Examkin

Büyükşehir Belediye İdaresi

155 soru

Soru 141Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri çerçevesinde, büyükşehir belediye meclisinin görev ve yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu organın yetki alanına giren bir işlem değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamulaştırma kararlarını almak ve kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek

Cevap

Kamulaştırma kararlarını almak ve kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek büyükşehir belediye meclisinin değil, belediye encümeninin görevleri arasındadır.
Büyükşehir belediye meclisi, belediyenin en üst düzey karar organı olup stratejik kararlar, bütçe onayı ve borçlanma gibi konularla ilgilenir. Ancak kamulaştırma kararlarının alınması ve kanunlarda belirtilen idari para cezalarının uygulanması, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca Büyükşehir Belediye Encümeninin yetkisindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karar ve yürütme organlarının görev ayrımını yapın.
Büyükşehir Belediye Meclisi ana karar organıdır; bütçe, plan ve borçlanma gibi temel stratejik kararları alır.
Meclis ve encümen yetkilerini birbirinden ayırmak gerekir.
2
5216 sayılı Kanun'un 16. maddesi ve 5393 sayılı Kanun'un 34. maddesini inceleyin.
Kamulaştırma kararları ve idari yaptırım uygulama yetkisi belediye encümenine verilmiştir.
Kanuni yetki dağılımını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi ve Encümeni arasındaki görev dağılımı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye encümeninin yapısı ve atanmış/seçilmiş üye dağılımını inceleyerek meclis ile olan farklarını pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 142Soru →

52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyesi bünyesinde oluşturulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ve Altyapı Koordinasyon Merkezi'nin (AYKOME) yapısı ve aldıkları kararların niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alınan kararlar; büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler için bağlayıcıdır.

Cevap

Alınan kararların büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler için bağlayıcı olması doğru ifadedir.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, 52165216 sayılı Kanun UKOME ve AYKOME kararlarını sadece belediye birimleri için değil, bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşları (örneğin Karayolları, DSİ, elektrik dağıtım şirketleri vb.) ve şahıslar için bağlayıcı kılmıştır. Bu durum, büyükşehir belediyesinin koordinasyon yetkisinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerin yasal dayanağını belirle.
52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu madde 8 ve 9.
Büyükşehirlerde ulaşım ve altyapı hizmetlerinin tek elden koordinasyonu için bu merkezlerin kurulması zorunludur.
2
Kararların hukuki gücünü analiz et.
Bağlayıcı ve icrai nitelik.
Koordinasyonun sağlanabilmesi için kararların sadece tavsiye niteliğinde kalmaması, tüm ilgili paydaşları kapsaması gerekir.
3
Başkanlık ve onay mekanizmasını kontrol et.
Başkan Büyükşehir Belediye Başkanıdır; dış onay (meclis/vali) gerekmez.
Hızlı karar alma ve uygulama yetkisi büyükşehir yönetimine verilmiştir.

Anahtar Kavram

UKOME ve AYKOME Kararlarının Bağlayıcılığı

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'koordinasyon' kavramının doğasına odaklanın; eğer alınan karar diğer kurumları (örneğin Karayolları Genel Müdürlüğü'nü) bağlamasaydı, şehir içinde eş güdüm sağlamak imkansız olurdu.
Tahmini Süre:50s
Soru 143Soru →

52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca büyükşehir belediyesi bünyesinde kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ve Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) tarafından alınan kararların hukuki niteliği ve uygulama alanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu merkezler tarafından alınan kararlar; büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve büyükşehir sınırları içindeki diğer ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcıdır.

Cevap

UKOME ve AYKOME tarafından alınan kararlar büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcıdır.
Doğru ifadeye göre, 52165216 sayılı Kanun kapsamında kurulan UKOME ve AYKOME'nin en temel özelliği, aldıkları kararların büyükşehir belediyesi ve ilçe belediyeleri ile bölgedeki diğer tüm kamu kurumlarını hukuken bağlamasıdır. Bu, büyükşehir yönetim modelinin bütünlükçü yapısının bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
5216 sayılı Kanun'un ilgili maddelerinin (Madde 8 ve 9) analiz edilmesi.
Kanun, büyükşehir belediyelerinde altyapı ve ulaşım hizmetlerinin eş güdüm içinde yürütülmesi için bu merkezlerin kurulmasını emreder.
Hizmetlerin aksamasını önlemek ve kaynak israfını engellemek için koordinasyon şarttır.
2
Kararların hukuki etkisinin değerlendirilmesi.
Bu merkezlerin kararları 'bağlayıcı' olarak tanımlanmıştır.
Bağlayıcı olmayan kararlar, çok parçalı yönetim yapısında uygulama birliği sağlayamaz.
3
Kararların muhatap kapsamının belirlenmesi.
Sınırlar içindeki belediyeler ve kamu kurumları bu kararlara uymakla yükümlüdür.
Büyükşehir belediye bütünlüğü içerisinde tüm alt birimlerin ve kamu yatırımcılarının uyumu esastır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Koordinasyon Merkezlerinin Karar Alma Yetkisi ve Bağlayıcılığı

Daha Fazla Pratik

UKOME ve AYKOME üyeleri arasında hangi merkezi yönetim temsilcilerinin bulunduğunu (örn. Emniyet, Karayolları) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 144Soru →

Türkiye'de büyükşehir belediyesi kurulmasına ilişkin anayasal ve yasal çerçeve incelendiğinde; kuruluşun dayandığı hukuki işlem, gereken nüfus eşiği ve bu dönüşümün ildeki mahalli idare yapılanması üzerindeki temel etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruluş işlemi kanunla yapılır, toplam nüfusun en az 750.000750.000 olması gerekir ve il özel idaresi tüzel kişiliği sona erer.

Cevap

Büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için nüfusun 750.000750.000’i aşması, işlemin kanunla yapılması ve sonucunda il özel idaresinin tüzel kişiliğinin sona ermesi gerekir.
Doğru olan ifade, büyükşehir belediyesinin kurulabilmesi için nüfusun en az 750.000750.000 olması gerektiğini, bu işlemin mutlaka bir kanunla yapılması zorunluluğunu ve bu dönüşümle birlikte il özel idaresi tüzel kişiliğinin sona erdiğini tam olarak belirtmektedir. 63606360 sayılı Kanun reformu ile büyükşehirlerde köyler mahalleye, il özel idareleri ise mülki idare birimlerine devredilerek tüzel kişilikleri sonlandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Nüfus kriterinin kontrolü
750.000750.000 nüfus eşiği
52165216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir statüsü için gerekli minimum toplam nüfus budur.
2
Hukuki kuruluş yönteminin belirlenmesi
Kanunla kuruluş
Anayasa ve ilgili kanunlar uyarınca büyükşehir belediyeleri münhasıran kanunla kurulabilir; Cumhurbaşkanı kararı normal belediyeler için geçerlidir.
3
Kurumsal etkinin analizi
İl özel idaresinin kaldırılması
63606360 sayılı Kanun ile büyükşehir sınırları il mülki sınırlarına genişletilmiş, bu nedenle aynı coğrafyada hizmet veren il özel idaresi tüzel kişiliğine son verilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Kuruluş Kriterleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 145Soru →

Türkiye'deki yerel yönetim sistemi içerisinde büyükşehir belediye idaresinin "karar organı" olarak nitelendirilen meclisin yapısı, üyelerinin belirlenme usulü ve yetki paylaşımı düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamulaştırma kararlarını uygulamak ve kanunlarda öngörülen idari cezaları vermek büyükşehir belediye meclisinin yetkisindedir.

Cevap

Kamulaştırma kararlarını uygulamak ve kanunlarda öngörülen idari cezaları vermek büyükşehir belediye meclisinin yetkisindedir ifadesi yanlıştır.
Kamulaştırma kararlarını uygulama (icra etme), ihale kararlarını alma ve kanunlarda öngörülen idari cezaları verme yetkileri, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca belediye encümenine aittir. Belediye meclisi ise temel olarak bütçe, planlama ve yönetmelik yapma gibi üst düzey karar alma süreçlerinden sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Büyükşehir belediye meclisinin oluşumuna yönelik 5216 sayılı Kanun hükümlerini inceleyin.
Meclisin büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe meclislerinden gelen üyelerden oluştuğu görülür.
Meclisin demokratik temsil ve doğal üyelerden oluşan yapısını doğrulamak için.
2
Meclis ile belediye encümeni arasındaki görev ayrımını analiz edin.
Bütçe ve plan gibi genel politikaları meclis belirlerken; ihale, ceza ve uygulama işlemlerini encümen yürütür.
Karar organı ile yürütme/inceleme organı arasındaki yetki farkını netleştirmek için.
3
İlçe belediyeleri ve büyükşehir belediyesi arasındaki bütçe ilişkisini değerlendirin.
Büyükşehir belediye meclisinin, ilçe bütçelerini onaylama yetkisinin koordinasyon kapsamında olduğu belirlenir.
Büyükşehir idaresinin ilçe belediyeleri üzerindeki vesayet benzeri denetim yetkisini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisinin Görev ve Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin aldığı kararların mülki idare amirine gönderilme süreci ve hukuki kesinleşme aşamalarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 146Soru →

Büyükşehir belediye yönetimi bünyesinde, altyapı hizmetlerinin eş güdüm içerisinde yürütülmesi ve yatırımların rasyonel bir biçimde planlanması amacıyla kurulan Altyapı Koordinasyon Merkezinin (AYKOME) yetki ve kararlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırladığı ortak yatırım programları; hem büyükşehir ve ilçe belediyeleri hem de bölgedeki diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcıdır.

Cevap

Ortak yatırım programlarının tüm belediyeler ve kamu kurumları için bağlayıcı olması
Hazırlanan ortak yatırım programlarının belediyeler ve tüm kamu kurumları için bağlayıcı olması seçeneği doğrudur. 52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 88. maddesi uyarınca, AYKOME tarafından hazırlanan programlar hem büyükşehir hem ilçe belediyeleri hem de diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları için zorunlu bir çalışma takvimi oluşturur. Bu, altyapı çalışmalarının mükerrer olmasını önlemek ve kaynak verimliliğini sağlamak için getirilmiş bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili Mevzuatın Tespiti
52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu (Madde 88).
Büyükşehir belediyelerindeki koordinasyon merkezlerinin yapısı bu kanunla düzenlenmiştir.
2
AYKOME'nin Karar Niteliğinin Analizi
Alınan kararların ve hazırlanan yatırım programlarının 'icrai' ve 'bağlayıcı' olduğunun belirlenmesi.
Altyapı hizmetlerinde eş güdüm sağlanabilmesi için kararların tüm kurumlar (belediye, İSKİ, TEDAŞ, BOTAŞ vb.) için zorunlu olması gerekir.
3
Doğru Seçeneğin Belirlenmesi
Ortak yatırım programlarının tüm paydaşları bağladığını belirten ifadenin seçilmesi.
Diğer seçenekler merkezin yapısı veya kararların niteliği hakkında yanlış hukuki bilgiler içermektedir.

Anahtar Kavram

AYKOME'nin İcrai Karar Yetkisi

Daha Fazla Pratik

UKOME ve AYKOME kararlarının mülki idare sınırları içerisinde hangi kurumları kapsadığını (özel hukuk tüzel kişileri dahil) incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 147Soru →

Büyükşehir belediyesi idari teşkilatı içerisinde hem bir karar organı hem de yürütme organına yardımcı bir birim olarak görev yapan encümenin çalışma usulü, sekretarya hizmetleri ve üye yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye encümeninin sekretarya hizmetleri, ilgili belediyenin genel sekreterliği tarafından yürütülür.

Cevap

Büyükşehir belediye encümeninin sekretarya hizmetlerinin genel sekreterlik tarafından yürütüldüğü bilgisi doğrudur.
Büyükşehir belediye encümeninin sekretarya hizmetlerinin genel sekreterlik tarafından yürütüleceği, 52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 1616. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Bu durum, büyükşehir belediyelerindeki hiyerarşik yapının ve genel sekreterin idari ağırlığının bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyükşehir belediye encümeninin yapısını analiz etme
Encümen; başkan, 55 seçilmiş meclis üyesi ve 55 atanmış birim amirinden (toplam 1111 kişi) oluşur.
Üye yapısını bilmek, atanma ve seçim usullerini ayırt etmeyi sağlar.
2
Sekretarya ve çalışma usulü hükümlerini inceleme
52165216 sayılı Kanun'un 1616. maddesine göre sekretarya hizmetlerini genel sekreterlik yürütür.
Normal belediyeler ile büyükşehir belediyeleri arasındaki idari teşkilat farkını tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Encümeni Teşkilat Yapısı ve Sekreterya Hizmetleri
Soru 148Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri uyarınca, bir büyükşehir belediye başkanının hakkında yürütülen bir soruşturma sebebiyle İçişleri Bakanı tarafından görevden uzaklaştırılması durumunda, yeni 'belediye başkan vekili' seçimi süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisi, Vali tarafından yapılacak çağrı üzerine on gün içinde toplanır ve gizli oyla seçim yapar.

Cevap

Belediye meclisinin, Vali tarafından yapılacak çağrı üzerine on gün içinde toplanarak gizli oyla seçim yapması gerekir.
Belediye Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca, belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması veya başkanın görevden uzaklaştırılması halinde, belediye meclisi Vali tarafından on gün içinde toplantıya çağrılır. Seçim gizli oyla yapılır; ilk iki turda üye tam sayısının üçte iki, üçüncü turda salt çoğunluk aranır.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki durumun tespiti
Görevden uzaklaştırma (geçici tedbir)
Kesin bir yargı kararı değil, İçişleri Bakanlığı tarafından uygulanan idari bir vesayet denetimi önlemidir.
2
Yetkili makamın belirlenmesi
Vali (Mülki İdare Amiri)
Belediye meclisini başkan vekili seçimi için toplantıya çağırma görevi yasa gereği Valiye verilmiştir.
3
Süre ve usulün uygulanması
10 gün içinde toplantı ve gizli oylama
Yasal prosedür, seçimin 10 gün içinde gizli oyla ve kademeli çoğunluk (2/3 ve salt çoğunluk) aranarak yapılmasını öngörür.

Anahtar Kavram

Görevden Uzaklaştırma ve Başkan Vekili Seçimi

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye başkanının Danıştay kararıyla görevine son verilmesi (başkanlığın düşmesi) hallerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 149Soru →

Büyükşehir belediye idaresinin temel karar organı olan büyükşehir belediye meclisinin oluşumu, görevleri ve işleyişi dikkate alındığında, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe belediyelerinden gelen bütçeleri, büyükşehir belediyesi bütçesiyle koordineli olacak şekilde aynen veya değiştirerek kabul etmek büyükşehir belediye meclisinin yetkisindedir.

Cevap

İlçe belediyelerinden gelen bütçeleri büyükşehir belediyesi bütçesiyle koordineli olacak şekilde aynen veya değiştirerek kabul etmek meclisin yetkisindedir.
Büyükşehir belediye meclisi, yerel yönetimin en üst karar organı olarak stratejik planları, yatırım programlarını ve bütçeleri onaylamakla görevlidir. Özellikle ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri incelemek, yatırım programlarıyla uyumunu denetlemek ve bunları büyükşehir bütçesiyle bütünleştirerek kabul etmek meclisin münhasır yetkilerindendir.

Adım Adım Çözüm

1
Karar organı ve yürütme organı ayrımı yapılması
Meclis temel karar organıdır; bütçe, stratejik plan ve imar planı gibi genel düzenleyici işlemleri yapar.
Belediye yönetiminde yetki paylaşımını belirleyen 5216 ve 5393 sayılı kanunlardaki organ görevlerinin ayırt edilmesi gerekir.
2
Büyükşehir belediye meclisinin oluşumunun incelenmesi
Meclis; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe meclislerinden gelen üyelerden oluşur.
Doğal üyelerin (ilçe belediye başkanları) statüsünü belirlemek yapıyı anlamak için kritiktir.
3
Bütçe onay sürecinin değerlendirilmesi
İlçe belediye bütçelerinin büyükşehir meclisince denetlenip onaylanması yasal bir zorunluluktur.
Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki mali koordinasyonu sağlamak meclisin yetkisindedir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi Yetkileri ve Encümen Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisi kararlarının mülki idare amirine gönderilme süreci ve kesinleşme şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 150Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir belediyesinin gelirleri" başlıklı maddesine göre, ilçe belediyeleri tarafından tahsil edilen aşağıdaki gelirlerin hangisinden %10 oranında pay ayrılarak büyükşehir belediyesine aktarılmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emlak Vergisi

Cevap

İlçe belediyeleri tarafından tahsil edilen emlak vergisi tutarının %10'u büyükşehir belediyesine aktarılmaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 23. maddesinin (h) bendinde açıkça belirtildiği üzere, ilçe belediyelerince tahsil edilen emlak vergisi tutarının %10'u büyükşehir belediyesinin gelirleri arasında yer alır ve bu pay büyükşehire aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 23. maddesini (Gelirler) incelemek.
Büyükşehir belediyesinin gelirleri arasında ilçe belediyelerinden aktarılan payların listesine ulaşılır.
Yasal dayanağı belirlemek ve aktarım oranlarını teyit etmek.
2
Seçeneklerdeki vergi türlerinin aktarım oranlarını karşılaştırmak.
Emlak vergisinin %10, eğlence vergisinin %50 oranında aktarıldığı, diğerlerinin ise aktarılmadığı belirlenir.
Soruda istenen tam %10'luk oranı bulmak.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri Arasındaki Gelir Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin genel bütçe vergi gelirlerinden aldığı payın (5779 sayılı Kanun m.2) dağıtım esaslarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 151Soru →

Büyükşehir belediyesi bünyesinde hizmet sunan su ve kanalizasyon idareleri (İSKİ, ASKİ vb.) gibi bağlı kuruluşlar ile belediyenin sermaye iştirakiyle kurulan şirketlerin hukuki statüleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağlı kuruluşlar ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahipken, belediye şirketleri özel hukuk tüzel kişiliği statüsündedir.

Cevap

Bağlı kuruluşların kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu, belediye şirketlerinin ise özel hukuk tüzel kişisi olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru ifadeye göre bağlı kuruluşlar (su-kanalizasyon idareleri vb.) kamu tüzel kişisi statüsündedir ve kamu hukuku kurallarına tabidir; buna karşın belediye şirketleri birer ticari işletme olarak özel hukuk tüzel kişisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlı kuruluşların hukuki niteliğini belirlemek
Bağlı kuruluşlar (İSKİ, EGO vb.), kanunla kurulan ve müstakil kamu tüzel kişiliği olan idari yapılardır.
Bu kuruluşların kendilerine ait bütçeleri ve mal varlıkları bulunur.
2
Belediye şirketlerinin hukuki niteliğini belirlemek
Belediye şirketleri, belediyenin sermaye koyarak kurduğu veya ortak olduğu, Türk Ticaret Kanunu'na tabi özel hukuk tüzel kişileridir.
Ticari faaliyet yürütmek amacıyla kurulan bu yapılar özel hukuk hükümlerine tabidir.
3
İki yapıyı karşılaştırmak
Temel fark; birinin kamu hukuku (bağlı kuruluş), diğerinin özel hukuk (şirket) rejimine tabi olmasıdır.
Bu ayrım personel rejimi, bütçe yönetimi ve işlem usullerini doğrudan etkiler.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Teşkilat Yapısında Kamu Tüzel Kişiliği ve Özel Hukuk Tüzel Kişiliği Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin, bağlı kuruluşların genel kurulu olarak görev yapma yetkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 152Soru →

Türkiye'de mahalli idareler hukukuna göre, bir il belediyesinin büyükşehir belediyesi statüsüne dönüştürülmesinde esas alınan hukuki yöntem ve bu dönüşümün il genelindeki idari organizasyon yapısına etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyeleri kanunla kurulur; kuruluş için toplam nüfusun en az 750.000750.000 olması gerekir ve bu illerde il özel idaresinin tüzel kişiliği sona erer.

Cevap

Büyükşehir belediyeleri kanunla kurulur, kuruluş için toplam nüfusun en az 750.000 olması gerekir ve bu illerde il özel idaresinin tüzel kişiliği sona erer.
Büyükşehir belediyelerinin kuruluşu hem yetki hem de şekil bakımından özel kurallara tabidir. Hukuki olarak 'kanun' ile kurulmaları zorunludur. Maddi kriter olarak son nüfus sayımına göre toplam il nüfusunun 750.000750.000 ve üzerinde olması aranır. Ayrıca 6360 sayılı Kanun'un getirdiği 'il mülki sınırları' modeli gereği, büyükşehir olan illerde yerel yönetimlerde sadeleşmeye gidilerek il özel idareleri ve köyler kaldırılmış, hizmetler büyükşehir ve ilçe belediyeleri eliyle yürütülmeye başlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki yöntemi belirle.
Kanun (Yasa)
Anayasa ve 5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyeleri ancak kanunla kurulabilir.
2
Nüfus kriterini kontrol et.
En az 750.000750.000
Mevcut düzenlemelere göre bir ilin büyükşehir olabilmesi için toplam nüfusunun bu eşiği aşması şarttır.
3
İdari yapı üzerindeki etkisini incele.
İl özel idaresi ve köy tüzel kişiliklerinin kaldırılması.
6360 sayılı Kanun ile büyükşehir sınırları il mülki sınırları yapılmış, bu kapsamda il özel idareleri ve köyler mahalle statüsüne geçirilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Kuruluş Kriterleri ve 6360 Sayılı Kanun Etkisi

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin kurulmasıyla birlikte ortaya çıkan 'Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı' (YİKOB) yapısını ve görevlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 153Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5779 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde büyükşehir belediyesinin mali yapısı ve gelir kaynakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı üzerinden %0,5 oranında ayrılan pay, büyükşehir belediyesi bütçesine doğrudan gelir kaydedilir.

Cevap

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı üzerinden %0,5 oranında ayrılan payın büyükşehir belediyesi bütçesine gelir kaydedileceği ifadesi yanlıştır.
Doğru olmayan ifade, %0,50\%0,50'lik payın büyükşehir belediyesi bütçesine gelir kaydedileceğidir. 5779 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca büyükşehir olan illerde il özel idaresi payı ayrılmaz; bunun yerine ayrılan %0,50\%0,50'lik pay valilik bünyesindeki Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) hesabına aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyükşehir belediyesinin ilçe belediyelerinden aldığı öz gelir payları incelenir.
5216 sayılı Kanun uyarınca emlak vergisinden %10\%10, eğlence vergisinden %20\%20 pay alındığı ve otopark gelirlerinin tamamının büyükşehre ait olduğu doğrulanır.
Mevzuatın gelir paylaşımı hükümlerini teyit etmek.
2
5779 sayılı Kanun'daki genel bütçe vergi gelirleri pay dağılımı analiz edilir.
Büyükşehir payı olan %6\%6'lık dilimin %60\%60'ının doğrudan ilgili belediyeye aktarıldığı görülür.
Merkezi yönetimden gelen payların usulünü doğrulamak.
3
Büyükşehir statüsündeki illerde il özel idarelerinin kaldırılması sonrası ortaya çıkan %0,50\%0,50'lik payın hukuki statüsü kontrol edilir.
5779 sayılı Kanun'un 2. maddesi gereği bu payın muhatabının belediye değil, valilik bünyesindeki YİKOB olduğu belirlenir.
Hatalı ifadeyi tespit etmek.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi ve YİKOB Gelir Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin havuzda toplanan %40'lık payının nüfus ve yüzölçümü kriterlerine göre dağılım oranlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 154Soru →

Türkiye'deki mahalli idareler sistemi ve güncel mevzuat hükümleri çerçevesinde, bir ilde büyükşehir belediyesi statüsünün kazanılması ve bu değişimin ildeki idari yapı üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam nüfusu 750.000750.000’den fazla olan illerde büyükşehir belediyesi kurulması ancak kanun ile gerçekleştirilebilir.

Cevap

Toplam nüfusu 750.000750.000’den fazla olan illerde büyükşehir belediyesi kurulması ancak kanun ile gerçekleştirilebilir.
Büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için temel şart, ilin toplam nüfusunun 750.000750.000 ve üzerinde olmasıdır. Bu statü değişikliği idari bir işlemle (Cumhurbaşkanı kararı gibi) değil, münhasıran TBMM tarafından çıkarılan bir kanun ile gerçekleştirilebilir. Ayrıca bu kurulumla birlikte ilin mülki sınırları belediye sınırı haline gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuruluş Yöntemini Belirleme
Kanun
Anayasa madde 127 ve 5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyeleri kanunla kurulur.
2
Nüfus Kriterini Kontrol Etme
750.000750.000
İlin toplam nüfusunun en az 750.000 olması şartı kanuni bir zorunluluktur.
3
İdari Yapıdaki Değişimleri Analiz Etme
İl Özel İdarelerinin kaldırılması
6360 sayılı Kanun ile büyükşehir olan illerde il özel idareleri ve köyler kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Kuruluş Kriterleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 155Soru →

Büyükşehir belediyesi idari yapısı içerisinde, hizmetlerin sunumu ve yatırımların gerçekleştirilmesi aşamasında ilçe belediyeleri ile yaşanan görüş ayrılıklarını ve uygulama uyuşmazlıklarını çözüme kavuşturmak amacıyla "yönlendirici ve koordinatör" nitelikte kararlar alma yetkisi aşağıdakilerden hangisine tanınmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir Belediye Meclisi

Cevap

Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasındaki hizmet uyuşmazlıklarını gidermek amacıyla yönlendirici ve koordinatör kararlar alma yetkisi Büyükşehir Belediye Meclisi'ne aittir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27. maddesine göre, büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve koordinatör kararlar almaya yetkilidir. Bu yetki, hizmetlerin bütünlüğünü ve etkinliğini korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27. maddesinin incelenmesi.
İlgili madde uyarınca hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaflarda yönlendirici makam belirlenmiştir.
Yasal dayanağın tespit edilmesi.
2
Koordinasyonun sağlanması ile karar alma yetkisinin ayırt edilmesi.
Belediye başkanının koordinasyonu sağladığı, ancak bu konuda resmi karar alma yetkisinin mecliste olduğu görülür.
Yürütme ve karar organları arasındaki görev ayrımının yapılması.
3
Doğru organın seçilmesi.
Büyükşehir Belediye Meclisi'nin bu yetkiye sahip tek organ olduğu teyit edilir.
Kanuni yetki paylaşımının netleştirilmesi.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri Arası Koordinasyon ve Meclis Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin ilçe belediye bütçeleri üzerindeki 'toplam ödenek miktarını artıramama' kuralını ve bütçe onay sürecindeki süre sınırlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 8 / 8
Büyükşehir Belediye İdaresi Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 8 | Examkin