Soru

Zorluk: OrtaDeğiştirilemez Hükümler (İlk 3 Madde)

1982 Anayasası’nın 4. maddesi; Anayasa'nın ilk üç maddesinde yer alan hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve bunların değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini hüküm altına alarak "maddi anlamda katı anayasa" özelliğini pekiştirmiştir. Bu madde ile koruma altına alınan ilkeler, devletin temel kimliğini ve rejim tercihlerini yansıtmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın 4. maddesi ile "değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez" kılınan hükümler arasında yer almaz?

  1. A
    Türkiye Devleti’nin bir Cumhuriyet olduğu
  2. Yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılmasıCevap
  3. C
    Cumhuriyetin insan haklarına saygılı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu
  4. D
    Türkiye Devleti’nin, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olduğu
  5. E
    Devletin başkentinin Ankara olduğu

Cevap

Yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılmasına ilişkin düzenleme, Anayasa'nın değiştirilmesi yasaklanan ilk üç maddesi kapsamında değil, 9. maddesinde yer almaktadır.
1982 Anayasası'nın 4. maddesi, yalnızca Anayasa'nın ilk üç maddesinin değiştirilmesini ve değiştirilmesinin teklif edilmesini yasaklar. Yargı yetkisinin bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılmasına ilişkin hüküm Anayasa'nın 9. maddesinde yer aldığı için bu yasak kapsamında değildir ve usulüne uygun bir anayasa değişikliği ile değiştirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 4. maddesinin kapsamını hatırla.
4. madde; 1. maddedeki devletin şeklini, 2. maddedeki Cumhuriyetin niteliklerini ve 3. maddedeki devletin bütünlüğü, dili, bayrağı, milli marşı ve başkentine ilişkin hükümleri korur.
Değiştirilemezlik zırhının hangi maddeleri kapsadığını belirlemek sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Seçeneklerde verilen hükümlerin Anayasa'daki yerlerini tespit et.
Cumhuriyet (Madde 1), Cumhuriyetin Nitelikleri (Madde 2), Başkent ve Bütünlük (Madde 3) ilk üç madde içindedir; ancak Yargı Yetkisi Madde 9'da düzenlenmiştir.
Hükümlerin madde numaralarına göre 4. madde kapsamında olup olmadığını ayırt etmek gerekir.
3
4. maddenin 'teklif dahi edilemez' yasağı ile seçenekleri karşılaştır.
Yargı yetkisine ilişkin 9. madde, değiştirilemez hükümler (ilk 3 madde) dışında kaldığı için doğru cevaptır.
Soru kökünde istenen 'yer almayan' hükmü bulmak için kapsam dışı maddeyi işaretlemek gerekir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nın Maddi Anlamda Katılığı ve Değiştirilemez Hükümlerin (Madde 1-3) Sınırı

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 4. maddesinin korumasının sadece metin düzeyinde mi yoksa 'teklif' aşamasında mı başladığını inceleyen doktrin tartışmalarına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla