Yürütme

217 soru

$1982$ Anayasası'nda $2017$ yılında yapılan değişiklikler ve güncel hükümler ışığında; Cumhurbaşkanı seçimi, adaylık süreci ve nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Cumhurbaşkanı seçilen bir kimsenin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer, ancak varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilmez.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir; ancak Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hâlinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Cevap

İkinci oylamada tek aday kalması durumunda yapılan referandumda, adayın seçilmesi için kayıtlı seçmen sayısının değil, geçerli oyların salt çoğunluğunu alması şartı aranır.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamada tek adayın kalması halinde yapılan referandumda adayın seçilebilmesi için 'geçerli oyların salt çoğunluğunu' alması yeterlidir. Seçenekle belirtilen 'kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğu' ifadesi hukuken yanlış bir eşiktir ve öğrenciyi yanıltmaya yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanlığı adaylık ve seçim usulünü anayasal çerçevede incele.

Adaylık için siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100 bin seçmen yetkilidir.

Adaylık prosedürünün doğruluğunu teyit etmek.

Seçim turları ve tek aday kalma senaryosunu analiz et.

İkinci turda tek aday kalırsa oylama referanduma dönüşür.

Seçim mekanizmasının nasıl işlediğini belirlemek.

Referandumda aranan çoğunluk oranını kontrol et.

Gerekli oran geçerli oyların salt çoğunluğudur (

\%50+1

Hatalı olan 'kayıtlı seçmen' kriterini tespit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçimi ve Karar Yeter Sayıları

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı adaylığı için gereken 100.000 imza sürecinin Yüksek Seçim Kurulu (YSK) denetimindeki işleyişini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 62Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) toplam on üç üyesinden kaç tanesi doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Cumhurbaşkanı, Hakimler ve Savcılar Kuruluna doğrudan 4 üye seçer.

1982 Anayasası'na göre Hakimler ve Savcılar Kurulu 13 üyeden oluşur. Bu kurulun başkanı Adalet Bakanı, doğal üyesi ise Adalet Bakan Yardımcısıdır. Geri kalan 11 üyenin 7'si Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, 4'ü ise doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu nedenle dört üye ifadesi doğrudur.

Adım Adım Çözüm

HSK'nın toplam üye sayısını belirleme

Kurul toplam 13 üyeden oluşur.

Yargı erkinin idari yönetimini anlamak için toplam mevcudu bilmek gerekir.

Doğal üyeleri ve seçimle gelen üyeleri ayırma

Adalet Bakanı (Başkan) ve Adalet Bakan Yardımcısı doğal üyedir. Geriye 11 seçilmiş üye kalır.

Hangi üyelerin seçimle geldiğini tespit etmek gerekir.

Cumhurbaşkanının kontenjanını tespit etme

11 seçilmiş üyenin 4'ü Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Anayasa'nın yürütme ve yargı arasındaki dengeyi kuran yetki paylaşımını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

HSK Üye Seçim Yapısı

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesi ve Danıştay üzerindeki üye seçme yetkilerini de gözden geçirerek yargı atamalarını bir tablo halinde çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 63Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri uyarınca, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

’ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için otuz yaşını doldurmuş olmak ve en az lise mezunu olmak yeterlidir.

Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır ve bir kimse en fazla bir defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.

İlk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, yapılacak ikinci oylamaya en çok oy alan ilk üç aday katılır.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilir ancak TBMM üyeliği görev süresi boyunca devam eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $\%5$ ’ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi siyasi parti gruplarına, tek başına veya birlikte

\%5

oy alan partilere ve yüz bin seçmene aittir.

Anayasa'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Bu ifade yürürlükteki hükümlerle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

Adaylık niteliklerini kontrol et

40 yaş, yükseköğrenim mezunu, Türk vatandaşı ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak.

Anayasal seçilme şartlarını belirlemek için.

Aday gösterme usullerini analiz et

Siyasi parti grupları,

\%5

oy alan partiler veya 100 bin seçmen imzası.

2017 değişiklikleri ile gelen yeni adaylık mekanizmalarını doğrulamak için.

Seçim turlarını ve çoğunlukları değerlendir

İlk turda geçerli oyların salt çoğunluğu (

>\%50

), sağlanamazsa en çok oy alan 2 aday ile ikinci tur.

Seçim sürecinin işleyişini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Usulü

Tahmini Süre:50s

Soru 64Soru →

1982 Anayasası'nda yapılan 2017 yılı değişiklikleri ile Anayasa Mahkemesinin üye yapısı yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, güncel anayasal hükümler uyarınca Anayasa Mahkemesinin toplam on beş üyesinden kaç tanesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilir?

3

4

7

12

15

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $12$

Cevap

Anayasa Mahkemesi üyelerinden on iki tanesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir.

1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre Anayasa Mahkemesi 15 üyeden kurulur. Bu üyelerin 3 tanesi TBMM tarafından, geriye kalan 12 tanesi ise doğrudan veya belirli kurumların gösterdiği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısını belirlemek.

Mahkeme toplam

15

üyeden oluşur.

2017 Anayasa değişikliği ile askeri yargının kaldırılması sonucu üye sayısı 17'den 15'e düşürülmüştür.

Kurumlar arası üye seçimi dağılımını analiz etmek.

Üyelerin

12

'si Cumhurbaşkanı,

3

'ü ise TBMM tarafından seçilir.

Anayasanın 146. maddesi uyarınca yargı organlarındaki demokratik meşruiyet bu şekilde paylaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesine üye seçerken hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, YÖK vb.) aday gösterildiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 65Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan bir kişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Milletvekilliği sıfatı sona erer.

Milletvekilliği sıfatı, görev süresi boyunca askıya alınır.

Hem milletvekilliği hem de bakanlık görevini aynı anda yürütebilir.

Milletvekilliği sıfatının sona ermesi için TBMM Genel Kurulunun kararı gerekir.

Bakanlık görevi sona erdiğinde, milletvekilliği sıfatını kendiliğinden tekrar kazanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı sona erer.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı sona erer.

1982 Anayasası'nın 106. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa Meclis üyeliği sona erer. Bu düzenleme, 2017 anayasa değişiklikleri ile getirilen yeni hükümet sisteminin kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanların atanma usulünü incelemek.

Bu makamlara atananlar TBMM üyesi olabilir veya olmayabilir.

Yürütme organının oluşumunu anlamak için gereklidir.

Anayasa'nın 106. maddesindeki bağdaşmazlık kuralını uygulamak.

Milletvekili olan bir kişinin bu makamlardan birine atanması halinde Meclis üyeliğinin sona erdiği tespit edilir.

Yasama ve yürütme görevlerinin aynı kişide birleşemeyeceği kuralını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki Bağdaşmazlık

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların TBMM önündeki andiçme töreninin hukuki önemini inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 66Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) rejimi çerçevesinde; Cumhurbaşkanı tarafından yürütme yetkisine ilişkin bir konuda çıkarılan olağan dönem CBK’sı ile aynı konuda daha sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından bir kanun çıkarılması durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenen bir konuda TBMM'nin kanun çıkarma yetkisi ortadan kalktığı için söz konusu kanun yok hükmündedir.

Kanun ile CBK arasında uyuşmazlık olması durumunda, Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılmadığı sürece her iki düzenleme de birlikte uygulanır.

Normlar hiyerarşisinde CBK ve kanun eşit düzeyde kabul edildiğinden, sonraki tarihli düzenleme olan kanun sadece CBK'yı yürürlükten kaldırır.

Bu hukuki sonuç sadece Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (OHAL CBK) için geçerli olup olağan CBK'lar kanunla hükümsüz kılınamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin ilgili hükümleri hükümsüz hale gelir.

1982 Anayasası'nın 104. maddesinin 17. fıkrasına göre; 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.' Bu düzenleme, yasama organının (TBMM) yürütme organı (Cumhurbaşkanı) üzerindeki hukuki üstünlüğünü ve yasama yetkisinin genelliği ilkesini korumaktadır.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın tespit edilmesi

1982 Anayasası Madde 104/17.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin sınırlarını ve kanunla olan ilişkisini belirleyen temel madde budur.

Normlar hiyerarşisi kuralının uygulanması

Kanun > Olağan CBK ilişkisinin kurulması.

Anayasa'ya göre TBMM tarafından çıkarılan kanunlar, yürütme organının düzenleyici işlemlerinden üstündür.

Çatışma çözüm kuralının belirlenmesi

Aynı konuda kanun çıkarsa CBK hükümsüz kalır.

Anayasa, yürütmenin düzenleme yetkisini yasamanın iradesine bağlı kılmış ve kanuna öncelik tanımıştır.

Anahtar Kavram

Kanunların Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Karşısındaki Üstünlüğü

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 67Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan milli savunma ve Başkomutanlık makamına ilişkin yetki, temsil ve sorumluluk hiyerarşisi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Milli savunmanın sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Milli Savunma Bakanı sorumludur.

Başkomutanlık yetkisi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve barış döneminde Genelkurmay Başkanı tarafından temsil edilir.

Milli savunmanın sağlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur ve Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına bağlı ve sorumludur.

Milli Güvenlik Kurulu gündemi; İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Genelkurmay Başkanı, savaşta Başkomutanlık görevlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına bizzat kendi makamının yetkisiyle yerine getirir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli savunmanın sağlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur ve Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına bağlı ve sorumludur.

Cevap

Milli savunmanın sağlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur ve Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına bağlı ve sorumludur.

Doğru cevap, milli savunma sorumluluğunun TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı'nda olduğunu ve Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na bağlı olduğunu belirten ifadedir.

1982

Anayasası m.

117

açıkça bu sorumluluğu Cumhurbaşkanı'na yüklemiştir. Ayrıca,

703

Sayılı KHK ve ilgili mevzuat değişiklikleri ile Genelkurmay Başkanı'nın MSB'ye bağlılığı kesinleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

Anayasal sorumluluğun tespiti

Anayasa'nın

117.

maddesi uyarınca milli savunmanın sağlanması ve TSK'nın yurt savunmasına hazırlanması sorumluluğu Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.

Yürütme yetkisinin tek elde toplanmasıyla sorumluluk makamının belirlenmesi gerekir.

Hiyerarşik bağlılığın analizi

Genelkurmay Başkanı,

2018

yılındaki düzenlemelerle Milli Savunma Bakanı'na (MSB) bağlanmıştır.

Sivil denetimin güçlendirilmesi amacıyla askeri hiyerarşinin sivil bir bakanlığa bağlanması esastır.

Başkomutanlık temsilinin kontrolü

Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığındadır ancak Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.

Milli iradenin ve yürütmenin başı olması nedeniyle temsil yetkisi Cumhurbaşkanı'ndadır.

Anahtar Kavram

Milli Savunma Sorumluluğu ve Hiyerarşik Bağlılık

Daha Fazla Pratik

MGK üyeleri arasından çıkarılan Jandarma Genel Komutanlığı'nın mevcut idari bağlılığını gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 68Soru →

$1982$ Anayasası'nda $2017$ yılında yapılan değişiklikler uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soruşturma açılmasına üye tamsayısının beşte üçü (

360

milletvekili) ile karar verilir ve hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Meclis soruşturması önergesi üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

milletvekili) ile verilir ve soruşturma açılmasına da üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verilir.

Soruşturma komisyonu, Meclisteki her siyasi parti grubundan eşit sayıda temsilcinin katılımıyla oluşturulan

15

kişilik bir heyettir ve hazırladığı raporu doğrudan Yüce Divan'a sunar.

Cumhurbaşkanı sadece görevle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanabilir ve soruşturma süresince yetkileri geçici olarak Cumhurbaşkanı yardımcısına devredilir.

Yüce Divan'a sevk kararı üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

milletvekili) ile alınır ve sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi sevk tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma açılmasına üye tamsayısının beşte üçü ( $360$ milletvekili) ile karar verilir ve hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Soruşturma açılmasına üye tamsayısının beşte üçü (

360

milletvekili) ile karar verilmesi ve bu aşamadan itibaren Cumhurbaşkanının seçimleri yenileme yetkisinin kısıtlanması bilgisi doğrudur.

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreci üç aşamalı bir sayısal barem içerir: Öneri için

301

, soruşturma açılması için

360

, Yüce Divan'a sevk için ise

400

milletvekili desteği şarttır. Ayrıca Anayasa'nın

116

. maddesi, soruşturma açılmasına karar verilen bir Cumhurbaşkanının artık Meclis'i feshederek seçimleri yenileme kararı alamayacağını açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Öneri aşamasını analiz et

Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

milletvekili) ile soruşturma açılması istenebilir.

Sürecin başlaması için ilk aşamadır.

Soruşturma açılma kararını değerlendir

Üye tamsayısının beşte üçünün (

360

milletvekili) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verilir.

Soruşturmanın fiilen başlaması için gerekli nitelikli çoğunluktur.

Soruşturmanın hukuki sonuçlarını kontrol et

Anayasa'nın

116

. maddesi uyarınca, hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz.

Sürecin yürütme üzerindeki en kritik sınırlayıcı etkisidir.

Yüce Divan'a sevk ve mahkumiyet sonuçlarını incele

Üye tamsayısının üçte ikisi (

400

milletvekili) ile Yüce Divan'a sevk kararı alınır. Görev, ancak seçilmeye engel bir suçtan mahkumiyet halinde sona erer.

Sürecin yargı aşaması ve nihai sonucudur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu (2017 Değişiklikleri)

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için uygulanan Meclis soruşturması usulünün, Cumhurbaşkanının sorumluluk süreciyle olan benzerliklerini ve farklılıklarını (özellikle mahkumiyetin göreve etkisi bakımından) inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 69Soru →

1982 Anayasası'na göre, devletin başı sıfatıyla yürütme yetkisini elinde bulunduran Cumhurbaşkanının, dış ilişkilerin yürütülmesi kapsamında sahip olduğu görev ve yetki aşağıdakilerden hangisidir?

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak

Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyeti'nin temsilcilerini göndermek

Savaş ilanına karar vermek

Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin vermek

Milletlerarası andlaşmaları sona erdirmeyi uygun bulmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyeti'nin temsilcilerini göndermek

Cevap

Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyeti'nin temsilcilerini göndermek ve gelen temsilcileri kabul etmek Cumhurbaşkanının yürütme görevleri arasındadır.

1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre, Cumhurbaşkanı devletin başıdır ve yürütme yetkisini kullanır. Bu kapsamda, yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyeti'nin temsilcilerini (büyükelçi vb.) göndermek ve Türkiye Cumhuriyeti'ne gönderilen yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek Cumhurbaşkanının yürütme alanındaki temel görevlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

Anayasanın 104. maddesindeki Cumhurbaşkanının görevlerini incelemek.

Cumhurbaşkanının devletin başı olduğu ve yürütme yetkisini kullandığı görülür.

Yetki paylaşımının anayasal temelini belirlemek için.

Yasama ve yürütme organlarının dış ilişkilerdeki yetki sınırını analiz etmek.

Temsilci göndermenin yürütme, andlaşmayı uygun bulmanın yasama yetkisi olduğu saptanır.

Dış politika yetkilerini doğru organla eşleştirmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yürütme Yetkisi ve Dış Temsil

Tahmini Süre:45s

Soru 70Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme süreci ve seçimlerin gerçekleştirilme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için otuz yaşını doldurmuş olmak, yükseköğrenim yapmış olmak ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak gerekir.

İlk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa yapılacak ikinci oylamada da üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

oy) sağlanması zorunludur.

İkinci oylamaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması halinde, oylama iptal edilir ve seçim süreci 45 gün sonra tekrarlanır.

Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıl olup bir kimse en fazla bir defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi siyasi parti gruplarına, en az %5 oy oranına sahip partilere ve 100.000 seçmene aittir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi; siyasi parti gruplarına, toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partilere ve en az 100.000 seçmene tanınmış anayasal bir haktır.

Adım Adım Çözüm

Adaylık kriterlerini değerlendir.

40 yaş, yükseköğrenim, Türk vatandaşı ve milletvekili seçilme yeterliliği şartlarının bir arada bulunması gerektiğini doğrula.

Anayasal niteliklerin tespiti için ilk adımdır.

Aday gösterme usullerini incele.

Siyasi parti grupları, tek başına veya birlikte %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen imzasıyla aday gösterilebildiğini onayla.

2017 anayasa değişiklikleri ile getirilen yeni katılım mekanizmalarını ayırt etmek gerekir.

Seçim turlarını ve gereken çoğunlukları kontrol et.

İlk turda geçerli oyların salt çoğunluğu (

1/2 + 1

), ikinci turda ise en çok oyu alan iki aday arasından geçerli oyların çoğunluğunun yeterli olduğunu belirle.

Hükümet sisteminin işleyiş kurallarını netleştirmek içindir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Usulü (2017 Değişiklikleri)

Soru 71Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisinin tekliği ilkesi benimsenmiş ve bu doğrultuda Cumhurbaşkanına geniş düzenleme ve atama yetkileri tanınmıştır.

Buna göre, 1982 Anayasası’na göre Cumhurbaşkanının yürütme alanına ilişkin görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulma yetkisi, yürütmenin başı sıfatıyla Cumhurbaşkanına aittir.

Devlet Denetleme Kurulu üyelerinin yarısı Cumhurbaşkanı, diğer yarısı ise Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına ve savaş ilan edilmesine karar verme yetkisi her durumda Cumhurbaşkanı tarafından kullanılır.

Genel ve özel af ilan etme yetkisi, yürütme görevi kapsamında Cumhurbaşkanının düzenleyici işlemleri arasında yer alır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

Cevap

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenmesi doğru ifadedir.

1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir. Bu, 2017 anayasa değişikliği ile gelen ve yürütmenin kendi iç işleyişini düzenleme serbestisini artıran temel bir yetkidir.

Adım Adım Çözüm

Yürütme organının görevlerini incele.

Cumhurbaşkanının 2017 sonrası yürütme yetkisini tek başına kullandığını belirle.

Yürütme organının monist (tekçi) yapısını anlamak, yetki sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Seçeneklerdeki yetkilerin hangi organa (Yasama/Yürütme) ait olduğunu ayrıştır.

Bakanlıkların teşkilatlanmasının CBK ile yapıldığı kuralına ulaş.

Yasama yetkisi (kanun yapma, uygun bulma) ile yürütme yetkisi (kararname çıkarma, atama) arasındaki sınırı netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yürütmenin Düzenleme Yetkisi

Tahmini Süre:50s

Soru 72Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile dokunulmazlık statülerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar ve görevleriyle ilgili suçlarda görev süreleri bitse dahi Meclis soruşturması usulüne tabidirler.

Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan’a sevk edilen bir bakanın görevi, ancak seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giymesi hâlinde sona erer.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM tarafından soruşturma açılmasına üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından atanan bakanların milletvekilliği, bu görevleri süresince askıya alınır ve görevleri sona erdiğinde meclis üyeliği sıfatı kendiliğinden geri döner.

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, yenisi seçilene kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar ve görevleriyle ilgili suçlarda görev süreleri bitse dahi Meclis soruşturması usulüne tabidirler.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlandığını ve görev suçlarında Meclis soruşturması usulünün görev bittikten sonra da devam ettiğini belirten ifade doğrudur.

1982 Anayasası'nın 106. maddesinin açık hükmüne göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar görevleriyle ilgili olmayan (şahsi) suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar. Aynı zamanda, görevleriyle ilgili bir suç işledikleri iddiası varsa, bu kişilerin görevleri sona ermiş olsa dahi haklarında ancak Meclis soruşturması usulüyle işlem yapılabilir ve Yüce Divan'da yargılanabilirler.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların kişisel suçlardaki durumunu incele.

Anayasa m. 106/11 uyarınca, bu kişilerin görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlandığı tespit edilir.

Bu kişilerin meclis dışından atanmış olsalar dahi milletvekili zırhına sahip olduklarını anlamak için gereklidir.

Görevle ilgili suçlardaki soruşturma usulünü ve süresini analiz et.

Anayasa m. 106/8 uyarınca, Meclis soruşturması usulünün görev bittikten sonra da işlediği görülür.

Cezai sorumluluğun sürekliliğini ve zamanaşımı/usul kurallarını belirlemek için gereklidir.

Yüce Divan'a sevk ve meclis yeter sayılarını kontrol et.

Soruşturma açılması için 360, sevk için 400 oy gerektiği; sevk anında görevin bittiği teyit edilir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu kavramsal olarak doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Yürütme Organı Üyelerinin Cezai ve Hukuki Statüsü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları (oy sayıları, süreçler) karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 73Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla meclis soruşturması açılmasının istenebilmesi (önerge verilebilmesi) için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının asgari ne kadarlık bir çoğunluğu gerekir?

Üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

milletvekili)

Üye tamsayısının beşte üçü (

360

milletvekili)

Üye tamsayısının üçte ikisi (

400

milletvekili)

Üye tamsayısının üçte biri (

200

milletvekili)

Üye tamsayısının dörtte üçü (

450

milletvekili)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının salt çoğunluğu ( $301$ milletvekili)

Cevap

Cumhurbaşkanı hakkında meclis soruşturması açılması için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (en az 301 milletvekili) yazılı önerge vermesi gerekir.

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla meclis soruşturması açılması için gereken ilk adım, üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az 301 milletvekilinin TBMM Başkanlığına yazılı önerge vermesidir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu sürecindeki ilk aşamayı belirleme.

Sürecin ilk aşaması meclis soruşturması önergesinin verilmesidir.

Yargılama sürecinin başlayabilmesi için önce TBMM'ye resmi bir istem sunulmalıdır.

2017 Anayasa değişikliği ile getirilen güncel sayısal sınırları kontrol etme.

Önerge için salt çoğunluk (

301

), açılış için

3/5

(

360

), sevk için

2/3

(

400

) oy gerekmektedir.

Anayasa'nın 105. maddesi bu süreci kademeli ve nitelikli çoğunluklara bağlamıştır.

Soruda istenen 'önerge verme' aşamasına denk gelen sayıyı seçme.

Salt çoğunluk olan 301 sayısı seçilir.

Soruda soruşturmanın 'istenmesi' (önerge) aşaması sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu (Meclis Soruşturması Kademeleri)

Soru 74Soru →

$1982$ Anayasası'nda $2017$ yılı değişiklikleri ile düzenlenen "Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu" ve Meclis soruşturması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergenin verilebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

milletvekili) imzası gereklidir.

Meclis, soruşturma açılması talebini en geç bir ay içerisinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün (

360

milletvekili) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.

Soruşturma komisyonu tarafından hazırlanan raporun Genel Kurulda görüşülmesinin ardından, üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

milletvekili) gizli oyuyla Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevkine karar verilir.

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu kararın alınmasından itibaren Yüce Divan yargılaması tamamlanana kadar seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi, mahkûmiyet kararının kesinleştiği tarihte kendiliğinden sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma komisyonu tarafından hazırlanan raporun Genel Kurulda görüşülmesinin ardından, üye tamsayısının salt çoğunluğunun ( $301$ milletvekili) gizli oyuyla Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevkine karar verilir.

Cevap

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevki için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (

400

milletvekili) gizli oyu gereklidir; salt çoğunluk (

301

) ifadesi yanlıştır.

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için TBMM üye tamsayısının (

600

) üçte iki çoğunluğunun (

400

milletvekili) gizli oyu gerekmektedir. Seçenekte belirtilen salt çoğunluk (

301

) ifadesi, sadece soruşturma önergesinin verilmesi için yeterli olan orandır; sevk kararı için yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

Meclis soruşturması önerge aşamasını kontrol et.

Önerge için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

) imzası gerekir.

Sürecin başlatılması için ilk anayasal eşiktir.

Soruşturma açılması karar yeter sayısını kontrol et.

Genel Kurul, üye tamsayısının beşte üçünün (

360

) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verir.

Soruşturma komisyonunun kurulması için gereken nitelikli çoğunluktur.

Yüce Divana sevk aşamasını ve kısıtlamaları incele.

Sevki için üçte iki (

400

) çoğunluk aranırken, bu süreçte Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz.

Sürecin ciddiyeti nedeniyle en yüksek nitelikli çoğunluk aranmış ve yasama dokunulmazlığına benzer bir koruma/kısıtlama getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğunda Nitelikli Çoğunluklar

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 75Soru →

1982 Anayasası’nın 'Milli Savunma' ve 'Milli Güvenlik Kurulu'na ilişkin hükümleri ile 2017 anayasa değişiklikleri sonrası düzenlenen idari yapı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur ve savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.

Milli Güvenlik Kurulu gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları, Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca belirlenir.

Başkomutanlık yetkisi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve asli olarak doğrudan Cumhurbaşkanlığı makamına aittir.

Milli Güvenlik Kurulu üyeleri arasında; Cumhurbaşkanı yardımcıları, ilgili bakanlar, Genelkurmay Başkanı ve Jandarma Genel Komutanı yer alır.

Cumhurbaşkanının katılamadığı Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına, en kıdemli Bakan başkanlık eder ve Kurulun genel sekreterliği Milli Savunma Bakanlığına bağlıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur ve savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.

Cevap

Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur ve savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.

Doğru seçenek olan Genelkurmay Başkanının Milli Savunma Bakanına sorumluluğu ve savaşta Başkomutanlık görevini Cumhurbaşkanı namına yürütmesi, 1982 Anayasası'nın 117. maddesinde açıkça düzenlenmiş olan güncel hukuk kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

Başkomutanlık makamının hukuki niteliğini analiz etme

Anayasa Madde 117'ye göre Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Makamın kime ait olduğu (TBMM) ve kimin temsil ettiği (Cumhurbaşkanı) ayrımını netleştirmek için.

Genelkurmay Başkanının hiyerarşik statüsünü belirleme

Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur (2017 değişikliği).

Genelkurmay Başkanının kime karşı sorumlu olduğu bilgisini teyit etmek için.

Savaş durumundaki komuta zincirini inceleme

Savaşta Başkomutanlık görevlerinin yerine getirilmesi Genelkurmay Başkanına aittir ve bunu Cumhurbaşkanı namına yapar.

Wartime (savaş zamanı) yetki devrini doğrulamak için.

MGK yapısal özelliklerini değerlendirme

Jandarma Genel Komutanı üye değildir, Genel Sekreterlik Cumhurbaşkanlığına bağlıdır, gündemi Cumhurbaşkanı (Vp ve Gnkur. Bşk. önerisiyle) belirler.

Çeldirici seçeneklerdeki teknik hataları elemek için.

Anahtar Kavram

Milli Savunma Teşkilatı ve MGK Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile düzenlenen Milli Savunma Bakanlığı teşkilat yapısını ve kuvvet komutanlıklarının bakanlığa bağlanma usulünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 76Soru →

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi çerçevesinde, bir kişinin Cumhurbaşkanı yardımcısı ya da bakan olarak atanabilmesi için sahip olması gereken temel hukuki nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak

Halihazırda TBMM üyesi sıfatını taşıyor olmak

Kırk yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış olmak

Bir siyasi parti grubunun yazılı onayını almış olmak

En az on yıl boyunca kamu hizmetinde bulunmuş olmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanabilmek için aranan temel şart milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmaktır.

1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Bu kural, yürütmenin meclis dışından teknokratik veya siyasi isimlerle kurulabilmesine olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1982 Anayasası'nın 106. maddesinde düzenlenen yürütme organı mensuplarının atanma şartlarını gözden geçirin.

Bakanların ve yardımcıların Cumhurbaşkanı tarafından, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından atandığı bilgisine ulaşılır.

Yürütme organının yapısını ve atama kriterlerini belirlemek için ilgili anayasa maddesi temel dayanaktır.

Milletvekili seçilme yeterliliği ile milletvekili olma zorunluluğu arasındaki farkı analiz edin.

Kişinin meclis dışından da atanabileceği, ancak anayasal seçilme kriterlerini (yaş, eğitim, adli sicil vb.) karşılaması gerektiği netleşir.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama ve yürütme arasındaki keskin ayrımı kavramak doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Atanma Yeterliliği

Tahmini Süre:45s

Soru 77Soru →

$1982$ Anayasası'nın $124$ . maddesine göre; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilirler. Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanacağı ise kanunla belirlenir.

Buna göre, $2017$ yılı Anayasa değişikliği ile hükümet sisteminde yapılan değişiklikler sonucunda yukarıdaki listeden çıkarılan ve artık yönetmelik çıkarma yetkisi bulunmayan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhurbaşkanı

Bakanlıklar

Başbakanlık

Üniversiteler

Valilikler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başbakanlık

Cevap

Başbakanlık makamı, 2017 Anayasa değişikliği ile yürütme organının tek yapılı hale gelmesi sonucu kaldırılmış ve yönetmelik çıkarma yetkisi elinden alınmıştır.

Anayasa'nın 124. maddesinde yapılan 2017 değişikliği ile Başbakanlık makamı kaldırılmıştır. Bu değişikliğe bağlı olarak yönetmelik çıkarma yetkisi sadece Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine bırakılmıştır. Dolayısıyla günümüzde Başbakanlığın böyle bir yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Yönetmelik çıkarabilen güncel makamları belirle.

Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileri.

Anayasa'nın 124. maddesi yönetmelik çıkarma yetkisini bu üç gruba hasretmiştir.

2017 Anayasa değişikliklerinin yürütme üzerindeki etkisini analiz et.

Başbakanlık makamı kaldırılarak monist (tekçi) yürütme yapısına geçilmiştir.

Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişle birlikte Başbakanlık kurumu hukuk sisteminden çıkarılmıştır.

Seçenekler arasında kaldırılan veya yetkisi olmayan birimi tespit et.

Başbakanlık seçeneği anayasal metinden çıkarılan birimdir.

Başbakanlık artık mevcut olmadığı için anayasal bir yetki kullanması mümkün değildir.

Anahtar Kavram

Yönetmelik çıkarma yetkisi olan merciler ve 2017 Anayasa değişikliklerinin etkileri.

Alternatif Yöntem

Yürütme organının 'monist' (tekçi) yapıda olduğu hatırlanırsa, Başbakanlık gibi düalist yapıya ait unsurların elendiği kolayca fark edilebilir.

Tahmini Süre:45s

Soru 78Soru →

Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanına vekâlet ederek Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanacak olan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı

Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı

Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı

Cumhurbaşkanı yardımcıları içinden en yaşlı olanı

Anayasa Mahkemesi Başkanı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanına geçici olarak görevinden ayrıldığı durumlarda, kendi belirlediği ve görevlendirdiği Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.

Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve makama ait yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

Durumun tespiti

Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışı seyahati gibi nedenlerle makamından geçici olarak ayrıldığı görülmektedir.

Hukuki süreçlerin hangi madde kapsamında değerlendirileceğini belirlemek için durumun niteliği (geçici/sürekli ayrılma) tespit edilmelidir.

Hukuki dayanağın bulunması

1982 Anayasası'nın 106. maddesi hükümleri dikkate alınmalıdır.

Yürütme organındaki vekalet usulü doğrudan Anayasa ile düzenlenmiştir.

Güncel sistem kuralının uygulanması

2017 değişikliği ile vekalet yetkisinin Cumhurbaşkanı yardımcısına verildiği ve bu yardımcının Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.

Parlamenter sistemdeki TBMM Başkanı vekaleti kaldırılmış, yürütme birliği ilkesi gereği vekalet görevi yardımcıya devredilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet Usulü

Tahmini Süre:45s

Soru 79Soru →

1982 Anayasası’nın 108. maddesi ve 2017 yılı anayasa değişiklikleri ile düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK) yetki alanı, işleyişi ve hukuki statüsü dikkate alındığında; aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasal hükümlere tam olarak uygunluk sağlar?

Kurulun tüm üyeleri ve Başkanı Cumhurbaşkanı tarafından atanır; işleyişi Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir ve Kurul, yargı organları dışındaki kuruluşlarda idari soruşturma yapma yetkisine sahiptir.

Kurul, Cumhurbaşkanının talebi üzerine yargı organlarının sadece idari personel rejimini denetleme yetkisine sahiptir; ancak hakimlerin yargısal faaliyetleri bu denetimin kapsamı dışındadır.

Kurulun teşkilatı, inceleme ve denetleme usulleri ile üyelerinin nitelikleri kanunla düzenlenir; ancak Kurulun bağımsızlığını korumak amacıyla üyeler kendi aralarından bir başkan seçer.

Kurulun denetim yetkisi sadece merkezi idare kuruluşları ile sınırlı olup; işçi ve işveren sendikaları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bu denetimin kapsamı dışındadır.

2017 Anayasa değişikliği ile Kurula sadece 'inceleme' ve 'araştırma' yetkisi verilmiş; 'idari soruşturma' yapma yetkisi ise Danıştay denetçilerine devredilerek Kurulun yetki alanından çıkarılmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun tüm üyeleri ve Başkanı Cumhurbaşkanı tarafından atanır; işleyişi Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir ve Kurul, yargı organları dışındaki kuruluşlarda idari soruşturma yapma yetkisine sahiptir.

Cevap

Doğru ifade, Anayasa'nın 108. maddesindeki tüm güncel unsurları birleştirir: DDK'nın üyeleri ve başkanı Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve özlük işleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir. Ayrıca 2017 değişikliğiyle idari soruşturma yetkisi eklenmiş ve yargı organları denetim kapsamı dışında bırakılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın 108. maddesinin 2017 değişikliği sonrası güncel metnini analiz etmek.

Kurulun Cumhurbaşkanlığına bağlı olduğu, üyelerinin ve başkanının Cumhurbaşkanınca atandığı bilgisine ulaşılır.

Kurulun hiyerarşik yapısını ve atama usulünü netleştirmek için.

Kurulun denetim kapsamındaki istisnaları kontrol etmek.

Yargı organlarının denetim alanı dışında tutulduğu (yargı organları dışındaki ifadesiyle) teyit edilir.

Hangi kurumların denetim dışı olduğunu belirlemek için.

2017 değişikliği ile eklenen yeni yetkiyi belirlemek.

DDK'ya 'idari soruşturma' yapma yetkisinin verildiği görülür.

Kurulun fonksiyonel yetkilerindeki genişlemeyi saptamak için.

Kurulun işleyişinin hangi hukuki metinle düzenlendiğini teyit etmek.

DDK'nın işleyiş, görev süresi ve özlük işlerinin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile düzenlendiği saptanır.

Hukuki normlar hiyerarşisindeki yerini ve düzenleme aracını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) Anayasal Statüsü ve 2017 Değişiklikleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 80Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı tarafından atanan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevlerine resmen başlayabilmeleri için aşağıdakilerden hangisini yerine getirmeleri anayasal bir zorunluluktur?

Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içmek

Türkiye Büyük Millet Meclisinden güvenoyu almak

Halihazırda milletvekili sıfatına sahip olmak

Anayasa Mahkemesi huzurunda sadakat yemini etmek

Yüksek Seçim Kurulu tarafından mazbata verilmesini beklemek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içmek

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevlerine başlayabilmeleri için Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içmeleri gerekir.

1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından atanan yardımcılar ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içerek görevlerine başlarlar. Bu usul, yürütme organının bu kanadının meşruiyet ve göreve başlama prosedürünün temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

Yürütme organı üyelerinin (yardımcılar ve bakanlar) göreve başlama usulünü belirle.

1982 Anayasası Madde 106 incelendi.

Anayasal çerçevede atanan kişilerin hukuki statüsünün ne zaman başladığını tespit etmek gerekir.

İlgili anayasa maddesindeki şartı tespit et.

Madde 106: 'Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içerler.' hükmüne ulaşıldı.

Bu işlem, göreve başlamanın kurucu bir unsurudur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Göreve Başlaması

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları için gereken Meclis soruşturması çoğunluklarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 4 / 11Sonraki

Yürütme

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm