Yürütme

217 soru

1982 Anayasası'na göre yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir. Bu doğrultuda, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan yürütme alanına ilişkin sahip olduğu görev ve yetkiler arasında yer almaz?

Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek

Milletlerarası andlaşmaları onaylamak ve yayımlamak

Kamu tüzel kişiliğinin Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmasına karar vermek

Devlet Denetleme Kurulunun başkan ve üyelerini atamak

Savaş hali ilanına ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savaş hali ilanına ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermek

Cevap

Savaş hali ilanına ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermek

1982 Anayasası'nın 92. maddesi uyarınca, milletlerarası hukuk kurallarının gerektirdiği haller dışında, savaş hali ilanına, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına izin verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) aittir. Cumhurbaşkanı sadece Meclis tatildeyken veya ara vermedeyken ülkenin ani bir silahlı saldırıya uğraması ve bu sebeple silahlı kuvvet kullanılmasına derhal karar verilmesinin kaçınılmaz olması halinde TSK'nın kullanılmasına karar verebilir; ancak genel 'savaş hali ilanı' yetkisi doğrudan bir yürütme görevi değil, yasama organının bir yetkisidir.

Adım Adım Çözüm

Yürütme organının anayasal yetki sınırlarını analiz etme

Cumhurbaşkanının 104. maddede sayılan yürütme görevleri belirlenmiştir.

Yürütme ve yasama organları arasındaki yetki paylaşımını anlamak için gereklidir.

Dış politika ve milli savunma yetkilerini karşılaştırma

Milletlerarası andlaşmaları onaylama yürütme, savaş ilanı ise yasama yetkisidir.

Öğrencinin sıklıkla karıştırdığı diplomatik ve askeri yetki sınırlarını netleştirmek içindir.

Anayasa'nın 92. maddesini inceleme

Savaş hali ilanı ve TSK'nın yabancı ülkelere gönderilmesi yetkisinin TBMM'ye ait olduğu teyit edilir.

Kesin yasal dayanağa ulaşmak için anayasal hükmün tespiti gerekir.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki Yetki Bölüşümü

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 202Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamına bağlı olarak faaliyet gösteren Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurulun başkanı ve üyeleri doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işçi ve işveren sendikaları Kurulun denetim alanı içerisindedir.

Kurul, yaptığı denetimler sonucunda gerekli gördüğü hallerde ilgili birimler hakkında idari soruşturma yapabilir.

Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

Yargı organlarının idari işleyişi ve personel verimliliği, Kurulun denetim ve inceleme görev alanı kapsamındadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargı organlarının idari işleyişi ve personel verimliliği, Kurulun denetim ve inceleme görev alanı kapsamındadır.

Cevap

Yargı organlarının idari işleyişi ve personel verimliliğinin Kurulun denetim alanı kapsamında olduğu ifadesi yanlıştır.

Devlet Denetleme Kurulu (DDK), 1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarını, meslek kuruluşlarını, sendikaları ve vakıfları denetleyebilir. Yargı organları Kurulun denetim yetkisinin dışında bırakılan tek istisnadır. Bu nedenle yargı organlarının idari işleyişinin denetlenebileceği ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın 108. maddesindeki DDK düzenlemesini analiz etme.

DDK'nın Cumhurbaşkanlığına bağlı bir denetim organı olduğu belirlenir.

Kurulun anayasal dayanağını ve hiyerarşik yerini tespit etmek için gereklidir.

Kurulun denetim yetkisinin sınırlarını kontrol etme.

Yargı organlarının bu denetim yetkisinin tek istisnası olduğu görülür.

Anayasa metninde yargı bağımsızlığını korumak amacıyla getirilen açık kısıtlamayı teyit etmek gerekir.

2017 değişikliklerinin yetki alanına etkisini değerlendirme.

DDK'ya inceleme ve denetlemenin yanında 'idari soruşturma' yetkisinin de eklendiği teyit edilir.

Güncel anayasal yetkilerin doğruluğunu kontrol etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulunun Yargı Organlarını Denetleyememesi

Daha Fazla Pratik

DDK'nın raporlarını kime sunduğu ve bu raporların hukuki bağlayıcılığı konusundaki düzenlemeleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 203Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca; Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek bir adayın kalması durumunda uygulanacak hukuki prosedür ve seçilme yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.

Seçim süreci tamamen iptal edilir ve Yüksek Seçim Kurulu tarafından 45 gün içinde yeni bir seçim takvimi ilan edilir.

Rakipsiz kalan aday, herhangi bir oylama yapılmaksızın Yüksek Seçim Kurulu tarafından doğrudan Cumhurbaşkanı ilan edilir.

Adayın seçilebilmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından yapılacak gizli oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun onayını alması gerekir.

Referandum aşamasında adayın seçilebilmesi için toplam kayıtlı seçmen sayısının en az yarısından bir fazlasının 'evet' oyunu alması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.

