Osmanlı modernleşme tarihinde 1839 Tanzimat Fermanı; tüm tebaanın can, mal ve ırz güvenliğini devlet garantisi altına alarak hukuk devleti yolunda kritik bir adım atmıştır. Padişahın ferman metninde ilan edilen kurallara bizzat kendisinin de uymaya yemin etmesi, Türk anayasallaşma süreci açısından aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
- Padişahın mutlak yetkilerini kanun gücü karşısında tek taraflı olarak sınırlandırmasını (otosınırlama)Cevap
- BMerkezi otoritenin yerel güç odakları olan ayanlarla yaptığı bir sözleşme sonucunda yetkilerini paylaşmasını
- CAvrupalı devletlerin doğrudan müdahalesiyle gayrimüslim tebaaya Müslümanlarla tam eşitlik sağlandığını
- DYasama ve yürütme yetkilerinin padişahtan alınarak halk tarafından seçilen bir meclise devredildiğini
- EŞer'i hukuk sisteminin tamamen yürürlükten kaldırılarak laik bir anayasal düzenin kurulduğunu
Cevap
Padişahın mutlak yetkilerini kanun gücü karşısında tek taraflı olarak sınırlandırmasını (otosınırlama) ifade eder.
Tanzimat Fermanı'nın hukuk devleti tarihimizdeki en özgün yeri, padişahın o güne kadar mutlak ve sınırsız olan yetkilerini bizzat kendi iradesiyle (Hatt-ı Hümayun şeklinde) ve kanunlar çerçevesinde sınırlandırmış olmasıdır. Padişahın 'Ben dahi bu kanunlara uymayacağıma yemin ederim' beyanı, hukuki terminolojide 'tek taraflı otosınırlama' olarak adlandırılır ve modern anlamda hukuk devletine geçişin ilk somut adımı sayılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukuk Devleti ve Otosınırlama (Self-limitation)
Tahmini Süre:1m 15s