli planın alt ölçekli planı bağlaması' esas olmakla birlikte; bir bölgede Mekânsal Strateji Planı veya Çevre Düzeni Planı bulunmaması, o yerleşimde alt ölçekli imar planlarının yapılmasına mutlak bir engel teşkil etmez.

Cevap

Nazım imar planlarının yapı adalarının mimari düzenini kesinleştirdiği ve parselasyon işlemlerine doğrudan veri aktararak mülkiyet sınırlarını belirlediği ifadesi yanlıştır; bu görevler Uygulama İmar Planı'na aittir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesine göre Nazım İmar Planı, uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas teşkil eden, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini ve yoğunluklarını belirleyen plandır. Oysa seçeneklerde belirtilen yapı adalarının düzenini kesinleştirme, mimari detayları belirleme ve parselasyon planına (mülkiyet düzenlemesine) doğrudan esas teşkil etme görevleri Uygulama İmar Planı'nın (1/1.0001/1.000) teknik ve hukuki niteliğidir. Dolayısıyla Nazım İmar Planı'nı 'uygulama odaklı' ve 'parselasyon dayanağı' olarak tanımlayan ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Plan hiyerarşisini ve kademelenmesini analiz etme
Mekânsal Strateji Planı > Çevre Düzeni Planı > Nazım İmar Planı > Uygulama İmar Planı hiyerarşisi mevcuttur.
3194 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik bu sıralamayı temel alır.
2
Nazım İmar Planı'nın (NİP) hukuki tanımını kontrol etme
1/5.0001/5.000 ölçekli olan NİP, genel arazi kullanım kararlarını ve gelecekteki nüfus yoğunluklarını belirleyen, UİP'e esas teşkil eden ana plandır.
İmar Kanunu Madde 5'te bu tanım açıkça yapılmıştır.
3
Uygulama İmar Planı'nın (UİP) ve parselasyonun ilişkisini inceleme
UİP (1/1.0001/1.000), yapı adalarını, yoğunluğunu, düzenini kesinleştiren ve parselasyon planına (mülkiyet sınırlarına) esas teşkil eden plandır.
Uygulama aşamasına dair kesinleşmiş kararlar ve mülkiyet sınırları ancak UİP düzeyinde belirlenebilir.
4
Seçeneklerdeki hata noktasını tespit etme
Nazım İmar Planı'na atfedilen 'mimari düzeni kesinleştirme' ve 'parselasyona doğrudan veri aktarma' özellikleri aslında Uygulama İmar Planı'nın fonksiyonlarıdır.
Hiyerarşik kademeler arasındaki teknik görev dağılımı bu şekilde ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Mekânsal Planlama Hiyerarşisinde NİP ve UİP'in Görev Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Mekansal Planlama Kademeleri ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru