Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Aile, Evlilik ve Akrabalık İlişkileri

Modernleşme ve sanayileşme süreçlerinin etkisiyle Türkiye'de ailenin üstlendiği rollerde köklü değişimler meydana gelmiştir. Geçmişte üretimin merkezi olan aile, günümüzde bu rolü fabrikalara; eğitim rolünü ise okullara, sağlık işlevini ise hastanelere devrederek daha dar bir alanda uzmanlaşmıştır. Ailenin bu şekilde bazı görevlerini diğer toplumsal kurumlara bırakarak temel olarak sevgi ve çocukların sosyalleşmesi üzerinde yoğunlaşması, sosyolojik olarak aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?

  1. İşlevsel farklılaşmaCevap
  2. B
    Neolokal yerleşim
  3. C
    Soydaşlık bağlarının kopması
  4. D
    Hane halkı büyüklüğünün artması
  5. E
    Ataerkil otoritenin güçlenmesi

Cevap

Ailenin geleneksel rollerini uzmanlaşmış kurumlara devrederek sevgi ve sosyalleşme odaklı hale gelmesi 'İşlevsel farklılaşma' kavramıyla açıklanır.
Doğru yanıt olan 'işlevsel farklılaşma', toplumsal yapıdaki bir kurumun (bu örnekte aile) eskiden yürüttüğü çok yönlü görevleri (üretim, eğitim, sağlık vb.) kaybederek daha özel ve sınırlı bir alanda (psikolojik destek ve temel sosyalleşme) uzmanlaşmasını ifade eder. Türkiye'de kırsal-geniş aileden kentsel-çekirdek aileye geçişte en belirgin sosyolojik değişim budur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel değişimi belirle
Ailenin eğitim, üretim ve sağlık gibi görevlerini başka kurumlara (okul, fabrika, hastane) devrettiği görülmektedir.
Soruda sorulan olgunun temel karakteristiği kurumlar arası görev paylaşımıdır.
2
Toplumsal kurumların işlevlerindeki değişimi tanımlayan kavramı bul
Bir kurumun görevlerini uzmanlaşmış diğer yapılara bırakması sosyolojide 'işlevsel farklılaşma' veya 'işlevsel küçülme' olarak adlandırılır.
Talcott Parsons ve yapısal-işlevselci kuramcıların aile sosyolojisindeki temel tespiti budur.
3
Çeldiricileri ele
Yerleşim (neolokal) veya hane büyüklüğü gibi kavramlar yapısaldır; oysa soru 'rol ve görev' (işlev) üzerine kuruludur.
Soru kökündeki 'uzmanlaşma' ve 'rol devri' vurgusu doğrudan işlevsel boyutu işaret eder.

Anahtar Kavram

Ailenin İşlevsel Farklılaşması
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla