Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemin Unsurları: Sebep

Bir belediye encümeni, (B) şahsına ait işyerinin ruhsatını "çevre kirliliğine yol açtığı" gerekçesiyle iptal etmiştir. (B) tarafından açılan iptal davasında, bilirkişi raporuyla işyerinin çevre standartlarına tam uyumlu olduğu ve herhangi bir kirliliğe sebebiyet vermediği kesin olarak saptanmıştır. İdare, yargılama sürecinde yaptığı savunmada, işyerinin aslında "yangın merdiveni eksikliği" nedeniyle zaten kapatılması gerektiğini, bu nedenle işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürmüştür.

Bu durumda, söz konusu idari işlemin sakatlığı ve idarenin savunmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşlem, dayandığı maddi olgunun (çevre kirliliği) gerçek dışı olması sebebiyle sebep unsuru yönünden sakattır ve idarenin sonradan ileri sürdüğü gerekçe (sebep ikamesi) işlemi hukuka uygun kılmaz.Cevap
  2. B
    İdarenin işlem yaparken dayandığı gerekçe ile ulaştığı hukuki sonuç arasında illiyet bağı kurulamadığı için işlem konu unsuru yönünden sakattır.
  3. C
    İdarenin yargılama aşamasında başlangıçtaki sebepten farklı bir sebep ileri sürmesi "yetki saptırması" teşkil eder ve bu durum işlemin maksat unsurunu sakatlar.
  4. D
    İşlemdeki sakatlık, yetki tecavüzü niteliğinde olduğundan, idarenin sebep ikamesi savunmasıyla işlemin yoklukla malul olmasının önüne geçilebilir.
  5. E
    Söz konusu sakatlık sadece menfaat ihlali doğurduğundan iptal davasına konu edilebilir; ancak bir hak ihlali bulunmadığı için tam yargı davası açılmasına engel teşkil eder.

Cevap

İşlem, dayandığı maddi olgunun gerçek dışı olması nedeniyle sebep unsuru yönünden sakattır ve yargılama aşamasındaki sebep ikamesi bu sakatlığı gidermez.
Doğru seçenek, işlemin dayandığı çevre kirliliği olgusunun bilirkişi raporuyla yalanlanmış olması nedeniyle sebep unsurunun sakatlandığını ve idarenin yargılama aşamasında sunduğu yeni gerekçenin (sebep ikamesi) işlemi kurtaramayacağını ifade eden açıklamadır. Danıştay içtihatlarına göre, idare işlem yaparken dayandığı sebebi mahkeme önünde değiştiremez (bazı bağlı yetki istisnaları hariç), çünkü işlemin hukuka uygunluğu tesis edildiği andaki şartlara göre belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin sebep unsuru olan 'çevre kirliliği' iddiasının maddi gerçekliğini incelemek.
Bilirkişi raporuna göre kirliliğin gerçekleşmediği tespit edilmiştir.
Sebep unsuru, işlemi doğuran maddi ve hukuki vakıaların gerçek ve hukuka uygun olması şartına bağlıdır.
2
Maddi vakıanın yokluğunun hukuki sonucunu belirlemek.
İşlem, 'maddi olayda hata' nedeniyle sebep unsuru yönünden sakatlanmıştır.
Gerçekleşmemiş bir olaya dayanılarak işlem yapılamaz.
3
İdarenin yargılama aşamasında öne sürdüğü 'yangın merdiveni eksikliği' savunmasını (sebep ikamesi) değerlendirmek.
Sebep ikamesi kural olarak kabul edilmez ve işlemi hukuka uygun hale getirmez.
İdari işlemler tesis edildikleri andaki şartlara göre denetlenir; sonradan sebep uydurulması hukuk güvenliği ilkesine aykırıdır.

Anahtar Kavram

İdari İşlemde Sebep Unsuru ve Maddi Olayda Hata
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari İşlemin Unsurları: Sebep

Bu konudan daha fazla soru