Cevap

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda seçim referanduma dönüşür ve geçerli oyların salt çoğunluğu (yüzde 50 artı 1) aranır.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminde ikinci oylamaya tek adayın kalması halinde bu oylama referandum şeklinde yapılır. Bu durumda adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

Seçim turu analizi

İkinci turda aday sayısının bire düşmesi durumu tespit edilir.

Anayasa'nın 101. maddesindeki özel durumun (ikame yapılamaması veya tek aday kalması) şartlarını belirlemek.

Usul tespiti

Oylamanın 'referandum' (halk oylaması) şeklinde yapılacağına karar verilir.

2017 Anayasa değişikliği ile getirilen doğrudan demokrasi mekanizmasını uygulamak.

Karar yeter sayısı hesaplaması

Geçerli oyların salt çoğunluğu (

50\% + 1

) kriteri uygulanır.

Adayın seçilmesi için gereken asgari meşruiyet oranını belirlemek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçimi Referandum Usulü

Daha Fazla Pratik

İkinci tur oylamasında adayın salt çoğunluğu alamaması durumunda ne olacağını (seçimin yenilenmesi süreci) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 204Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan “Milli Savunma” ve “Milli Güvenlik Kurulu” (MGK) hükümleri ile yapılan son anayasal değişiklikler birlikte değerlendirildiğinde; başkomutanlık makamının temsili, Genelkurmay Başkanlığı’nın hiyerarşik konumu ve kurulun işleyişi hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi anayasal hükümlere tam uygunluk gösterir?

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur; Genelkurmay Başkanı ise savaşta bu görevleri Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.

Milli Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanı yardımcıları, ilgili bakanlar, Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri ve iç güvenliğin sivil denetimini temsilen Jandarma Genel Komutanından oluşur.

Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanı sıfatıyla yürüttüğü tüm faaliyetlerden ve başkomutanlık görevlerinden dolayı doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.

Milli Güvenlik Kurulu gündemi, kurulun sivil üyelerinin salt çoğunluğunun yazılı önerisi dikkate alınarak Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri tarafından belirlenir ve ilan edilir.

Genelkurmay Başkanı, barış döneminde Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak görev yapar ancak savaş hali ilan edildiği andan itibaren doğrudan Başkomutan unvanını kullanarak bağımsız yetki kullanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur; Genelkurmay Başkanı ise savaşta bu görevleri Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.

Cevap

Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı, Cumhurbaşkanı tarafından temsil edileceği ve savaşta bu görevlerin Genelkurmay Başkanı tarafından Cumhurbaşkanı namına yürütüleceği ifadesi doğrudur.

Doğru seçenek, Anayasa'nın 117. maddesindeki lafzi hükmü eksiksiz yansıtmaktadır. Başkomutanlık yetkisi özü itibarıyla TBMM'ye aittir (manevi varlık), bu yetki barışta Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir, savaşta ise fiili uygulama Cumhurbaşkanı adına Genelkurmay Başkanı tarafından gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

Başkomutanlık makamının hukuki kaynağını ve temsilcisini belirle.

Anayasa Madde 117: Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığındadır ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.

Milli egemenlik ilkesi gereği ordunun en üst komuta yetkisi halkın temsilcisi olan Meclis'e aittir.

Savaş halindeki komuta zincirini ve sorumluluk makamlarını analiz et.

Genelkurmay Başkanı savaşta görevleri Cumhurbaşkanı namına yapar; Milli Savunma Bakanına sorumludur. Meclise karşı asıl sorumlu Cumhurbaşkanıdır.

Sivil otoritenin askeri güç üzerindeki denetimini ve demokratik sorumluluk zincirini teyit etmek için.

MGK'nın güncel yapısını ve gündem belirleme yetkisini kontrol et.

Jandarma üye değildir; gündemi VPs ve Genelkurmay önerisiyle Cumhurbaşkanı belirler.

2017 anayasa değişiklikleri sonrası yürütme içindeki yeni hiyerarşiyi doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Anayasal Milli Savunma Hiyerarşisi ve Başkomutanlık Temsili

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Milli Savunma Bakanlığı teşkilat yapısında yapılan değişikliklerin Genelkurmay üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 205Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişikliklerle yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanına verilmiş; bu doğrultuda idari teşkilatın yapılandırılması ve üst düzey bürokratik atamalar konusunda Cumhurbaşkanına münhasır yetkiler tanınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yürütme alanına ilişkin görev ve yetkileri arasında yer alır?

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak

Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek

Kamu Başdenetçisini seçmek

Savaş ilanına karar vermek

Genel ve özel af ilan edilmesine karar vermek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek

Cevap

Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek

1982 Anayasası'nın 104. maddesinde Cumhurbaşkanının yürütme ile ilgili görevleri arasında 'Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle düzenler' hükmü yer almaktadır. Bu yetki, yürütme erkinin idari işleyişini sağlamaya yönelik doğrudan bir yürütme yetkisidir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının Anayasa'nın 104. maddesinde yer alan görev ve yetkilerini kategorize edin.

Görevler yasama, yürütme ve yargı başlıkları altında sınıflandırılmıştır.

Yürütme alanına giren yetkiyi tespit etmek için bu yapısal ayrımı bilmek gereklidir.

Seçeneklerdeki yetkilerin hangi anayasal organa (Yasama - TBMM / Yürütme - Cumhurbaşkanı) ait olduğunu karşılaştırın.

Üst kademe kamu yöneticilerinin atanması işleminin doğrudan 'yürütme' kategorisinde yer aldığı; andlaşmaların uygun bulunması, savaş ilanı ve af yetkisinin ise TBMM'nin yetkisinde olduğu belirlenir.

Yürütme yetkisinin tek elde toplanmasıyla idari hiyerarşinin tepesindeki atama yetkisi Cumhurbaşkanına ait münhasır bir görev haline gelmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yürütme Yetkisi ve Görevleri

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 206Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının yüksek yargı organları ve yargı kurullarının oluşumuna ilişkin sahip olduğu yetkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Anayasa Mahkemesinin 15 üyesinden 12'sini, belirli kurumlarca gösterilen adaylar arasından veya doğrudan seçer.

Danıştay üyelerinin dörtte birini, birinci sınıf idari yargı hakim ve savcıları arasından seçer.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Başsavcıvekilini, Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından gösterilecek adaylar arasından seçer.

Hakimler ve Savcılar Kuruluna, üye tam sayısının salt çoğunluğu olan yedi üyeyi doğrudan seçer.

Hakimler ve Savcılar Kurulunun başkanı olan Adalet Bakanını ve Kurulun doğal üyesi olan Bakan Yardımcısını atar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakimler ve Savcılar Kuruluna, üye tam sayısının salt çoğunluğu olan yedi üyeyi doğrudan seçer.

Cevap

Cumhurbaşkanının Hakimler ve Savcılar Kuruluna (HSK) yedi üye seçtiği bilgisi yanlıştır; çünkü Cumhurbaşkanı bu kurula 4 üye seçerken, TBMM 7 üye seçmektedir.

1982 Anayasası'nın 159. maddesine göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu 13 üyeden oluşur. Bu üyelerin 4'ü Cumhurbaşkanı tarafından, 7'si ise TBMM tarafından seçilir. Geri kalan 2 üye ise Adalet Bakanı (Başkan) ve Adalet Bakan Yardımcısıdır (Doğal Üye). Bu nedenle Cumhurbaşkanının 7 üye seçtiği ifadesi sayısal olarak hatalıdır ve bu yetki TBMM'ye aittir.

Adım Adım Çözüm

Anayasa Mahkemesi üye dağılımını kontrol et.

15 üyenin 12'si Cumhurbaşkanı, 3'ü TBMM tarafından seçilir.

Anayasal dağılımı doğrulamak için.

Danıştay üye seçim oranlarını analiz et.

Üyelerin 1/4'ü Cumhurbaşkanı, 3/4'ü HSK tarafından seçilir.

Yürütme ve yargı arasındaki dengeyi anlamak için.

HSK üye seçim yetkilerini karşılaştır.

13 üyeli kurulda; 1 Başkan (Bakan), 1 Doğal Üye (Bakan Yard.), 4 Üye Cumhurbaşkanı ve 7 Üye TBMM tarafından belirlenir.

Hatalı seçmen/sayı eşleşmesini tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 207Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları, Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilirler.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği ile birlikte siyasi partisi ile ilişiği de sona erer.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak şarttır.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesiyle yapılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği ile birlikte siyasi partisi ile ilişiği de sona erer.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin TBMM üyeliğinin sona ermesi ancak siyasi partisi ile ilişiğinin kesilmemesi (partili Cumhurbaşkanlığı)

1982 Anayasası'nın 101. maddesinin eski halinde Cumhurbaşkanı seçilenin 'varsa partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi yer almaktaydı. Ancak 2017 Anayasa değişikliği ile bu ibare metinden çıkarılmıştır. Mevcut düzenlemeye göre Cumhurbaşkanı seçilen kişinin TBMM üyeliği sona ererken, siyasi partisi ile bağı devam edebilmektedir. Bu nedenle 'siyasi partisi ile ilişiği sona erer' ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ve adaylık usullerini incele.

40 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği; parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100 bin seçmen tarafından adaylık.

Anayasa'nın 101. maddesindeki temel şartların doğruluğunu teyit etmek için.

Cumhurbaşkanı seçilmenin hukuki sonuçlarını değerlendir.

TBMM üyeliği düşer, ancak parti üyeliği devam edebilir.

2017 Anayasa değişikliği ile getirilen en kritik farkı (parti ilişiği) belirlemek için.

Seçim turları ve ikame prosedürünü kontrol et.

İkinci turda aday eksilirse sıradaki aday ikame edilir.

Seçim sürecinin devamlılığına ilişkin kuralın doğruluğunu onaylamak için.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişikliği ve Partili Cumhurbaşkanlığı

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda yapılacak seçimlerin zamanlaması ve TBMM seçimleriyle olan ilişkisini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 208Soru →

$1982$ Anayasası’nın $2017$ yılı değişiklikleri sonrası yürürlükte olan güncel hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal ( $OHAL$ ) süresinin uzatılması ve bu süreçteki yetkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Olağanüstü hal ilan edildikten sonra süreyi, her defasında altı ayı geçmemek üzere uzatma yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanı’na aittir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; savaş hallerinde bu dört aylık sınır aranmaz.

Kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması durumunda, Genelkurmay Başkanı'nın teklifiyle Sıkıyönetim ilan edilerek OHAL süresi belirsiz bir tarihe kadar uzatılabilir.

OHAL süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (OHAL CBK) anayasaya uygunluk denetimi, uzatma kararı ile birlikte Anayasa Mahkemesi tarafından re'sen yapılır.

Meclis, OHAL süresini uzatma kararını Cumhurbaşkanı’ndan gelen bir talep olmaksızın, kendi inisiyatifiyle her defasında bir yıl için alabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; savaş hallerinde bu dört aylık sınır aranmaz.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; savaş hallerinde bu dört aylık sınır aranmaz.

Anayasa'nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanı OHAL'i ilan eder (

6

aya kadar) ancak bu süreyi uzatma yetkisi TBMM'ye aittir. TBMM, her defasında en fazla

4

ay süreyle uzatma kararı alabilir; fakat savaş halinde bu zaman kısıtlaması (dört aylık sınır) aranmaz.

Adım Adım Çözüm

OHAL ilan ve uzatma yetkisini ayırt et.

İlan yetkisi Cumhurbaşkanı'na (

6

ay), uzatma yetkisi TBMM'ye (

4

ay) aittir.

Anayasa'nın

119

. maddesi görev paylaşımını bu şekilde düzenlemiştir.

Uzatma süresindeki üst sınırı kontrol et.

Uzatma süresi her defasında en fazla

4

aydır.

İlan süresi ile uzatma süresi arasındaki farkı bilmek soruyu çözmek için kritiktir.

Savaş hali istisnasını değerlendir.

Savaş durumunda

4

aylık sınır uygulanmaz.

Savaşın getirdiği zorunluluklar nedeniyle süre kısıtlaması kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Süreleri ve Uzatma Usulü

Soru 209Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanının yüksek yargı organları ve kurullarının üye kompozisyonunu belirlemeye yönelik yetkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesinin on beş üyesinden on ikisini seçen Cumhurbaşkanı; Danıştay üyelerinin dörtte birini, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Başsavcıvekilini de belirlemekle görevlidir.

Hakimler ve Savcılar Kurulunun on üç üyesinden yedisini doğrudan seçerken; Danıştay üyelerinin ise yarısını yüksek mahkeme üyeleri arasından atar.

Anayasa Mahkemesinin on beş üyesinden on üçünü seçme yetkisine sahip olan Cumhurbaşkanı, Yargıtay üyelerinin tamamını da Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından atar.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı ve üyelerini yüksek yargı organlarının gösterdiği adaylar arasından seçerken, Danıştay üyelerinin ise üçte birini belirler.

Yargıtay ve Danıştay üyelerinin tamamını, Hakimler ve Savcılar Kurulu ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin ortaklaşa belirlediği aday listesinden seçer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesinin on beş üyesinden on ikisini seçen Cumhurbaşkanı; Danıştay üyelerinin dörtte birini, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Başsavcıvekilini de belirlemekle görevlidir.

Cevap

Doğru olan ifadede Cumhurbaşkanının anayasal yetkileri tam ve isabetli bir şekilde eşleştirilmiştir. 1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesinin

15

üyesinden

12

'sini seçer (

3

üyeyi TBMM seçer), Danıştay üyelerinin tam olarak

\frac{1}{4}

'ini belirler ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ile Başsavcıvekilini adaylar arasından seçip atar.

Adım Adım Çözüm

Anayasa Mahkemesi (AYM) üye seçimini analiz et.

AYM toplam

15

üyeden oluşur;

12

üyeyi Cumhurbaşkanı,

3

üyeyi TBMM seçer.

Anayasa'nın

146

. maddesi uyarınca seçim yetkileri bu şekilde dağıtılmıştır.

Danıştay üye seçim oranını kontrol et.

Danıştay üyelerinin

\frac{1}{4}

'i Cumhurbaşkanı tarafından,

\frac{3}{4}

'ü ise Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.

Anayasa'nın

155

. maddesi bu oranı net bir şekilde belirlemiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamını incele.

Cumhurbaşkanı, Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından göstereceği beşer aday arasından birini

4

yıl için seçer.

Yürütmenin başı olarak Cumhurbaşkanına tanınan yargısal bir yetkidir.

HSK üye seçimini doğrula.

HSK

13

üyeden oluşur; Cumhurbaşkanı sadece

4

üye seçer (

7

üye TBMM,

2

üye doğal üyedir).

2017

anayasa değişikliği ile belirlenen yeni kurul yapısıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yasama ve yürütme ile ilgili yetkilerindeki sayısal farkları (örneğin TBMM'yi fesih yetkisi veya CBK çıkarma şartları) karşılaştırarak çalışmanız faydalı olacaktır.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 210Soru →

1982 Anayasası uyarınca Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme ve seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

5\%

'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olma şartı aranmaktadır.

En az

50.000

seçmen tarafından yazılı teklifte bulunulması halinde Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme imkanı bulunur.

Cumhurbaşkanı adayının en az lisans düzeyinde yükseköğrenim yapmış olması yeterli olup yaş sınırı bulunmamaktadır.

Cumhurbaşkanlığına sadece siyasi parti grupları aday gösterme yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $5\%$ 'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, son yapılan genel seçimlerde tek başına veya birlikte en az yüzde beş oranında geçerli oy alan siyasi partiler Cumhurbaşkanlığı için ortak veya ayrı aday gösterebilirler. Bu hüküm 2017 anayasa değişikliği ile sisteme dahil edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1982 Anayasası'nın 101. maddesindeki aday gösterme usullerini inceleyin.

Aday gösterme yetkisi; siyasi parti grupları, en az

100.000

seçmen ve son seçimde

5\%

oy alan partilere verilmiştir.

Anayasa'nın güncel metnine göre adaylık yollarının tespiti gerekir.

Seçilme yeterliliği şartlarını (yaş, eğitim, vatandaşlık) kontrol edin.

Adayın

40

yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve Türk vatandaşı olması gerekir.

Maddi hataları elemek için temel niteliklerin doğrulanması şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Aday Gösterme Usulleri

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna ilişkin 'tek aday kalması' senaryosunu ve referandum sürecini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 211Soru →

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların "cezai sorumlulukları" kapsamında yürütülen Meclis soruşturması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında, görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

milletvekili) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.

Meclis, soruşturma açılmasına dair önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün (

360

milletvekili) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.

Soruşturma komisyonunun raporunu sunmasının ardından, genel kurulda yapılacak gizli oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

milletvekili) kabul oyuyla ilgili kişi Yüce Divan'a sevk edilir.

Yüce Divan’a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, sevk kararının alındığı anda kendiliğinden sona erer.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevde bulundukları süre içindeki görevle ilgili suçlarından dolayı görevleri bittikten sonra da Meclis soruşturması usulüne tabi olmaya devam ederler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma komisyonunun raporunu sunmasının ardından, genel kurulda yapılacak gizli oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun ( $301$ milletvekili) kabul oyuyla ilgili kişi Yüce Divan'a sevk edilir.

Cevap

Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan'a sevk kararı alınabilmesi için üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (

400

milletvekili) gizli oyu şarttır; salt çoğunluk (

301

) bu işlem için yetersizdir.

Anayasa'nın

106

. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarından dolayı Yüce Divan'a sevk edilebilmeleri için TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (

400

milletvekili) gizli oyu zorunludur. Seçeneklerde belirtilen salt çoğunluk (

301

) sadece soruşturma önergesi verilmesi (istemi) için yeterlidir, sevk kararı için ise yetersizdir.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası'nın

106

. maddesindeki cezai sorumluluk usulünü incele.

Meclis soruşturması sürecinin üç aşamalı (İstem, Açma Kararı, Sevk Kararı) olduğu ve her aşama için farklı nitelikli çoğunluklar arandığı görülür.

Yürütme organı üyelerinin yargılanma usulündeki sayısal eşikleri belirlemek için.

2017

Anayasa değişiklikleri ile getirilen yeni sayısal sınırları eski (parlamenter sistem) kurallarıyla karşılaştır.

Eski sistemde Yüce Divan'a sevk için salt çoğunluk (

276

) yeterliyken, yeni sistemde bu oran üçte ikiye (

400

) çıkarılmıştır.

Seçeneklerdeki sayısal verilerin güncelliğini ve doğruluğunu teyit etmek için.

Yanlış olan önermeyi tespit et.

Salt çoğunlukla (

301

) Yüce Divan'a sevk yapılabileceğini iddia eden önermenin anayasanın güncel metniyle çeliştiği saptanır.

Soruda istenen hatalı ifadeye ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Yüce Divan Sevk Nisapları

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 212Soru →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'ndaki mevcut düzenlemeler çerçevesinde, yürütme erkinin başı olan Cumhurbaşkanının yüksek yargı organlarının ve kurullarının üye kompozisyonunu belirleme yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesinin toplam

15

üyesinden

12

üyesini, Anayasa'da belirtilen kontenjanlar dahilinde doğrudan seçer.

Hakimler ve Savcılar Kurulunun on üç üyesinin tamamını, yüksek mahkeme üyeleri arasından doğrudan atar.

Danıştay üyelerinin tamamını, idari yargı hakim ve savcıları arasından dört yıllığına görev yapmak üzere seçer.

Yargıtay üyelerinin tamamını, Danıştay Genel Kurulunca gösterilecek adaylar arasından gizli oyla seçer.

Sayıştay Başkanı ve üyelerini, kendi belirlediği adaylar arasından doğrudan atama yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesinin toplam $15$ üyesinden $12$ üyesini, Anayasa'da belirtilen kontenjanlar dahilinde doğrudan seçer.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin toplam on beş üyesinden on ikisini doğrudan seçmesi, Cumhurbaşkanının yargı alanındaki en temel yetkilerinden biridir.

Anayasa'nın güncel hükümlerine göre Anayasa Mahkemesi

15

üyeden oluşmaktadır. Bu üyelerin

12

tanesi Cumhurbaşkanı tarafından farklı kontenjanlardan (Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, serbest avukatlar, üst düzey yöneticiler vb.) seçilirken, geri kalan

3

üye TBMM tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

Yürütme organının yüksek yargı üzerindeki atama yetkileri analiz edilmelidir.

Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi, Danıştay, HSK ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı üzerinde atama yetkilerine sahiptir.

Anayasal organların oluşumunda güçler dengesinin nasıl kurulduğunu belirlemek için gereklidir.

Anayasa Mahkemesinin güncel üye sayısı ve seçim usulü kontrol edilmelidir.

Mahkeme

15

üyeden oluşur. Bunların

3

'ü TBMM,

12

'si Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Soruda istenen doğru bilginin teyit edilmesi sağlanır.

Diğer seçeneklerdeki yanlış kurum-yetki eşleştirmeleri elenmelidir.

HSK (

4/13

), Danıştay (

\frac{1}{4}

), Yargıtay (sadece Başsavcı) ve Sayıştay (TBMM tarafından seçilir) verileriyle karşılaştırma yapılır.

Çeldiricilerin neden yanlış olduğunun yapısal olarak ortaya konulmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yüksek Yargı Atama Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının Danıştay üyelerinin

\frac{1}{4}

'ini hangi kriterlere göre seçtiğini ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını seçme usulünü tekrar ediniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 213Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişikliklerle yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanına verilmiş; yürütmenin tek yapılı (monist) bir karaktere bürünmesiyle birlikte Cumhurbaşkanının idari teşkilat ve yasama organı ile olan ilişkileri yeni esaslara bağlanmıştır. Buna göre, yürütme erkinin yetki alanı ve yasama organı ile olan görev paylaşımı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı münhasıran Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının bir kanunla uygun bulunması, Cumhurbaşkanının devletin başı sıfatıyla yürüttüğü işlemler arasındadır.

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler düzenlenemez.

Kanunda açıkça düzenlenen bir konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz; kararname ile kanun hükümleri çatışırsa kanun hükümleri uygulanır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, bütçe kanun teklifini kabul ederek yürütme organına kamu harcamalarını yapma ve gelirleri toplama yetkisi verir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının bir kanunla uygun bulunması, Cumhurbaşkanının devletin başı sıfatıyla yürüttüğü işlemler arasındadır.

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının bir kanunla uygun bulunması yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak yetkisi, 1982 Anayasası'nın 87. ve 90. maddeleri uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Cumhurbaşkanının yetkisi ise uygun bulma kanunu çıkmış olan andlaşmaları onaylamak ve yayımlamaktır. Bu nedenle, uygun bulma yetkisinin Cumhurbaşkanına ait olduğunu savunan ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Yürütme ve yasama organları arasındaki yetki paylaşımının anayasal temellerini analiz etmek.

Cumhurbaşkanının ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin milletlerarası andlaşmalar sürecindeki farklı rollerini belirlemek.

Anayasa'nın 90. ve 104. maddeleri arasındaki görev ayrımını netleştirmek gerekir.

Onaylama ve uygun bulma kavramlarını ayırt etmek.

Milletlerarası andlaşmaları onaylama yetkisinin Cumhurbaşkanında olduğu, ancak bu andlaşmaların onaylanabilmesi için öncelikle meclisin bir 'uygun bulma kanunu' çıkarması gerektiği sonucuna ulaşılır.

Andlaşmaların iç hukuka dahil edilme prosedüründe yasama organının denetim yetkisini belirlemek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yetkileri ve Yasama ile Yetki Sınırları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 214Soru →

1982 Anayasası'na göre, yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının yüksek yargı organları ve kurullarının üyelerini seçme veya atama yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay üyelerinin tamamını, idari yargı hakim ve savcıları ile üst kademe yöneticileri arasından seçer.

Hakimler ve Savcılar Kurulunun on üç üyesinden yedisini, TBMM kontenjanından bağımsız olarak doğrudan atar.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından seçer.

Anayasa Mahkemesinin on beş üyesinin tamamını, belirli kontenjanlardan gelen adaylar arasından atar.

Yargıtay üyelerinin tamamını, birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hakim ve savcıları arasından belirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından seçer.

Cevap

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından seçme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.

Doğru seçenek olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilinin atanması, 1982 Anayasası'nın 154. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre bu iki makamın sahibi, Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından belirlenen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesi (AYM) üzerindeki yetkisini incele.

AYM'nin 15 üyesinden 12'sini Cumhurbaşkanı, 3'ünü TBMM seçer.

Yüksek yargıdaki üye dağılımını belirlemek.

Cumhurbaşkanının Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üzerindeki yetkisini incele.

HSK'nın 13 üyesinden 4'ünü Cumhurbaşkanı seçer (7'sini TBMM seçer, 2'si doğal üyedir).

Yargı yönetimi üzerindeki yürütme etkisini saptamak.

Cumhurbaşkanının Danıştay üzerindeki yetkisini incele.

Danıştay üyelerinin

\frac{1}{4}

'ini Cumhurbaşkanı,

\frac{3}{4}

'ünü HSK seçer.

İdari yargıdaki atama oranlarını doğrulamak.

Yargıtay ve Başsavcılık makamlarını değerlendir.

Yargıtay üyelerini HSK seçer ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekilini Yargıtay Genel Kurulu adayları arasından Cumhurbaşkanı seçer.

Adli yargıdaki istisnai atama yetkisini belirlemek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri (2017 Değişiklikleri)

İpuçları

Cumhurbaşkanının yargı atamalarında TBMM ile paylaştığı yetkilere ve belirli 'oranlara' odaklanın.

Danıştay ve Anayasa Mahkemesi'nde tam yetki yerine belirli bir kontenjanın (

\frac{1}{4}

veya 12/15) kullanıldığını hatırlayın.

Yargıtay üyelerini HSK seçerken, Başsavcıyı seçme yetkisinin yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanına verildiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Danıştay ve Yargıtay üyelerinin HSK tarafından seçilen kısımlarını ve TBMM'nin yargıdaki seçim yetkilerini tekrar edin.

Tahmini Süre:50s

Soru 215Soru →

$1982$ Anayasası'nın $108.$ maddesinde düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu (DDK), yürütme organının denetim kapasitesini artıran en üst düzey denetim organıdır. Kurulun yetki genişliği ve güncel anayasal statüsü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi DDK'nın görev alanı ve işleyişi hakkında doğru bir açıklamadır?

Kurulun denetim yetkisi; Türk Silahlı Kuvvetleri, meslek kuruluşları ve sendikaları kapsamakla birlikte, mahkemelerin bağımsızlığı gereği yargı organlarını da sınırlı şekilde denetim kapsamına alabilmektedir.

Kurulun Başkanı ve üyeleri, yükseköğrenim görmüş ve mesleğinde temayüz etmiş kişiler arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir.

2017

Anayasa değişikliği neticesinde Kurula, geleneksel inceleme ve denetim görevlerinin yanı sıra 'idari soruşturma' yapma yetkisi de verilmiştir.

Kurulun kuruluşu, teşkilatı ve çalışma usulleri, yasama organının idare üzerindeki denetim yetkisi çerçevesinde münhasıran 'kanun' ile düzenlenmek zorundadır.

Kurul, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını ve kamu yararına çalışan dernekleri denetleme yetkisine sahip değildir; bu yetki sadece genel bütçeli idarelerle sınırlıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2017$ Anayasa değişikliği neticesinde Kurula, geleneksel inceleme ve denetim görevlerinin yanı sıra 'idari soruşturma' yapma yetkisi de verilmiştir.

Cevap

2017 Anayasa değişikliği ile Devlet Denetleme Kuruluna inceleme, araştırma ve denetlemenin yanı sıra idari soruşturma yapma yetkisi de tanınmıştır.

Devlet Denetleme Kurulu,

1982

Anayasası'nın

108.

maddesinde düzenlenen ve Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan bir denetim organıdır.

2017

Anayasa değişikliği ile bu Kurulun yetkileri genişletilmiş ve 'idari soruşturma' yapma yetkisi anayasal bir hüküm haline getirilmiştir. Bu değişiklik, Kurulun sadece durum tespiti yapan bir organ olmaktan çıkıp idari süreçlerde daha aktif rol almasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

DDK'nın denetim kapsamını belirle.

Yargı organları hariç tüm kamu kurumları, TSK, meslek kuruluşları, sendikalar ve vakıflar kapsamdadır.

Anayasa'nın 108. maddesi yargı organlarını açıkça denetim alanı dışında bırakmıştır.

Kurulun idari yapısını ve atama usulünü incele.

Başkan ve üyeler doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluştur.

2017 Anayasa değişikliklerinin Kurula etkisini değerlendir.

DDK'ya 'idari soruşturma' yetkisi eklenmiştir.

Denetim kapasitesini artırmak amacıyla anayasal metin güncellenmiştir.

Kurulun düzenlenme usulünü kontrol et.

Kurul, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.

Yürütme içindeki kurumsal yapının esnekliği için CBK tercih edilmiştir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulunun (DDK) yetki sınırları ve 2017 değişikliği ile gelen 'idari soruşturma' yetkisi.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'İstisnalar' ve '2017 Değişiklikleri' olarak iki temel filtre kullanabilirsiniz. Yargı istisnası ve CBK ile düzenlenme kuralı sizi doğrudan doğru seçeneğe yönlendirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 216Soru →

$1982$ Anayasası'nın "Milli Savunma" ve "Milli Güvenlik Kurulu" ( $MGK$ ) başlıkları altında düzenlenen hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasal bakımdan yanlıştır?

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Milli Savunma Bakanı sorumludur.

Genelkurmay Başkanı; barışta Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup, savaşta başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.

Milli Güvenlik Kurulu gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinin önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur ve Jandarma Genel Komutanı Kurul üyeleri arasında yer almaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Milli Savunma Bakanı sorumludur.

Cevap

Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne karşı sorumlu olan makam Cumhurbaşkanı'dır; bu sorumluluğun Milli Savunma Bakanı'na ait olduğunu belirten ifade yanlıştır.

Anayasa'nın

117

. maddesi uyarınca, milli güvenliğin sağlanması ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması hususunda TBMM'ye karşı sorumlu olan yegane makam Cumhurbaşkanı'dır. Milli Savunma Bakanı bu süreçte yürütme içinde yer alsa da, anayasal metne göre TBMM'ye karşı bu başlıkta bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın

117

. maddesindeki sorumluluk hükmünü analiz edin.

Milli güvenlik ve yurt savunmasına hazırlık sorumluluğunun TBMM'ye karşı doğrudan Cumhurbaşkanı'na ait olduğu görülür.

Yürütmenin başı ve devletin birliğinin temsilcisi olarak bu siyasi sorumluluk Cumhurbaşkanı'ndadır.

Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik konumunu değerlendirin.

Genelkurmay Başkanı'nın görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanı'na sorumlu olduğu tespit edilir.

2017

anayasa değişikliği ile sivil denetim pekiştirilmiştir.

MGK üyeliği ve gündem belirleme usulünü kontrol edin.

Jandarma'nın üyelikten çıkarıldığı ve gündem önerisinin VPs ile Genel Sekreter'den geldiği doğrulanır.

Kurumsal işleyişin anayasal sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Milli Savunma ve MGK Hiyerarşisi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 217Soru →

$1982$ Anayasası'nın $2017$ yılı anayasa değişiklikleriyle düzenlenen "Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu" süreci kapsamında yürütülen Meclis soruşturması prosedürü ve bu sürecin hukuki sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Meclis soruşturması açılmasına dair önerge, TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

milletvekili) ile verilir.

TBMM Genel Kurulu, önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün (

360

milletvekili) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.

Soruşturma komisyonu raporunun Genel Kurulda görüşülmesinden sonra, Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevkine üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

milletvekili) ile karar verilir.

Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, soruşturma süreci ve Yüce Divan yargılaması tamamlanana kadar TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar veremez.

Soruşturma sonucunda Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi, mahkûmiyet kararının kesinleştiği tarihte kendiliğinden sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma komisyonu raporunun Genel Kurulda görüşülmesinden sonra, Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevkine üye tamsayısının salt çoğunluğu ( $301$ milletvekili) ile karar verilir.

Cevap

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

) değil, üçte iki çoğunluğu olan

400

milletvekilinin gizli oyu gereklidir.

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi süreci,

1982

Anayasası'nın

105

. maddesinde düzenlenmiş olup üç aşamalı bir oy sistemi öngörür: Önerge için

301

(

1/2+1

), soruşturma açılması için

360

(

3/5

) ve Yüce Divana sevk için

400

(

2/3

) milletvekili oyu gerekir. Soruşturma komisyonu raporu sonrası sevk kararı için

301

oy yeterli değildir; bu ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Meclis soruşturması önerge şartını belirle.

TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

milletvekili) önerge verir.

Sürecin başlatılması için asgari katılım şartıdır.

Soruşturma açılması karar yeter sayısını kontrol et.

Üye tamsayısının beşte üçü (

360

milletvekili) gizli oyla karar verir.

Yürütme başkanı hakkında soruşturma açılması için nitelikli çoğunluk aranır.

Yüce Divana sevk için gereken nihai oy sayısını doğrula.

Üye tamsayısının üçte ikisi (

400

milletvekili) gereklidir.

En yüksek yargı merciine sevk için en yüksek nitelikli çoğunluk seviyesi (

2/3

) belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu (Kademeli Nitelikli Çoğunluklar)

Daha Fazla Pratik

Soruşturma komisyonunun üye yapısı ve rapor sunma sürelerini tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 11 / 11

Yürütme

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik