Değiştirilemez Hükümler (İlk 3 Madde)

16 soru

Soru 1Soru

1982 Anayasası’nın 4. maddesi; ilk üç maddede yer alan hükümlerin hem değiştirilmesini hem de bu yönde bir iradenin Meclis gündemine getirilmesini (teklif edilmesini) kesin bir dille yasaklayarak anayasal düzenin temel taşlarını koruma altına almıştır. Bu düzenleme ışığında, aşağıdakilerden hangisi Anayasa’nın değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek olan "korunmuş" hükümleri kapsamında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı bir devlet olması

Cevap

Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı bir devlet olması
1982 Anayasası'nın 4. maddesine göre; devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hükmü (Madde 1), Cumhuriyetin nitelikleri (Madde 2) ve devletin bütünlüğü ile sembolleri (Madde 3) değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı devlet ilkesi, 2. maddede sayılan Cumhuriyetin temel niteliklerinden biri olduğu için bu koruma kapsamındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4. maddesinin kapsamını belirle.
Madde 4; 1. maddedeki devletin şeklini (Cumhuriyet), 2. maddedeki Cumhuriyetin niteliklerini ve 3. maddedeki devletin bütünlüğü, dili, bayrağı, marşı ve başkentini korur.
Değiştirilemez hükümlerin sınırlarını netleştirmek soruyu çözmek için zorunludur.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi maddelerde düzenlendiğini tespit et.
İnsan haklarına saygılı devlet ilkesi 2. maddede; egemenlik 6. maddede; devletin amaçları 5. maddede; yasama yetkisi 7. maddede düzenlenmiştir.
Hükümlerin madde numaralarına göre ayrıştırılması, değiştirilemezlik kapsamına girip girmediklerini belirler.
3
2. maddede yer alan 'Cumhuriyetin Nitelikleri'ni detaylandır.
Atatürk milliyetçiliğine bağlılık, demokratik, laik, sosyal hukuk devleti olma ve insan haklarına saygılı olma gibi esaslar 2. maddenin parçasıdır.
Doğru seçeneğin 4. madde koruması altındaki ilk üç maddeden birine ait olduğunu teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasanın Değiştirilemez Hükümleri (Madde 4)
Soru 2Soru

1982 Anayasası’nın 4. maddesi uyarınca değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek olan ve ilk üç maddede yer alan 'koruma altındaki hükümler' kapsamında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egemenliğin, kayıtsız şartsız Millete ait olduğu

Cevap

Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olması ilkesi, 1982 Anayasası'nın değiştirilemez hükümler (ilk üç madde) kapsamında yer almaz.
1982 Anayasası'nın 4. maddesi, sadece ilk üç maddede yer alan hükümlerin değiştirilmesini ve değiştirilmesinin teklif edilmesini yasaklamıştır. 'Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olması' ilkesi ise Anayasa'nın 6. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde, ilk üç madde kapsamında yer almadığı için hukuken değiştirilebilir hükümler arasındadır.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 4. maddesinin kapsamını belirlemek.
Değiştirilemeyecek ve değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek hükümlerin sadece 1, 2 ve 3. maddeler olduğu tespit edilir.
Anayasa'nın hangi maddelerinin mutlak koruma altında olduğunu bilmek çözümün temelidir.
2
Seçeneklerde verilen ifadelerin Anayasa'nın hangi maddelerinde düzenlendiğini kontrol etmek.
Egemenlik ilkesinin Anayasa'nın 6. maddesinde, diğer tüm seçeneklerin ise ilk üç maddede yer aldığı görülür.
Hangi hükmün 4. madde koruması dışında kaldığını belirlemek için madde içeriklerini karşılaştırmak gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın Değiştirilemez Hükümleri ve 4. Madde Koruması
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru

19821982 Anayasası’nın 4.4. maddesi; ilk üç maddede yer alan hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve bunların değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini düzenleyerek "maddi anlamda katılık" sağlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın 4.4. maddesi ile koruma altına alınan "değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez" hükümler arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu ve bunun anayasal organlar eliyle kullanılacağı esası

Cevap

Egemenliğin millete ait olması ve yetkili organlar eliyle kullanılmasına ilişkin hüküm Anayasa'nın 6. maddesinde yer aldığı için değiştirilemez hükümler kapsamında değildir.
19821982 Anayasası'nın 4.4. maddesi, değiştirme ve teklif yasağını yalnızca ilk üç madde ile sınırlandırmıştır. Egemenliğin millete ait olması ve kullanılmasına ilişkin hükümler Anayasa'nın 6.6. maddesinde düzenlendiği için, bu madde teknik olarak değiştirilemez hükümler (ilk 33 madde) kapsamında yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4.4. maddesinin kapsamını belirleme
Değiştirilemezlik ve teklif yasağının sadece Anayasa'nın ilk 33 maddesi (1,21, 2 ve 3.3. maddeler) için geçerli olduğu tespit edilir.
4.4. madde açıkça "Anayasanın 11 inci maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 22 nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 33 üncü maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez" demektedir.
2
Seçeneklerdeki ilkelerin madde numaralarını eşleştirme
Cumhuriyet (1.1. madde), Cumhuriyetin nitelikleri (2.2. madde), Bütünlük, Dil, Bayrak, Marş ve Başkent (3.3. madde) olarak belirlenirken; Egemenlik ilkesinin 6.6. maddede olduğu görülür.
Soruda istenen "yer almayan" unsuru bulmak için maddelerin yerini doğru bilmek gerekir.
3
Sonuç çıkarma
Egemenliğin kullanılmasına ilişkin hüküm ilk üç madde dışında kaldığı için doğru cevap olarak işaretlenir.
6.6. madde Anayasa'nın temel bir hükmü olsa da teknik olarak 4.4. maddedeki değiştirme yasağı kapsamında değildir.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın Değiştirilemez Hükümleri (İlk 3 Madde)

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 2. maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ile 5. maddesindeki Devletin temel amaç ve görevleri arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Soru 4Soru

19821982 Anayasası'nın 4.4. maddesi; ilk üç maddede yer alan hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve bu hükümlerin değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini düzenleyerek anayasanın katı (sert) yapısını ortaya koymuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söz konusu madde ile koruma altına alınan değiştirilemez hükümler kapsamında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu

Cevap

Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu hükmü Anayasa'nın 6.6. maddesinde düzenlendiği için ilk üç maddeyi koruyan değiştirilemezlik zırhı kapsamında yer almaz.
19821982 Anayasası'nın 4.4. maddesi; yalnızca ilk üç maddede yer alan hükümlerin (Devletin şekli, Cumhuriyetin nitelikleri, Devletin bütünlüğü, dili, bayrağı, milli marşı ve başkenti) değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini açıkça belirtmiştir. Egemenliğin millete ait olması ilkesi ise Anayasa'nın 6.6. maddesinde düzenlendiği için bu özel değiştirilemezlik zırhı dışında kalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4.4. maddesinin kapsamını belirlemek.
4.4. madde; Anayasa'nın 1,21, 2 ve 3.3. maddelerinin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini düzenler.
Hangi maddelerin 'değiştirilemez' statüsünde olduğunu anlamak için temel yasal dayanağı belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi maddelerde yer aldığını tespit etmek.
Devletin şekli (1.1. madde), Cumhuriyetin nitelikleri (2.2. madde), devletin bütünlüğü, bayrağı, marşı, dili ve başkenti (3.3. madde) ilk üç madde içindedir. Egemenlik ise 6.6. maddededir.
İfadelerin anayasal konumunu belirleyerek koruma kapsamı dışında kalanı ayırt etmek gerekir.
3
Koruma kapsamı dışında kalan hükmü seçmek.
Egemenliğin millete ait olması hükmü 6.6. maddede olduğu için doğru cevaptır.
Soru kökünde istenen 'kapsam dışı' olma durumunu netleştirmek.

Anahtar Kavram

Değiştirilemez hükümlerin kapsamı (Anayasa 1,2,31, 2, 3 ve 4.4. maddeler)
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru

Anayasa hukukunda "maddi anlamda katılık" ilkesinin bir yansıması olarak kabul edilen teklif yasağı, kurucu iktidarın anayasal kimliği koruma iradesini temsil eder. Bu bağlamda, 19821982 Anayasası'nın sistematiği ve 4.4. maddesinin getirdiği koruma rejimi uyarınca, aşağıdaki konulardan hangisine yönelik bir değişiklik önerisinin TBMM Başkanlığına sunulması dahi hukuken mümkün değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında yer alan "insan haklarına saygılı devlet" ibaresinin "insan haklarına dayanan devlet" olarak değiştirilmesi

Cevap

Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında yer alan 'insan haklarına saygılı devlet' ibaresinin 'insan haklarına dayanan devlet' olarak değiştirilmesini öngören teklif
Doğru cevap, Cumhuriyetin niteliklerinden biri olan 'insan haklarına saygılı devlet' ibaresinin değiştirilmesini içeren seçenektir. 19821982 Anayasası'nın 4.4. maddesi; 1.1. maddedeki devletin şekli, 2.2. maddedeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3.3. maddedeki devletin bütünlüğü, dili, bayrağı, marşı ve başkentine ilişkin hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini hükme bağlamıştır. 'İnsan haklarına saygılı devlet' ifadesi 2.2. maddede yer aldığı için teklif yasağı kapsamındadır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 4.4. maddesinin kapsamını belirle
Değiştirilemeyecek ve değiştirilmesi teklif edilemeyecek hükümler ilk 33 maddeyi (1,21, 2 ve 3.3. maddeler) kapsar.
Anayasa'nın 4.4. maddesi doğrudan bu maddelere atıf yaparak koruma sınırı çizer.
2
2.2. maddede yer alan "Cumhuriyetin Nitelikleri"ni analiz et
"İnsan haklarına saygılı devlet" ifadesi, 2.2. maddede düzenlenen temel niteliklerden biridir.
19821982 Anayasası, 19611961 Anayasası'ndaki "dayanan" ifadesi yerine "saygılı" ifadesini tercih etmiş ve bunu koruma altına almıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki maddeleri anayasal sistematiğe göre eşleştir
Egemenlik (6.6. madde), Temel Amaç ve Görevler (5.5. madde), Eşitlik (10.10. madde) ve Üstünlük (11.11. madde) maddeleri ilk 33 madde içinde değildir.
Bu maddeler anayasanın temel ilkeleri olsa da hukuken değiştirilebilir/teklif edilebilir statüdedirler.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın Değiştirilemez Hükümleri ve Teklif Yasağı (4.4. Madde)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru

19821982 Anayasası’nın "Değiştirilemeyecek Hükümler" başlıklı 4.4. maddesi; ilk üç maddede yer alan düzenlemelerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini hüküm altına alarak "maddi anlamda katılık" ilkesini benimsemiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın 4.4. maddesi ile sağlanan bu mutlak dokunulmazlık kapsamında yer alan düzenlemelerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu

Cevap

Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu hükmü Anayasa'nın ilk üç maddesi içerisinde yer almadığı için değiştirilemez hükümler kapsamında değildir.
Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesi 19821982 Anayasası'nın 6.6. maddesinde düzenlenmiştir. Anayasa'nın 4.4. maddesi ise sadece 1.,2.1., 2. ve 3.3. maddeleri koruma altına almaktadır. Bu nedenle egemenlik ilkesi hukuken değiştirilebilir bir hükümdür (tali kurucu iktidarın yetkisindedir).

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4.4. maddesinin kapsamını belirleme
4.4. madde; 1.,2.1., 2. ve 3.3. maddelerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini belirtir.
Soru kökünde istenen mutlak dokunulmazlık alanının sınırlarını çizmek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki hükümlerin madde numaralarını tespit etme
Devletin şekli (1.1. md), Cumhuriyetin nitelikleri (2.2. md), Başkent ve Milli Marş (3.3. md) iken Egemenlik (6.6. md) olarak belirlenmiştir.
Hangi hükmün koruma kalkanı dışında kaldığını ayırt etmek için gereklidir.
3
Koruma dışı olan hükmü seçme
6.6. maddede yer alan egemenlik ilkesi, ilk üç maddede yer almadığı için doğru cevaptır.
Anayasa'nın sistematiğine göre 4.4. madde sadece ilk üç maddeye gönderme yapar.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın 4.4. maddesi uyarınca sadece ilk üç madde (1,2,31, 2, 3) değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez niteliktedir.

İpuçları

1
Anayasa'nın 4.4. maddesinin hangi maddelere atıfta bulunduğuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Değiştirilemez hükümler ile 'Devletin Temel Amaç ve Görevleri' (5.5. madde) arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 7Soru

19821982 Anayasası’nın 4.4. maddesi; Anayasa’nın ilk üç maddesinde yer alan hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve bunların değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini düzenleyerek maddi anlamda katı bir anayasal koruma öngörmüştür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa’nın 4.4. maddesi ile öngörülen bu mutlak yasaklama kapsamı dışında kalmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu ve Anayasa'nın koyduğu esaslara göre yetkili organlar eliyle kullanılacağı esası

Cevap

Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu ve Anayasa'nın koyduğu esaslara göre yetkili organlar eliyle kullanılacağı esası
Doğru cevap olan egemenlik ilkesine dair düzenleme 19821982 Anayasası'nın 6.6. maddesinde yer almaktadır. Anayasa'nın 4.4. maddesi yalnızca ilk üç maddeyi (1,21, 2 ve 33) mutlak koruma altına almıştır. Bu nedenle 6.6. maddedeki hükmün değiştirilmesi veya değiştirilmesinin teklif edilmesi önünde anayasal bir engel (madde 44 anlamında) bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4.4. maddesinin koruma kapsamını belirlemek
Koruma kapsamı ilk üç maddedir (1,2,31, 2, 3).
4.4. madde açıkça 'Anayasanın 11 inci maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 22 nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 33 üncü maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez' der.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin anayasal yerlerini tespit etmek
Egemenlik ilkesi 6.6. maddede, diğerleri ise 1,21, 2 veya 3.3. maddelerde yer almaktadır.
Milli egemenlik ilkesi her ne kadar temel bir ilke olsa da teknik olarak 'Temel Esaslar' kısmının 6.6. maddesinde düzenlenmiştir.
3
Kapsam dışı olanı işaretlemek
Egemenlik hükmü kapsam dışındadır.
6.6. madde, 4.4. maddedeki değiştirme yasağına dahil edilmemiştir.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın Değiştirilemez Hükümlerinin Kapsamı

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 2. maddesindeki 'başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan' ifadesinin Başlangıç metni ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

19821982 Anayasası'nın "Değiştirilemeyecek Hükümler" başlıklı 4.4. maddesi; belirli anayasal düzenlemelerin hem değiştirilmesini hem de değiştirilmesinin teklif edilmesini yasaklayarak bu hükümlere "mutlak sertlik" kazandırmıştır. Bu çerçevede, tali kurucu iktidarın (TBMM) anayasal düzenleme yaparken dokunamayacağı "yasak alan" içinde kalan hüküm aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhuriyetin; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde olması

Cevap

Cumhuriyetin; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde olması
Cumhuriyetin; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde olması ifadesi 19821982 Anayasası'nın 2.2. maddesinde yer alan 'Cumhuriyetin Nitelikleri' arasındadır. Anayasa'nın 4.4. maddesi; 1.1. maddedeki devletin şeklini, 2.2. maddedeki cumhuriyetin niteliklerini ve 3.3. maddedeki devletin bütünlüğü, dili, bayrağı, milli marşı ve başkentine ilişkin hükümleri koruma altına almıştır. Bu nedenle söz konusu hüküm değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4.4. maddesinin kapsamını belirleme
19821982 Anayasası'nın 4.4. maddesi; 1.1., 2.2. ve 3.3. maddelerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini hükme bağlamıştır.
Anayasal korumanın sınırlarını çizmek için yasal dayanağı tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki hükümlerin madde numaralarını tespit etme
Toplumun huzuru ve millî dayanışma (2.2. madde), Devletin amaçları (5.5. madde), Egemenlik (6.6. madde), Sınırlama rejimi (13.13. madde), Yürütme yetkisi (8.8. madde).
Her hükmün anayasa sistematiğindeki yerini belirleyerek koruma kapsamında olup olmadığını anlamak gerekir.
3
Karşılaştırma ve eleme yapma
Sadece 2.2. maddede yer alan 'toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı' ifadesi değiştirilemezlik zırhı içindedir.
Diğer maddeler (55, 66, 88, 1313) ilk üç madde dışında kaldığı için teorik olarak değiştirilebilir niteliktedir.

Anahtar Kavram

Anayasal Değiştirilemezlik (Maddi Sertlik)
Tahmini Süre:50s
Soru 9Soru

19821982 Anayasası’nın 44. maddesi; ilk üç maddede yer alan hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve bunların değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini düzenleyerek bu maddelere "mutlak sertlik" kazandırmıştır.

Buna göre, aşağıda belirtilen anayasal düzenlemelerden hangisi Anayasa'nın 44. maddesi ile öngörülen bu koruma kapsamında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumanın devletin temel amaç ve görevleri arasında bulunması

Cevap

Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumanın devletin temel amaç ve görevleri arasında bulunması ifadesi, Anayasa'nın 55. maddesinde yer aldığı için değiştirilemez hükümler kapsamında değildir.
Doğru cevap olan ifade, 19821982 Anayasası'nın "Devletin temel amaç ve görevleri" başlıklı 55. maddesinde düzenlenmiştir. Anayasa'nın 44. maddesi ise yalnızca ilk üç maddede yer alan hükümleri (Devletin şekli, Cumhuriyetin nitelikleri, bütünlük, dil, bayrak, milli marş ve başkent) değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez kılmıştır. Dolayısıyla 55. maddede yer alan bir hükmün değiştirilmesi anayasal olarak mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 44. maddesinin kapsamını belirleme
44. madde sadece ilk 33 maddeyi (Devletin Şekli, Cumhuriyetin Nitelikleri, Devletin Bütünlüğü/Resmî Dil/Bayrak/Milli Marş/Başkent) korur.
Değiştirilemez hükümlerin sınırlarını doğru çizmek için koruma kapsamındaki maddeleri bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri madde numaraları ile eşleştirme
Devletin şekli (11. md), Cumhuriyetin nitelikleri (22. md), bölünmez bütünlük ve bayrak (33. md) ilk üç madde içindedir; ancak devletin temel amaç ve görevleri 55. maddedir.
Hangi hükmün hangi maddede yer aldığını tespit ederek koruma dışında kalanı bulmak gerekir.
3
Sonuca varma
55. maddede yer alan hükümler değiştirilebilir niteliktedir.
44. madde 55. maddeyi ve sonrasını koruma altına almamıştır.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın Maddi Anlamda Katılığı ve Değiştirilemez Hükümler

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 22. maddesinde yer alan tüm Cumhuriyet niteliklerini (laiklik, sosyal devlet, hukuk devleti vb.) listeleyerek tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 10Soru

19821982 Anayasası'nın 44. maddesi uyarınca, ilk üç maddede yer alan hükümlerin değiştirilmesi yasaklandığı gibi bu maddelerin değiştirilmesinin teklif edilmesi de anayasal olarak engellenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi anayasa değişikliği sürecinde sözü edilen "teklif yasağı" kapsamında yer alan bir düzenleme değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu

Cevap

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğuna dair hüküm, Anayasa'nın 6. maddesinde yer aldığı için teklif yasağı kapsamında değildir.
Doğru cevap olan ifade, 19821982 Anayasası'nın 66. maddesinde "Egemenlik" başlığı altında düzenlenmiştir. Anayasa'nın 44. maddesi ise yalnızca ilk üç maddenin (11, 22 ve 33. maddeler) değiştirilmesini ve değiştirilmesinin teklif edilmesini yasaklar. Dolayısıyla 66. madde, bu özel hukuki koruma (teklif yasağı) kapsamında değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4. maddesinin kapsamını belirlemek.
4. madde; 1, 2 ve 3. maddelerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini hükme bağlar.
Soruda sorulan 'teklif yasağı'nın sınırlarını çizmek için bu tespit gereklidir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi maddelerde yer aldığını kontrol etmek.
Cumhuriyet (Madde 1), Cumhuriyetin nitelikleri (Madde 2), Devletin bütünlüğü ve sembolleri (Madde 3) korunmaktadır. Egemenlik ise Madde 6'dadır.
Hangi hükmün koruma kalkanı dışında kaldığını bulmak için madde eşleştirmesi yapılır.

Anahtar Kavram

Değiştirilemez Hükümlerin Sınırı (Madde 1, 2, 3)

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 5. maddesinde yer alan 'Devletin temel amaç ve görevleri' hükmünün de teklif yasağı dışında olduğunu unutmayınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 11Soru

19821982 Anayasası'nın 44. maddesi uyarınca; Anayasa'nın 11. maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile 22. maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 33. maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19821982 Anayasası'nda "değiştirilemezlik" zırhı ile korunan hükümlerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Devleti'nin başkentinin Ankara olması

Cevap

Türkiye Devleti'nin başkentinin Ankara olması
Türkiye Devleti'nin başkentinin Ankara olduğu hükmü, 19821982 Anayasası'nın 33. maddesinde yer almaktadır. Anayasa'nın 44. maddesi ise açıkça ilk üç maddenin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini hükme bağlamıştır. Bu nedenle başkent hükmü değiştirilemezlik zırhı altındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4. maddesinin kapsamını belirle.
Değiştirilemezlik yasağı ilk 3 maddeyi (Madde 1, 2 ve 3) kapsar.
Anayasa'nın sertliğini korumak ve devletin temel yapısını güvence altına almak.
2
3. maddenin içeriğini hatırla.
Devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı, milli marşı ve başkenti bu maddede yer alır.
Başkentin Ankara olduğu hükmünün 3. maddede yer aldığını teyit etmek.
3
Seçenekleri anayasal maddelerle eşleştir.
Ankara'nın başkent olması 3. maddede, egemenlik 6. maddede, devletin amaçları 5. maddede, yasama yetkisi 7. maddede ve eşitlik 10. maddededir.
Yalnızca 3. maddede yer alan hükmün değiştirilemez olduğunu belirlemek.

Anahtar Kavram

Değiştirilemez Hükümlerin Kapsamı
Tahmini Süre:50s
Soru 12Soru

1982 Anayasası’nın 4. maddesi; Anayasa'nın ilk üç maddesinde yer alan hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve bunların değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini hüküm altına alarak "maddi anlamda katı anayasa" özelliğini pekiştirmiştir. Bu madde ile koruma altına alınan ilkeler, devletin temel kimliğini ve rejim tercihlerini yansıtmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın 4. maddesi ile "değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez" kılınan hükümler arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılması

Cevap

Yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılmasına ilişkin düzenleme, Anayasa'nın değiştirilmesi yasaklanan ilk üç maddesi kapsamında değil, 9. maddesinde yer almaktadır.
1982 Anayasası'nın 4. maddesi, yalnızca Anayasa'nın ilk üç maddesinin değiştirilmesini ve değiştirilmesinin teklif edilmesini yasaklar. Yargı yetkisinin bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılmasına ilişkin hüküm Anayasa'nın 9. maddesinde yer aldığı için bu yasak kapsamında değildir ve usulüne uygun bir anayasa değişikliği ile değiştirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 4. maddesinin kapsamını hatırla.
4. madde; 1. maddedeki devletin şeklini, 2. maddedeki Cumhuriyetin niteliklerini ve 3. maddedeki devletin bütünlüğü, dili, bayrağı, milli marşı ve başkentine ilişkin hükümleri korur.
Değiştirilemezlik zırhının hangi maddeleri kapsadığını belirlemek sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Seçeneklerde verilen hükümlerin Anayasa'daki yerlerini tespit et.
Cumhuriyet (Madde 1), Cumhuriyetin Nitelikleri (Madde 2), Başkent ve Bütünlük (Madde 3) ilk üç madde içindedir; ancak Yargı Yetkisi Madde 9'da düzenlenmiştir.
Hükümlerin madde numaralarına göre 4. madde kapsamında olup olmadığını ayırt etmek gerekir.
3
4. maddenin 'teklif dahi edilemez' yasağı ile seçenekleri karşılaştır.
Yargı yetkisine ilişkin 9. madde, değiştirilemez hükümler (ilk 3 madde) dışında kaldığı için doğru cevaptır.
Soru kökünde istenen 'yer almayan' hükmü bulmak için kapsam dışı maddeyi işaretlemek gerekir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nın Maddi Anlamda Katılığı ve Değiştirilemez Hükümlerin (Madde 1-3) Sınırı

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 4. maddesinin korumasının sadece metin düzeyinde mi yoksa 'teklif' aşamasında mı başladığını inceleyen doktrin tartışmalarına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 13Soru

19821982 Anayasası'nın 4.4. maddesi; Devletin şekli, Cumhuriyetin nitelikleri, Devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı, milli marşı ve başkentine ilişkin hükümlerin değiştirilmesini ve değiştirilmesinin teklif edilmesini yasaklayarak bu hükümlere "mutlak bir sertlik" kazandırmıştır.

Buna göre, aşağıdaki anayasal düzenlemelerden hangisi, Anayasa'nın 4.4. maddesi ile öngörülen bu özel koruma rejiminin dışındadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü koruma amacı

Cevap

Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü koruma amacı
Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü koruma amacı ifadesi, 19821982 Anayasası'nın 5.5. maddesinde "Devletin Temel Amaç ve Görevleri" başlığı altında düzenlenmiştir. Anayasa'nın 4.4. maddesi, değiştirilemezlik ve teklif edilemezlik yasağını sadece ilk üç madde (11, 22 ve 33) ile sınırlandırmıştır. Bu nedenle 5.5. maddede yer alan hükümler, anayasa değişikliği usulüne uygun olarak her zaman değiştirilebilir niteliktedir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 4.4. maddesinin kapsamını analiz etme
4.4. maddenin sadece ilk üç maddede (11, 22 ve 33) yer alan hükümleri ve bu hükümlerin değiştirilmesine dair teklifleri yasakladığı tespit edilir.
Soru kökündeki koruma rejiminin sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin anayasal yerlerini belirleme
İnsan haklarına saygılı devlet (2.2. madde), Atatürk milliyetçiliği (2.2. madde), İstiklal Marşı (3.3. madde) ve Başlangıç ilkelerine dayanma (2.2. madde) ilkelerinin ilk üç maddede olduğu; bağımsızlığı ve bütünlüğü koruma amacının ise 5.5. maddede olduğu saptanır.
Hangi hükmün değiştirilemezlik zırhı dışında kaldığını ayırt etmek için gereklidir.
3
Sonuca ulaşma ve karşılaştırma yapma
Anayasa'nın 5.5. maddesinin 4.4. madde kapsamında olmaması nedeniyle ilgili hükmün değiştirilebilir olduğu sonucuna varılır.
Doğru seçeneği kesinleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın Değiştirilemez Hükümlerinin Sınırları (Madde 4)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

19821982 Anayasası'nın 44. maddesi; ilk üç maddede yer alan hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve bunların değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini düzenleyerek bu maddelere "üst-hukuk" niteliğinde bir koruma sağlamıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu mutlak koruma kapsamında yer alan hükümlerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu

Cevap

Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olduğu ifadesi doğru cevaptır çünkü bu hüküm Anayasa'nın 6. maddesinde yer almaktadır ve 4. madde kapsamındaki değiştirme yasağına dahil değildir.
Anayasa'nın 44. maddesi açıkça "Anayasanın 11 inci maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 22 nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 33 üncü maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez" der. Egemenlik ilkesi ise 66. maddede yer aldığı için bu özel koruma kapsamında değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 44. maddesinin kapsamını belirleme
44. madde; 11., 22. ve 33. maddelerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini hükme bağlar.
Sorunun çözüm anahtarı, hangi maddelerin koruma altında olduğunu bilmektir.
2
Seçeneklerdeki hükümlerin madde numaralarını tespit etme
Devletin şekli (11. madde), Cumhuriyetin nitelikleri (22. madde), Devletin bütünlüğü, dili, bayrağı, marşı ve başkenti (33. madde) olarak eşleştirilir.
Her bir seçeneğin Anayasa metnindeki yerini bulmak gerekir.
3
İstisna hükmü ayırt etme
Egemenlik ilkesi Anayasa'nın 66. maddesinde düzenlenmiştir.
66. madde, ilk üç maddelik koruma bloğunun dışında kaldığı için cevap ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın 4. maddesi sadece ilk 3 maddeyi (1, 2 ve 3) koruma altına alır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 15Soru

19821982 Anayasası’nın 44. maddesi; 11. maddedeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile 22. maddedeki Cumhuriyetin niteliklerinin ve 33. madde hükümlerinin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini düzenleyerek anayasal sistemde "maddi anlamda sertlik" tesis etmiştir.

Buna göre, aşağıda yer alan ifadelerden hangisi Anayasa'nın 44. maddesi ile korunan "değiştirilemezlik zırhı" kapsamında değerlendirilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, demokrasi ve Cumhuriyeti korumak

Cevap

Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, demokrasi ve Cumhuriyeti korumak ifadesi, Anayasa'nın 5. maddesinde yer aldığı için değiştirilemez hükümlerden biri değildir.
Doğru cevap olan ifade, 19821982 Anayasası'nın "Devletin temel amaç ve görevleri" başlıklı 55. maddesinde yer almaktadır. Anayasa'nın 44. maddesi ise yalnızca ilk üç maddenin (1,21, 2 ve 33. maddeler) değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini düzenlemiştir. Bu nedenle 55. madde ve içeriğindeki görevler, anayasal olarak değiştirilemezlik zırhı altında bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 4. maddesinin kapsamını belirle.
4. madde; 1, 2 ve 3. maddelerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini hükme bağlar.
Sorunun çözümü için hangi maddelerin koruma altında olduğunu bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi maddelerde düzenlendiğini tespit et.
Başkent, bölünmez bütünlük ve resmi dil 3. maddede; Başlangıca dayalı olma ve hukuk devleti nitelikleri 2. maddede; Cumhuriyet vurgusu ise 1. maddede yer alır.
İfadelerin anayasal konumunu belirlemek, değiştirilemezlik kapsamını netleştirir.
3
Çeldirici olan 'korumak' ifadesinin yerini saptan.
Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü koruma görevi 5. maddede 'Devletin temel amaç ve görevleri' başlığı altında düzenlenmiştir.
3. maddedeki statik durum (bütünlük) ile 5. maddedeki dinamik görev (korumak) arasındaki ayrım sorunun odak noktasıdır.
4
Sonuca ulaş.
5. madde, 4. maddenin koruma kapsamına dahil edilmediği için bu hüküm değiştirilebilir niteliktedir.
Anayasa koyucu sadece ilk üç maddeye değiştirilemezlik atfetmiştir.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın Değiştirilemez Hükümleri ve Madde 5 Ayırımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru

19821982 Anayasası'nın 44. maddesi; ilk üç maddede yer alan hükümlerin değiştirilemeyeceğini, değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini düzenleyerek bu maddelere hukuki bir bağışıklık kazandırmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın 44. maddesi ile koruma altına alınan değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez hükümler arasında yer *almamaktadır*?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ilkesi

Cevap

Yasama yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ilkesi, Anayasa'nın 77. maddesinde yer aldığı için değiştirilemez hükümler kapsamında değildir.
Doğru cevap olan yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu hükmü, Anayasa'nın 77. maddesinde düzenlenmiştir. 19821982 Anayasası'nın 44. maddesi ise yalnızca ilk üç maddenin (11., 22. ve 33. maddeler) değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini öngördüğü için 77. madde bu özel koruma kapsamının dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 44. maddesinin kapsamını belirle.
44. madde; 11., 22. ve 33. maddeleri koruma altına alır.
Değiştirilemezlik zırhının hangi maddeleri kapsadığını saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki hükümlerin hangi maddelerde yer aldığını kontrol et.
Devletin şekli (11. md), Cumhuriyetin nitelikleri (22. md), Devletin bütünlüğü, dili, bayrağı, marşı ve başkenti (33. md) ilk üç madde içindedir. Yasama yetkisi ise 77. maddededir.
Hükümlerin madde numaralarına göre tasnifi, koruma kapsamında olup olmadıklarını belirler.
3
Hangi maddenin koruma dışında kaldığını tespit et.
77. madde, ilk üç madde arasında olmadığı için değiştirilebilir bir hükümdür.
44. maddenin sınırlayıcı etkisi sadece ilk üç madde ile sınırlıdır.

Anahtar Kavram

Anayasa'nın Değiştirilemez Hükümlerinin Kapsamı
Tahmini Süre:45s