Soru

Zorluk: OrtaKusursuz Sorumluluk: Sosyal Risk İlkesi

Terör eylemleri veya anarşi gibi toplumsal olaylar neticesinde, failleri belirlenemeyen kolektif hareketler sonucu oluşan zararların idarece tazmin edilmesinde; idarenin eylemi ile zarar arasındaki bağın (illiyet bağı) durumu bakımından diğer kusursuz sorumluluk türlerinden ayrılan temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İdarenin eylemi ile zarar arasındaki illiyet bağının (nedensellik ilişkisi) aranmaması veya bu bağın kopmuş kabul edilmesidir.Cevap
  2. B
    Zararın mutlaka idarenin yürüttüğü riskli bir teknik faaliyetten veya tehlikeli bir araçtan kaynaklanmış olmasıdır.
  3. C
    Zararın oluşumunda idarenin hizmeti geç işletmesi veya hiç işletmemesi şeklinde bir hizmet kusurunun bulunmasıdır.
  4. D
    İdarenin hukuka uygun bir işlemi sonucunda ortaya çıkan zararın, fedakarlığın denkleştirilmesi uyarınca giderilmesidir.
  5. E
    Zararın, kamu görevlisinin görev alanının dışına taşan ve idareye izafe edilemeyen kişisel kusurundan doğmasıdır.

Cevap

Sosyal risk ilkesini diğer sorumluluk hallerinden ayıran temel fark, idarenin eylemi ile zarar arasındaki illiyet bağının aranmaması veya bu bağın kopmuş kabul edilmesidir.
İdare hukukundaki genel sorumluluk ilkelerinde, idarenin bir eylemi ile meydana gelen zarar arasında mutlaka bir neden-sonuç (illiyet) bağı bulunmalıdır. Ancak sosyal risk ilkesi, bu kuralın en büyük istisnasıdır. Terör ve toplumsal olaylar gibi idarenin doğrudan müdahalesi olmayan, failleri meçhul anonim eylemlerde; zarar ile idari faaliyet arasındaki illiyet bağı koptuğu halde, sosyal devlet ve sosyal dayanışma ilkeleri gereği idare sorumlu tutulur. Bu nedenle doğru cevap illiyet bağının aranmaması veya gevşetilmesi gerektiğini belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Zararın kaynağını belirleme
Zarar, idarenin doğrudan bir eyleminden değil, toplumsal bir olaydan (terör, anarşi vb.) kaynaklanmaktadır.
Sosyal risk ilkesinin uygulama alanı kolektif ve anonim eylemlerdir.
2
Sorumluluk hukukundaki illiyet bağı şartını değerlendirme
Normalde zarar ile idari eylem arasında bir neden-sonuç bağı (illiyet bağı) aranırken, bu ilke çerçevesinde bu bağın varlığına bakılmaz.
Zararın topluma paylaştırılması (sosyal dayanışma) esası, klasik illiyet bağı şartının önüne geçer.
3
Diğer kusursuz sorumluluk halleriyle karşılaştırma
Tehlike ilkesinde riskli bir faaliyet, eşitlik ilkesinde ise hukuka uygun bir işlem varken; sosyal riskte idarenin hiçbir müdahalesi olmasa dahi sorumluluk doğar.
En belirgin ayırt edici özellik nedensellik bağındaki bu istisnai durumdur.

Anahtar Kavram

Sosyal risk ilkesinde 'illiyet bağı' (nedensellik) şartının aranmaması veya gevşetilmesi.

Daha Fazla Pratik

Sosyal risk ilkesinin yasal dayanağı olan 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un kapsamını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla