Examkin

Yürütme

217 soru

Soru 41Soru →

1982 Anayasası’na göre Milli Savunma, Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı, Milli Güvenlik Kurulunun anayasal üyeleri arasında yer alır.

Cevap

Jandarma Genel Komutanı'nın Milli Güvenlik Kurulu üyesi olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü bu makam 2017 anayasa değişikliği ile kuruldan çıkarılmıştır.
2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı, Milli Güvenlik Kurulu üyeleri arasından çıkarılmıştır. Güncel düzenlemede MGK; Cumhurbaşkanı başkanlığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma bakanları ile Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlarından oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 117 ve 118 hükümlerini hatırla.
Başkomutanlık, MGK yapısı ve Genelkurmay Başkanının hiyerarşik konumu belirlenir.
Sorudaki öncüllerin doğruluğunu kontrol etmek için yasal dayanak oluşturur.
2
2017 Anayasa Değişikliği sonrası MGK üyelerini listele.
Üyeler: Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları.
Jandarma Genel Komutanlığı'nın tam olarak İçişleri Bakanlığına bağlanmasıyla MGK üyeliğinin sona erdiğini tespit etmek gerekir.
3
Başkomutanlık ve sorumluluk ilişkisini teyit et.
Cumhurbaşkanı TBMM'ye karşı sorumlu, Genelkurmay Başkanı ise Milli Savunma Bakanına bağlıdır.
Hiyerarşik ve hukuki sorumluluk zincirindeki güncel durumu doğrular.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişikliği Sonrası Milli Savunma ve MGK Yapısı
Soru 42Soru →

19821982 Anayasası’na göre, yasama sürecinin tamamlanması ve yasama işlemlerinin hukukiliği üzerindeki denetimin sağlanması bakımından Cumhurbaşkanına tanınan yetkiler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan "yasama" fonksiyonu ile ilgili görev ve yetkiler arasında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunların, TBMM İçtüzüğünün veya bunların belirli hükümlerinin Anayasaya şekil veya esas bakımından aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmak

Cevap

Kanunların ve TBMM İçtüzüğünün iptali için Anayasa Mahkemesinde dava açma yetkisi Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili görevleri arasındadır.
Kanunların ve TBMM İçtüzüğü hükümlerinin anayasal denetimini başlatmak üzere Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisi, 19821982 Anayasası’nın 104104. maddesinde açıkça Cumhurbaşkanının "yasama ile ilgili görevleri" arasında sayılmıştır. Bu yetki, yürütmenin yasama üzerindeki en güçlü hukukilik denetim araçlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının görevlerinin anayasal sınıflandırmasını hatırla.
19821982 Anayasası 104104. maddesinde görevleri yasama, yürütme ve yargı olarak üç gruba ayırmıştır.
Soruda istenen yetki kategorisini doğru belirlemek için bu tasnif temeldir.
2
Seçeneklerdeki yetkilerin hangi organın faaliyetiyle ilgili olduğunu analiz et.
İptal davası açma yetkisi, TBMM'nin (yasama organı) çıkardığı kanun ve içtüzük üzerine bir denetimdir.
Yasama ile ilgili görevler; yasama yılını açma, toplantıya çağırma, kanunları yayımlama/geri gönderme, referanduma sunma, iptal davası açma ve seçimleri yenileme yetkilerini kapsar.
3
Diğer seçeneklerin neden yürütme olduğunu teyit et.
Antlaşma onaylama, atama yapma ve MGK işlemleri idari nitelikli yürütme yetkileridir.
Yürütme organının başı sıfatıyla yapılan idari işlemler yasama kategorisine girmez.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yasama Görevleri
Soru 43Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisinin tatilde veya ara vermede olduğu bir sırada, ülkenin ani bir dış saldırıya uğraması veya milli güvenliği ilgilendiren acil bir durumun ortaya çıkması halinde; Cumhurbaşkanının gerçekleştirebileceği aşağıdaki işlemlerden hangisi, 1982 Anayasası'nın 104. maddesinde düzenlenen sistematik ayrımda doğrudan 'yasama' alanındaki görev ve yetkileri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisini toplantıya çağırmak

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisini toplantıya çağırmak
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili yetkileri arasında; Meclisi toplantıya çağırmak, yasama yılı açılış konuşması yapmak, kanunları yayımlamak veya geri göndermek, anayasa değişikliklerini halkoyuna sunmak ve iptal davası açmak yer alır. Meclisi toplantıya çağırmak doğrudan yasama organının çalışma düzeni ile ilgili bir yetkidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinin anayasal sınıflandırmasını incelemek
1982 Anayasası Madde 104, yetkileri Yasama, Yürütme ve Yargı olarak ayırmıştır.
Soruda istenen yetkinin hangi kategoride olduğunu bulmak için bu tasnife bakılmalıdır.
2
Seçeneklerdeki yetkilerin kategorilerini belirlemek
TSK kullanımı, OHAL ilanı, politika belirleme ve DDK talimatı 'Yürütme'; Meclisi çağırma 'Yasama' kategorisindedir.
Yasama ile ilgili yetkiler Meclisin açılması, kanunların yayımlanması veya geri gönderilmesi gibi işlemleri kapsar.
3
Soru kökündeki özel durum ile yetki kategorisini eşleştirmek
Meclisin toplantıya çağrılması, yasama organının faaliyetine yönelik bir işlem olduğu için yasama yetkisidir.
Diğer işlemler sonuçları itibarıyla yasama organını etkilese de anayasal sistematikte yürütme başlığı altındadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yetkilerinin Anayasal Tasnifi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili yetkilerini, yürütme yetkilerinden ayırmak için Anayasa'nın 104. maddesindeki başlıkları ezberlemek sınavda hız kazandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 44Soru →

1982 Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi Milli Güvenlik Kurulu (MGK) üyeleri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı

Cevap

Jandarma Genel Komutanı
1982 Anayasası'nın 118. maddesine göre; Milli Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanının başkanlığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri komutanlarından kurulur. Jandarma Genel Komutanı 2017 değişikliği ile üyelikten çıkarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın güncel üye yapısını gözden geçirin.
Kurulda Cumhurbaşkanı, yardımcıları, belirli bakanlar ve kuvvet komutanları bulunur.
Anayasa'nın 118. maddesi kurulun kompozisyonunu belirler.
2
2017 Anayasa değişikliği ile yapılan güncellemeleri kontrol edin.
Jandarma Genel Komutanlığı'nın MGK üyeliğinden çıkarıldığı tespit edilir.
Jandarmanın tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanması sonucu askeri üye statüsü sona ermiştir.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun Güncel Yapısı

Daha Fazla Pratik

MGK gündeminin kim tarafından belirlendiği ve kurulun kaç ayda bir toplandığı gibi diğer usul kurallarına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 45Soru →

1982 Anayasası’na göre, Danıştay üyelerinin seçimi konusunda Cumhurbaşkanının yetkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerin 1/41/4’ini seçer.

Cevap

Cumhurbaşkanı, Danıştay üyelerinin dörtte birini (1/41/4) seçmekle görevli ve yetkilidir.
1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre; Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir. Dolayısıyla doğru seçenek, üyelerin 1/41/4'inin Cumhurbaşkanı tarafından seçileceğini belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştay üyelerinin seçim usulünü belirleyen anayasal hükmü hatırla.
1982 Anayasası Madde 155: Danıştay üyelerinin 1/41/4'i Cumhurbaşkanı, 3/43/4'ü HSK tarafından seçilir.
Yüksek mahkeme üyelerinin seçim oranlarını bilmek, kurumlar arası yetki paylaşımını anlamayı sağlar.
2
Soru kökünde istenen makamı (Cumhurbaşkanı) ve kurumu (Danıştay) eşleştir.
Cumhurbaşkanı = 1/41/4 üye seçimi.
Soruda sadece Cumhurbaşkanının yetkisi sorulduğu için ilgili oranı tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Danıştay Üyelerinin Seçimi

İpuçları

1
Danıştay bir idari yargı merciidir ve üyeleri iki farklı makam tarafından seçilir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi üyelerinin kaç tanesinin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini (12 üye) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 46Soru →

1982 Anayasası'na göre, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak aşağıdakilerden hangisi tarafından belirlenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
1982 Anayasası'nın 118. maddesinin son fıkrasına göre; Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir. Bu yetki Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin yürütme birliği ilkesiyle uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın Milli Güvenlik Kurulu ile ilgili 118. maddesini inceleyin.
Maddede gündemin nasıl oluşturulacağı açıkça belirtilmiştir.
Kurumsal işleyişin yasal dayanağını tespit etmek için gereklidir.
2
Gündem belirleme sürecindeki 'öneri' ve 'karar' makamlarını ayırt edin.
Öneri: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı; Karar: Cumhurbaşkanı.
Makamların yetki sınırlarını belirlemek soruyu doğru cevaplamayı sağlar.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun çalışma usulü ve gündem belirleme yetkisi

Daha Fazla Pratik

MGK üyeleri arasında hangi bakanlıkların yer aldığını ve kurulun kararlarının niteliğini (tavsiye kararı) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:35s
Soru 47Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu (Meclis soruşturması) süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM Genel Kurulunun soruşturma açılmasına karar verebilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360) gizli oyu aranır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun soruşturma açılmasına karar verebilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360) gizli oyu gereklidir.
1982 Anayasası'nın 105. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Meclis soruşturması açılabilmesi için kademeli bir süreç öngörülmüştür. Bu sürecin ikinci aşaması olan 'soruşturma açılmasına karar verilmesi', TBMM üye tamsayısının beşte üçünün (360360 milletvekili) gizli oyu ile mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını kontrol et.
Salt çoğunluk (301301) milletvekilinin imzası gerekir.
Sürecin başlaması için anayasal ilk adımdır.
2
Soruşturma açılması karar yeter sayısını kontrol et.
Üye tamsayısının beşte üçünün (360360) gizli oyu gerekir.
Anayasa'nın 105. maddesi bu aşamada nitelikli çoğunluk arar.
3
Yüce Divan'a sevk aşamasını kontrol et.
Üye tamsayısının üçte ikisinin (400400) gizli oyu gerekir.
Yargılama safhasına geçiş için en yüksek nitelikli çoğunluk aranır.
4
Süreçteki kısıtlamaları incele.
Cumhurbaşkanı bu dönemde seçim kararı alamaz.
Yürütmenin yasamayı feshetme yetkisinin kötüye kullanılmasını önlemek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Kademeleri

Daha Fazla Pratik

Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluk süreçlerini Cumhurbaşkanının süreciyle karşılaştırarak yeter sayıların aynılığını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru →

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili görev ve yetkileri kapsamında yer alan "kanunları yayımlama ve geri gönderme" yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilen kanunlara karşı Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilen kanunlar hakkında Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisi bulunmamaktadır ifadesi yanlıştır.
1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı kendisine geri gönderilen bir kanunu TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 milletvekili) hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse yayımlamak zorundadır. Ancak bu 'zorunlu yayımlama' hali, Cumhurbaşkanının Anayasa'nın 150. maddesinden doğan 'iptal davası açma' yetkisini ortadan kaldırmaz. Cumhurbaşkanı, yayımlanan her kanuna karşı şekil veya esas bakımından Anayasa Mahkemesine başvurabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 89. maddesinin incelenmesi
Cumhurbaşkanının kanunları 15 gün içinde yayımlama veya bütçe kanunları hariç geri gönderme yetkisi olduğu saptandı.
Veto sürecinin temel hukuki sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
2017 değişikliği sonrası "aynen kabul" şartının kontrolü
TBMM'nin üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) ile kanunu aynen kabul edebileceği ve bu durumda yayımlamanın zorunlu olduğu teyit edildi.
Veto mekanizmasının Meclis tarafından nasıl aşılabileceğini anlamak için gereklidir.
3
Anayasa'nın 150. maddesi (İptal davası) ile ilişkilendirme
Cumhurbaşkanının yayımlanan her kanun, CBK veya içtüzük için iptal davası açma yetkisinin saklı olduğu anlaşıldı.
Zorunlu yayımlama ile hukuki denetim yetkisinin birbirinden bağımsız olduğunu ortaya koymak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yasama Yetkileri ve Hukuki Denetim Bağımsızlığı
Soru 49Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları atama ve görevden alma yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları atama ve görevden alma yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir.
1982 Anayasası'na göre yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir. Anayasa'nın 106. maddesi açıkça 'Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir' ve 'Bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır' hükmünü içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın yürütme organına ilişkin temel kurallarını hatırlayın.
2017 değişikliği ile yürütme yetkisinin tek elde toplandığı görülür.
Sistem değişikliği yetki dağılımını doğrudan etkilemiştir.
2
Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkilerini düzenleyen 104. maddeyi ve yürütme teşkilatını düzenleyen 106. maddeyi inceleyin.
Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının bizzat Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği belirlenir.
Yürütmenin başı olan makamın, kendi çalışma ekibini kurma yetkisi anayasal güvence altındadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkisi dahilinde üst düzey kamu yöneticilerini ve siyasi yardımcılarını atama yetkisi.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların TBMM önünde yaptıkları ant içme töreninin hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 50Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla TBMM tarafından açılan Meclis soruşturması sonucunda, şüphelinin Yüce Divan’a sevk edilebilmesi için Genel Kurulda yapılan gizli oylamada aranan karar yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının üçte ikisi (400400 milletvekili)

Cevap

Cumhurbaşkanının Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için üye tamsayısının üçte ikisinin (400400 milletvekili) gizli oyu gerekir.
Anayasa'nın 105105. maddesine göre, Meclis soruşturması komisyonunun raporu Genel Kurulda görüşüldükten sonra, TBMM üye tamsayısının üçte ikisinin (400400 milletvekili) gizli oyuyla Cumhurbaşkanının Yüce Divan'a sevkine karar verilebilir. Bu oran, sistemdeki en yüksek nitelikli çoğunluklardan biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması sürecinin son aşamasını tespit etme
Süreç; önerge, soruşturma açılması kararı, komisyon raporu ve Yüce Divan'a sevk oylaması olmak üzere dört ana aşamadan oluşur.
Soruda sorulan 'Yüce Divan'a sevk' aşaması, sürecin en son ve en yüksek çoğunluk gerektiren adımıdır.
2
Nitelikli çoğunluk oranlarını karşılaştırma
301301 (Önerge), 360360 (Soruşturma açılması), 400400 (Yüce Divan'a sevk).
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen bu kademeli sistemde her adım bir öncekinden daha zorlu bir çoğunluk gerektirir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Yüce Divan'a Sevk Karar Yeter Sayıları

Daha Fazla Pratik

Bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcıları için de aynı süreç ve sayıların geçerli olduğunu hatırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 51Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan milli savunma, Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) düzenlemeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi anayasal bir hüküm niteliği taşımaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Cevap

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
Anayasa’nın 117. maddesine göre Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Bu ifade, Başkomutanlık makamının egemenlik kaynağı ile temsil yetkisi arasındaki anayasal ilişkiyi tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 117'yi incele
Başkomutanlığın TBMM'ye ait olduğu ve Cumhurbaşkanınca temsil edildiği görüldü.
Başkomutanlık makamının kaynağını ve temsilcisini belirlemek.
2
Genelkurmay Başkanının sorumluluk makamını kontrol et
Genelkurmay Başkanının Milli Savunma Bakanına sorumlu olduğu saptandı.
Hiyerarşik yapıyı 2017 değişiklikleri ışığında değerlendirmek.
3
MGK üyelerini ve gündem belirleme usulünü değerlendir
Jandarma Genel Komutanının kurulda olmadığı ve gündemin CB yardımcıları ile Genelkurmay Başkanı önerileriyle belirlendiği anlaşıldı.
Yürütmenin güvenlik kanadındaki güncel yapıyı teyit etmek.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nda Milli Savunma ve MGK Yapılanması

Daha Fazla Pratik

MGK üyeleri ve toplantı sıklığı ile ilgili anayasal ve yasal düzenlemeleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 52Soru →

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında yönetmelik çıkarma yetkisi ve bu işlemlerin hukuki statüsüne ilişkin 19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığı bünyesinde yer alan Emniyet Genel Müdürlüğü, kolluk hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin konularda ülke genelinde uygulanacak yönetmelikler çıkarma yetkisine sahiptir.

Cevap

Emniyet Genel Müdürlüğü gibi ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmayan idari birimlerin kendi adlarına yönetmelik çıkarma yetkisi yoktur; bu yetki sadece Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine tanınmıştır.
Doğru cevap, Emniyet Genel Müdürlüğü'nün yönetmelik çıkarma yetkisine sahip olduğunu iddia eden seçenektir. Çünkü anayasanın 124124. maddesine göre yönetmelik çıkarma yetkisi sadece Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve 'kamu tüzel kişilerine' verilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı içerisinde yer alan bir merkez teşkilatı birimi olup ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildir; dolayısıyla kendi adına yönetmelik çıkaramaz.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmelik çıkarma yetkisine sahip makamların tespit edilmesi
19821982 Anayasası m. 124124 uyarınca; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri yönetmelik çıkarabilir.
Anayasal yetki sınırlarını belirlemek.
2
Seçeneklerdeki kurumun tüzel kişilik yapısının incelenmesi
Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM), devlet tüzel kişiliği içinde yer alan, İçişleri Bakanlığına bağlı bir birimdir; ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur.
Yönetmelik çıkarabilmek için gerekli olan 'kamu tüzel kişiliği' şartının varlığını kontrol etmek.
3
Normlar hiyerarşisi ve yayımlanma usulünün değerlendirilmesi
Yönetmelikler kanun ve CBK'lara aykırı olamaz ve yayımlanma zorunluluğu kanunla belirlenir.
Diğer teknik şartların anayasaya uygunluğunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi
Soru 53Soru →

19821982 Anayasası'nın 124124. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilirler.

İdari teşkilat yapısı ve kamu tüzel kişiliği ilkeleri dikkate alındığında, aşağıda belirtilen idari birimlerden hangisinin anayasal olarak "yönetmelik" çıkarma yetkisi bulunmamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emniyet Genel Müdürlüğü

Cevap

Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı bünyesinde yer alan ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği olmayan bir birim olduğu için yönetmelik çıkaramaz.
Anayasanın 124124. maddesi uyarınca yönetmelik çıkarabilmek için ya Cumhurbaşkanı/Bakanlık olmak ya da ayrı bir "kamu tüzel kişiliğine" sahip olmak gerekir. Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir genel müdürlük olup ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur. Bu nedenle yaptığı düzenlemeler anayasal anlamda yönetmelik değil, yönerge veya genelge hükmündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal Dayanağı Belirleme
19821982 Anayasası Madde 124124 uyarınca yönetmelik çıkarma yetkisi sadece Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişilerine verilmiştir.
Yönetmelik çıkarma yetkisinin sınırlarını ve kimlere ait olduğunu anlamak için temel normun tespiti gerekir.
2
Kurumsal Yapı Analizi
Seçeneklerdeki kurumların kamu tüzel kişiliğine sahip olup olmadığı kontrol edilir.
Yönetmelik çıkarabilmenin temel şartı olan kamu tüzel kişiliği veya bakanlık/cumhurbaşkanlığı statüsü kontrol edilmelidir.
3
İstisnai Birimi Belirleme
Emniyet Genel Müdürlüğü'nün genel bütçeli bir idare olduğu ve Devlet Tüzel Kişiliği içerisinde yer aldığı, dolayısıyla kendi başına yönetmelik çıkaramayacağı saptanır.
Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı'na hiyerarşik olarak bağlıdır; yapacağı düzenleyici işlemler ancak genelge veya yönerge niteliğinde olabilir.

Anahtar Kavram

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi

Alternatif Yöntem

Hiyerarşi ve Vesayet Ayrımı: Eğer bir kurum başka bir bakanlığın hiyerarşisi altındaysa ve ayrı bir bütçesi/tüzel kişiliği yoksa yönetmelik çıkaramaz. Eğer kurum üzerinde sadece idari vesayet denetimi varsa (bağımsız kamu tüzel kişisiyse) yönetmelik çıkarabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 54Soru →

1982 Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yürütme alanına ilişkin görev ve yetkileri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atamak ve görevlerine son vermek

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atamak ve görevlerine son vermek, Cumhurbaşkanının yürütme yetkisi kapsamındaki bir görevidir.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atamak ve görevlerine son vermek, yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının doğrudan ve münhasır yürütme yetkileri arasında yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki görevlerin hangi devlet erki (yasama, yürütme, yargı) tarafından yerine getirildiğini analiz et.
Kanun yapma, para basma ve andlaşmaları uygun bulma yasama; atama yapma ise yürütme işlemidir.
Anayasa'nın kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği her organın görev alanı belirlenmiştir.
2
1982 Anayasası'nın 104. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanının yürütme görevlerini hatırla.
Üst kademe kamu yöneticilerinin ve bakanların atanması bu maddede yürütme görevi olarak sayılmıştır.
2017 değişikliği ile yürütme yetkisi tek başına Cumhurbaşkanına verilmiş ve bakanlar üzerindeki hiyerarşik yetkisi kesinleşmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yürütme Görevleri
Tahmini Süre:45s
Soru 55Soru →

1982 Anayasası’nın "Milli Savunma" ve "Milli Güvenlik Kurulu" (MGK) ile ilgili güncel hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları ile Genelkurmay Başkanı, Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanından oluşur.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu üyeleri arasında Jandarma Genel Komutanı yer almaz.
Milli Güvenlik Kurulu üyeleri; Cumhurbaşkanı (başkanlığında), Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Milli Savunma, İçişleri ve Dışişleri Bakanları ile Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarından oluşur. 2017 anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı kuruldan çıkarıldığı için, bu makamı kurul üyesi olarak gösteren seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının temsil ve icra ayrımını değerlendiriniz.
Başkomutanlık TBMM'yi temsil eder (Cumhurbaşkanı eliyle), ancak savaşta fiilen Genelkurmay Başkanı tarafından yürütülür.
Anayasa 117. maddedeki temsil ve görev ayrımını netleştirmek için.
2
Milli savunma hiyerarşisindeki sorumluluk zincirini kontrol ediniz.
Cumhurbaşkanı TBMM'ye karşı sorumlu, Genelkurmay Başkanı ise Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur.
Yürütme organının anayasal sorumluluklarını belirlemek için.
3
MGK güncel üye yapısını 2017 değişiklikleri ışığında inceleyiniz.
Jandarma Genel Komutanı üyeler listesinden çıkarılmıştır.
Kurulun güncel anayasal bileşenlerini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Milli Savunma Teşkilat Yapısı ve MGK Bileşimi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 56Soru →

1982 Anayasası’nın 105. maddesinde 2017 anayasa değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması süreci kapsamında; yürütülen tahkikatın safhaları ve bu sürecin doğurduğu hukuki kısıtlamalarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu aşamadan itibaren seçimlerin yenilenmesine dair karar alamaz.

Cevap

Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçim kararı alma yetkisi kısıtlanmaktadır.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılması kararının (360360 oy) ardından yürütmenin yasama organını feshederek seçim kararı almasının anayasal olarak yasaklanmış olmasıdır. Bu hüküm, yasama denetiminin etkililiğini korumak amacıyla 2017 yılında getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sürecin başlatılma şartını kontrol etme.
Önerge için 301301 milletvekili gerekir.
Sürecin parlamento denetimine açılabilmesi için başlangıç adımıdır.
2
Soruşturma açılma kararını ve sonucunu analiz etme.
360360 vekil ile soruşturma açılır; bu aşamada Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz.
Anayasa'nın 105/4 maddesi, yargısal sürece giren yürütmenin yasama üzerinde baskı kurmasını (erken seçimle meclisi feshetmesini) engellemek amacıyla bu kısıtlamayı getirmiştir.
3
Nihai sevk ve mahkûmiyet sonuçlarını değerlendirme.
400400 vekil ile Yüce Divan'a sevk edilir; mahkûmiyet halinde görev hemen sona erer.
Cezai sorumluluğun tamamlanma ve hukuki yaptırımın kesinleşme aşamasıdır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturmasında Nitelikli Çoğunluklar ve Görev Kısıtlamaları

İpuçları

1
Meclis soruşturmasında üç farklı aşama ve üç farklı nitelikli çoğunluk (301301, 360360, 400400) olduğunu hatırlayın.
2
Seçim kararı alamama yasağı, soruşturma önergesinin verilmesiyle değil, Meclis tarafından soruşturma açılmasının kabul edilmesiyle başlar.
3
Referandum sonrası yürürlüğe giren 105. maddede, Cumhurbaşkanının hem kişisel hem de görev suçları tek bir prosedürde toplanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluk süreçlerini Cumhurbaşkanının süreciyle kıyaslayarak tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 57Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler sonrası, milli savunma ve başkomutanlık teşkilatına ilişkin anayasal düzenlemeler dikkate alındığında; milli güvenliğin sağlanması ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması konusundaki sorumluluk zinciri ile Başkomutanlığın hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur; Genelkurmay Başkanı ise görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur.

Cevap

Milli güvenliğin sağlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumludur; Genelkurmay Başkanı ise Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre, milli güvenliğin sağlanması ve TSK'nın yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı, TBMM'ye karşı sorumludur. Yine aynı maddede yapılan değişiklikle Genelkurmay Başkanının, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumlu olduğu açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 117'nin incelenmesi
Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından Cumhurbaşkanının TBMM'ye karşı sorumlu olduğu tespit edilir.
Sorumluluk makamının Cumhurbaşkanı, denetim makamının TBMM olduğunun belirlenmesi gerekir.
2
Genelkurmay Başkanının statüsünün belirlenmesi
Genelkurmay Başkanının Milli Savunma Bakanına sorumlu olduğu ve Cumhurbaşkanınca atandığı sonucuna varılır.
2017 sonrası hiyerarşik yapıda Genelkurmay Başkanının Milli Savunma Bakanlığına bağlandığını bilmek kritiktir.
3
Başkomutanlık temsilinin incelenmesi
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığında olduğu ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği teyit edilir.
Temsiliyet ile icra arasındaki farkın ayırt edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Milli Savunma ve Başkomutanlık Hiyerarşisi (Post-2017)
Soru 58Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek adayın kalması durumunda uygulanacak prosedür ve oylama sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tek adaylı referandumda aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

Cevap

Tek adaylı referandumda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir ve yeni seçilene kadar mevcut Cumhurbaşkanı görevini sürdürür.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamaya tek adayın kalması halinde oylama referandum şeklinde yapılır. Bu referandumda aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa seçim yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Bu kural, yürütme organında boşluk oluşmasını engellemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
İkinci oylama koşullarını analiz etme
İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda oylamanın referandum şeklinde yapılacağı tespit edilir.
Anayasa Madde 101 gereği ikinci turda iki aday yarışmalıdır; ancak adaylardan biri çekilir veya kalmazsa referanduma gidilir.
2
Gerekli çoğunluk oranını belirleme
Seçilmek için 'geçerli oyların salt çoğunluğu' (%50 + 1 oy) gerektiği belirlenir.
Referandumda 'evet' oylarının toplam geçerli oylar içindeki payı esas alınır.
3
Başarısızlık durumundaki hukuki sonucu değerlendirme
Çoğunluk sağlanamazsa seçimin yenileneceği ve mevcut başkanın görevde kalacağı sonucuna varılır.
Anayasa'nın açık hükmü uyarınca devlet yönetiminde süreklilik esastır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum Prosedürü ve Görev Sürekliliği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması durumunda yapılacak seçim sürelerini ve vekalet prosedürlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 59Soru →

1982 Anayasası'nın yürürlükteki hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların dokunulmazlıkları ile cezai sorumluluklarına ilişkin hukuki rejim düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevleriyle ilgili olmayan suçlarda, milletvekillerinin sahip olduğu yasama dokunulmazlığı hükümlerinden aynen yararlanırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda milletvekillerinin tabi olduğu yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlanırlar.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin son fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan (şahsi/kişisel) suçlarda milletvekillerinin tabi olduğu yasama dokunulmazlığı hükümlerinden (m. 83) aynen yararlanırlar. Bu düzenleme, yürütmenin bu üyelerinin yasama denetimi ve yargısal süreçler karşısında milletvekilleriyle benzer bir koruma kalkanına sahip olmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 106. maddesinin incelenmesi
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüsünün belirlenmesi.
Yürütme organının bu kanadının cezai ve hukuki sorumluluk sınırlarını anlamak için temel dayanaktır.
2
Görev suçu ve kişisel suç ayrımının yapılması
Görev suçları için Meclis Soruşturması (Yüce Divan), kişisel suçlar için Yasama Dokunulmazlığı kurallarının geçerli olduğunun tespiti.
Anayasa her iki durum için farklı usuller öngörmüştür.
3
106. maddenin son fıkrasının uygulanması
Kişisel suçlarda milletvekilleriyle aynı korumaya (Madde 83) sahip oldukları sonucuna varılması.
Anayasa'nın açık hükmü bu yöndedir.

Anahtar Kavram

Bakanların ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Yasama Dokunulmazlığı

Daha Fazla Pratik

Bakanların görev suçları için gereken meclis soruşturması sayılarını (301, 360, 400) ve Yüce Divan'ın hangi mahkeme sıfatıyla çalıştığını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 60Soru →

1982 Anayasası uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan Devlet Denetleme Kurulu (DDK), aşağıdaki kurumlardan hangisinde denetleme, inceleme ve idari soruşturma yapma yetkisine sahip değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargı organları

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu, 1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca yargı organları üzerinde denetim yetkisine sahip değildir.
Anayasa'nın 108. maddesinde açıkça belirtildiği üzere Devlet Denetleme Kurulu; yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarını (sendika ve konfederasyonları), kamu yararına çalışan dernek ve vakıfları denetleyebilir. Yargı organları bu kapsamın dışındaki tek istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal statüsünün belirlenmesi
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı üst düzey bir denetim organıdır.
Kurulun tüm üyeleri ve başkanı Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
2
DDK'nın görev kapsamının incelenmesi
Tüm kamu kurumları, TSK, sendikalar ve meslek kuruluşları denetim kapsamındadır.
2017 Anayasa değişikliği ile bu kurumlar üzerinde 'idari soruşturma' yapma yetkisi de Kurul'a verilmiştir.
3
Anayasal istisnanın tespiti
Yargı organları denetim kapsamı dışındadır.
Yargı bağımsızlığı ilkesi gereği, yargı organları Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim ve soruşturma yetkisi dışında tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Denetim Yetkisi ve İstisnaları

Daha Fazla Pratik

DDK'nın işleyişi ve üyelerinin özlük haklarının Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiğini hatırlayınız.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 11Sonraki
Yürütme Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 3 | Examkin