Büyükşehir Belediye İdaresi

155 soru

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev, yetki ve sorumluluk paylaşımını düzenleyen hükümleri dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi büyükşehir belediyesinin münhasır (özel) yetki ve sorumluluğu kapsamında yürütülen hizmetlerden biri değildir?

İlçe belediyeleri tarafından üç ay içinde sonuçlandırılmayan yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi başvurularını inceleyerek sonuçlandırmak

Gıda ile ilgili olanlar dâhil birinci sınıf gayrisıhhi müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek

Evsel katı atıkların biriktirme noktalarından toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hizmetlerini yürütmek

Mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek ve defin ile ilgili hizmetleri yürütmek

Büyükşehir sınırları içerisinde personel ve öğrenci servis araçları dâhil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evsel katı atıkların biriktirme noktalarından toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hizmetlerini yürütmek

Cevap

Evsel katı atıkların toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hizmetlerini yürütmek

Doğru seçenek olan evsel katı atıkların toplanması ve taşınması hizmeti,

5216

sayılı Kanun'un

7/i

maddesinde büyükşehir belediyesinin görevleri sayılırken açıkça hariç tutulmuştur. Bu hizmet, ilçe belediyelerinin münhasır görevidir.

Adım Adım Çözüm

5216

sayılı Kanun'un

7

. maddesindeki görev ve yetki dağılımını analiz etmek

Büyükşehir belediyesinin görevleri arasında katı atık bertaraf tesisleri ve aktarma istasyonları kurmanın yer aldığı, ancak bir istisna bulunduğu görüldü.

Mevzuattaki görev ayrımını netleştirmek için temel maddeden başlanmalıdır.

7/i

bendindeki parantez içi hükmü (istisnayı) değerlendirmek

İlgili bentte 'katı atıkların toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç' ifadesinin yer aldığı tespit edildi.

Katı atık yönetiminde toplama ve taşıma aşamasının ilçe belediyelerine, bertaraf aşamasının büyükşehir belediyesine ait olduğunu teyit etmek gerekir.

Diğer seçeneklerdeki görevlerin büyükşehir belediyesine aidiyetini kontrol etmek

Birinci sınıf GSM ruhsatı (

7/j

), mezarlık hizmetleri (

7/s

), toplu taşıma ruhsatı (

7/p

) ve geciken yapı ruhsatlarını sonuçlandırma (

7/c

) yetkilerinin büyükşehire ait olduğu doğrulandı.

Çeldiricilerin büyükşehir yetkisinde olduğunu kanıtlayarak doğru cevabı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri Arasındaki Görev Paylaşımı ve İstisnalar

Soru 122Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri çerçevesinde, büyükşehir belediyesi ile sınırları içerisinde yer alan ilçe belediyeleri arasındaki koordinasyon ve hizmet ilişkilerine dair;

I. Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediye meclislerinden gelen bütçeleri yatırım ve koordinasyonla ilgili kısımlarda değişiklik yaparak aynen veya değiştirerek onaylama yetkisine sahiptir.
II. Hizmetlerin yürütülmesi sırasında büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında çıkan ihtilaflar, büyükşehir belediye meclisi tarafından karara bağlanır ve bu karar kesindir.
III. Koordinasyon merkezleri (UKOME ve AYKOME) tarafından alınan kararlar, ilçe belediyeleri için tavsiye niteliğinde olup hukuki bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II numaralı ifadelerin doğru olduğunu belirten seçenek doğru cevaptır.

5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediye meclisi, ilçe bütçelerini yatırım ve koordinasyon kısımlarında değiştirme yetkisine sahiptir (I) ve belediyeler arası hizmet uyuşmazlıklarında kesin karar merciidir (II). Dolayısıyla bu iki ifade kanuna tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye meclisinin ilçe bütçeleri üzerindeki denetim yetkisini analiz et.

5216 sayılı Kanun'un 12. ve 14. maddelerine göre meclis, bütçeleri 'yatırım ve koordinasyon' yönünden değiştirerek onaylayabilir.

Büyükşehir bütünlüğünü sağlamak adına bütçelerin ana planlara uyumu denetlenmelidir.

Belediyeler arası hizmet ihtilaflarının çözüm merciini belirle.

Kanun'un 27. maddesi uyarınca ihtilaflar büyükşehir belediye meclisince karara bağlanır.

İdari vesayet makamlarına veya yargıya gitmeden önce kurum içi koordinasyon mekanizması işletilir.

Koordinasyon merkezlerinin (UKOME/AYKOME) kararlarının hukuki niteliğini değerlendir.

Bu merkezlerin kararları ilgili tüm belediyeler ve kamu kurumları için bağlayıcıdır.

Ulaşım ve altyapıda kaosun önlenmesi için kararların icrai nitelikte olması şarttır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki koordinasyon yetkileri ve hizmet bütünlüğü.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin ilçe belediyeleri üzerindeki imar denetimi ve parselasyon planlarını onaylama yetkisini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 123Soru →

Büyükşehir belediye meclisi; nazım imar planlarını onaylamak, büyükşehir bütçesini karara bağlamak ve ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri inceleyip onaylamak gibi temel yetkilere sahiptir. Bu meclisin oluşumu ve işleyişi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İlçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir.

Belediye taşınmazlarının satılmasına veya kiralanmasına ilişkin ihale kararlarını kesinleştirmek meclisin asli görevidir.

Büyükşehir belediye meclis üyeleri, sadece bu meclis için yapılan ayrı bir genel oylama ile doğrudan seçilirler.

Kamulaştırma kararlarını uygulamak ve bu kararların teknik detaylarını onaylamak meclisin yetkisindedir.

İlçe belediyelerinden gelen bütçeleri büyükşehir meclisi sadece bilgi amaçlı görür, bütçe üzerinde değişiklik yapma yetkisi yoktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir.

Cevap

İlçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir.

Büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediye başkanı ile ilçe belediye meclislerinden gelen üyelerden oluşur.

5216

sayılı Kanun uyarınca, büyükşehir sınırları içindeki her bir ilçe belediye başkanı, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesi olarak kabul edilir ve meclis toplantılarına oy hakkıyla katılır.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye meclisinin yapısını incelemek

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

12

. maddesine göre meclisin oluşumu belirlenir.

Meclisin kimlerden oluştuğunu anlamak için yasal dayanağı belirlemek gerekir.

Üyelik statülerini ayırt etmek

Meclisin; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları (doğal üyeler) ve ilçe meclislerinden gelen üyelerden oluştuğu görülür.

Doğal üyelik statüsü seçime tabi olmayan, makam gereği elde edilen bir haktır.

Meclis ve encümen görevlerini karşılaştırmak

İhale ve kamulaştırma gibi uygulama işlemlerinin encümene; bütçe ve plan gibi kararların meclise ait olduğu teyit edilir.

Karar organı ile yürütme/danışma organı arasındaki görev dağılımını netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi Yapısı ve Doğal Üyelik

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 124Soru →

Büyükşehir belediyesi idari teşkilat yapısında hizmetlerin uzmanlaşmış birimler eliyle yürütülmesini sağlayan "bağlı kuruluşlar" ile belediye iştiraki olarak faaliyet gösteren "şirketlerin" hukuki ve mali rejimleri dikkate alındığında, bu birimler arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bağlı kuruluşlar büyükşehir belediyesinden ayrı bir tüzel kişiliğe sahip değilken, belediye şirketleri bağımsız bir özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir.

Bağlı kuruluşların en üst karar organı olan "Genel Kurul" sıfatını büyükşehir belediye meclisi yürütürken; belediye şirketlerinde bu yetki Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre oluşturulan ortaklar genel kurulundadır.

Bağlı kuruluşların bütçeleri büyükşehir belediye başkanı tarafından onaylanarak kesinleşirken, belediye şirketlerinin bütçeleri büyükşehir belediye meclisinin onayına tabidir.

Bağlı kuruluşların tüm personeli yalnızca 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak istihdam edilirken, belediye şirketlerinde sadece 657 sayılı Kanun'a tabi memurlar görev yapabilir.

Belediye şirketleri Sayıştay'ın dış denetimi dışında tutulurken, bağlı kuruluşlar doğrudan Sayıştay denetimine tabi olan tek birimdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağlı kuruluşların en üst karar organı olan "Genel Kurul" sıfatını büyükşehir belediye meclisi yürütürken; belediye şirketlerinde bu yetki Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre oluşturulan ortaklar genel kurulundadır.

Cevap

Bağlı kuruluşların genel kurulu görevini büyükşehir belediye meclisi yerine getirirken, belediye şirketleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kendi genel kurulları tarafından yönetilmektedir.

Büyükşehir belediyesine bağlı kuruluşların (su-kanalizasyon ve ulaşım idareleri) en yüksek karar organı olan Genel Kurul, bizzat Büyükşehir Belediye Meclisi'dir. Belediye şirketleri ise Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan anonim veya limited şirketler olduğu için, yönetimleri bu kanundaki genel kurul ve yönetim kurulu esaslarına dayanır.

Adım Adım Çözüm

Bağlı kuruluşların hukuki niteliğini analiz etme.

Bağlı kuruluşlar (ASKİ, İSKİ vb.) kamu tüzel kişiliğine ve müstakil bütçeye sahiptir.

Hizmetin uzmanlaşması ve idari özerklik gereği belediyeden ayrı bir yapıdadırlar.

Karar organlarını karşılaştırma.

Bağlı kuruluşun genel kurulu, büyükşehir belediye meclisidir; şirketlerin genel kurulu ise pay sahiplerinden oluşur.

Bağlı kuruluşlar kamu hukukuna, şirketler ise özel hukuka (Türk Ticaret Kanunu) tabidir.

Denetim ve personel rejimini kontrol etme.

Her iki yapı da kamu kaynağı kullandığı için Sayıştay denetimine tabidir, ancak personel rejimleri farklılık gösterir.

Sayıştay'ın denetim yetkisi kamu sermayeli şirketleri de kapsamaktadır.

Anahtar Kavram

Bağlı Kuruluşlar ile Belediye Şirketlerinin İdari ve Hukuki Farkları

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin bağlı kuruluş genel kurulu sıfatıyla ne zaman toplandığını ve bu toplantıların belediye meclis toplantılarından farkını araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 125Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre, büyükşehir belediye meclisinin ilçe belediye bütçeleri üzerindeki denetim ve onay yetkisinin kapsamı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediye bütçelerini aynen veya değiştirerek onaylar; ancak yapılacak değişikliklerin büyükşehir belediyesi yatırım programları ve hizmet bütünlüğü ile sınırlı olması gerekir.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri sadece şekil yönünden inceler ve esasa yönelik herhangi bir değişiklik yapma yetkisi bulunmaz.

İlçe belediye bütçeleri büyükşehir belediye meclisinde onaylandıktan sonra, yürürlüğe girebilmesi için ayrıca valilik makamının onayı şarttır.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyesinin tüm personel giderleri ve cari harcamaları üzerinde dilediği oranda kısıtlama yapma yetkisine sahiptir.

İlçe belediye bütçeleri büyükşehir belediye meclisi yerine, koordinasyonu sağlamak adına büyükşehir belediye encümeninde görüşülerek kesinleştirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediye bütçelerini aynen veya değiştirerek onaylar; ancak yapılacak değişikliklerin büyükşehir belediyesi yatırım programları ve hizmet bütünlüğü ile sınırlı olması gerekir.

Cevap

Büyükşehir belediye meclisi ilçe bütçelerini aynen veya değiştirerek onaylama yetkisine sahiptir; ancak bu değişiklikler büyükşehir yatırımları ve hizmet bütünlüğü ile sınırlı kalmalıdır.

5216 sayılı Kanun'un 25. maddesine göre; ilçe belediye bütçeleri büyükşehir belediye meclisine sunulur. Meclis bu bütçeleri yatırım programlarına ve hizmet bütünlüğüne uygunluk açısından inceler, aynen veya değiştirerek onaylar. Buradaki değişiklik yetkisi sınırsız olmayıp sadece belirtilen kriterlerle (yatırım ve hizmet uyumu) sınırlıdır.

Adım Adım Çözüm

İlçe belediyesi bütçe hazırlık sürecini analiz etmek

İlçe belediyeleri kendi bütçelerini hazırlar ve ilçe belediye meclisinde kabul ederler.

Bütçe süreci ilçe düzeyinde başlar.

Büyükşehir belediye meclisinin yetki sınırını belirlemek

5216 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca bütçeler büyükşehir meclisine gönderilir ve meclis yatırım programı/hizmet uyumu kriterlerine göre inceleme yapar.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki mali koordinasyonun yasal çerçevesini uygulamak.

Onay ve değişiklik prosedürünü doğrulamak

Meclis bütçeyi aynen kabul edebilir veya büyükşehir yatırımlarına uygun hale getirmek için değiştirerek onaylayabilir.

Bütçenin kesinleşme usulünü tespit etmek.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisinin Bütçe Onay Yetkisi

Alternatif Yöntem

Bütçe onay sürecini idari vesayet yerine 'mali koordinasyon' kavramı üzerinden değerlendirmek, büyükşehirin yetkisinin neden sınırlı olduğunu anlamayı kolaylaştırır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 126Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca büyükşehir belediye meclisinin oluşumu, görevleri ve kararlarının hukuki nitelik kazanma süreci dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediye meclisi; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve valinin doğal üyeliğiyle oluşur; meclis kararları valilik onayı ile kesinleşir.

Kamulaştırma kararlarını almak, belediye ihalelerini karara bağlamak ve bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak meclisin temel görevleridir.

Belediye başkanı tarafından hukuka aykırı bulunarak iade edilen kararların kesinleşmesi için, meclis toplantısına katılanların salt çoğunluğuyla aynen kabul edilmesi yeterlidir.

Belediye başkanı tarafından yedi gün içinde iade edilmeyen veya meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir; ancak mülki idare amirine bildirilmedikçe yürürlüğe girmez.

Büyükşehir belediye meclisi nazım imar planlarını onaylama yetkisine sahipken; ilçe belediyelerinden gelen uygulama imar planlarını değiştirerek onama yetkisi büyükşehir belediye encümenine aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye başkanı tarafından yedi gün içinde iade edilmeyen veya meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir; ancak mülki idare amirine bildirilmedikçe yürürlüğe girmez.

Cevap

Doğru yanıt,

5216

sayılı Kanun'un 14. maddesinde düzenlenen karar süreçlerini tam olarak yansıtmaktadır. Büyükşehir belediye başkanı kararları 7 gün içinde iade edebilir. Meclis bu kararı üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (toplantıya katılanların değil) aynen kabul ederse karar kesinleşmiş olur. Ancak bu kararın hukuken uygulanabilir (yürürlükte) olması için mülki idare amirine gönderilmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Meclis kararlarının kesinleşme sürecini analiz et.

Meclis kararları büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Başkan 7 gün içinde iade etmezse veya meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla kararda ısrar ederse karar kesinleşir.

Kararın meclis iradesiyle kesinlik kazanması aşamasıdır.

Kararın yürürlüğe girme şartını belirle.

Kesinleşen kararlar mülki idare amirine (valilik) bildirilmelidir.

İdari vesayet denetimi ve şeffaflık gereği kararların yürürlüğe girmesi bu bildirime bağlanmıştır.

Meclis ve encümen görevlerini ayrıştır.

Kamulaştırma ve ihale gibi operasyonel kararlar encümene; bütçe, imar ve genel politikalar meclise aittir.

Yürütme ve karar organları arasındaki yetki paylaşımını doğrulamak içindir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi Kararlarının Kesinleşmesi ve Yürürlüğe Girmesi (Art. 14)

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin feshi usulü ve Danıştay'ın bu süreçteki rolünü inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 127Soru →

Türkiye'deki yerel yönetimler sistemi içerisinde $5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca 'Büyükşehir Belediye Meclisi'nin yapısı, karar alma süreçleri ve diğer organlarla ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediye meclisi sadece büyükşehir belediye başkanı ile ilçe belediye başkanlarından oluşur; ilçe belediye meclis üyelerinin bu mecliste temsil yetkisi bulunmaz.

Belediye başkanı tarafından yeniden görüşülmek üzere geri gönderilen meclis kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla aynen kabul edilirse kesinleşmiş sayılır.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri incelerken yatırım programına uygunluk sağlamak amacıyla bütçe toplamını artıracak yönde değişiklik yapma yetkisine sahiptir.

Büyükşehir belediye meclisi tarafından alınan ve kesinleşen kararların hukuken yürürlüğe girebilmesi için, kesinleşme tarihinden itibaren en geç

7

gün içinde mülki idare amirine gönderilmesi şarttır.

Belediye taşınmazlarının satılmasına veya kiralanmasına ilişkin ihaleleri sonuçlandırmak, kamulaştırma kararlarını almak ve idari para cezalarını vermek meclisin münhasır yetkileri arasındadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye meclisi tarafından alınan ve kesinleşen kararların hukuken yürürlüğe girebilmesi için, kesinleşme tarihinden itibaren en geç $7$ gün içinde mülki idare amirine gönderilmesi şarttır.

Cevap

Büyükşehir belediye meclisi kararlarının yürürlüğe girebilmesi için kesinleşme tarihinden itibaren yedi gün içinde mülki idare amirine gönderilmesi zorunludur.

Büyükşehir belediye meclisi tarafından alınan kararlar, belediye başkanının veto yetkisini kullanmaması veya meclisin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar etmesi durumunda kesinleşir. Ancak

5216

sayılı Kanun'un

14

. maddesi uyarınca, kesinleşen bu kararların en geç

7

gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine (valiye) gönderilmesi zorunludur. Bildirilmeyen kararlar hukuken yürürlüğe girmez.

Adım Adım Çözüm

Meclis yapısını analiz et

Meclisin büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve seçilmiş üyelerden oluştuğu tespit edildi.

Oluşum kurallarını hatırlayarak yanlış yapıdaki seçenekleri elemek gerekir.

Karar kesinleşme sürecini incele

Başkanın veto yetkisi ve meclisin ısrar kararında aranan 'üye tam sayısı salt çoğunluğu' şartı değerlendirildi.

Basit çoğunluk ile nitelikli çoğunluk arasındaki ayrımı yapmak hata payını azaltır.

Vesayet ve denetim ilişkisini değerlendir

5216

sayılı Kanun'un

14

. maddesindeki 'bildirim' şartı incelendi.

Kesinleşme (finalization) ile yürürlük (enforcement) arasındaki farkı anlamak sorunun doğru cevabına ulaştırır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi Kararlarının Kesinleşmesi ve Yürürlüğe Girmesi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 128Soru →

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca, büyükşehir belediye sınırları içerisinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamından ilçe belediyeleri için ayrılan payın ( $\%$ 5) dağıtım esaslarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ayrılan payın

\%

30'u büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır; kalan kısmın

\%

90'ı nüfus,

\%

10'u ise yüz ölçümü kriterine göre ilçeler arasında dağıtılır.

Ayrılan payın tamamı doğrudan büyükşehir belediyesi havuzuna aktarılır ve büyükşehir belediye meclisinin belirleyeceği yatırım önceliklerine göre ilçelere pay edilir.

Ayrılan payın

\%

10'u büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır; kalan kısım sadece ilçe belediyelerinin nüfusları oranında ilgili belediyelere gönderilir.

Ayrılan payın

\%

30'u Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına (YİKOB) aktarılır; kalan kısım büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasında eşit olarak paylaştırılır.

Söz konusu payın

\%

60'ı nüfus,

\%

40'ı ise gelişmişlik endeksi kriterleri baz alınarak doğrudan Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ilçe belediyelerine dağıtılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ayrılan payın $\%$ 30'u büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır; kalan kısmın $\%$ 90'ı nüfus, $\%$ 10'u ise yüz ölçümü kriterine göre ilçeler arasında dağıtılır.

Cevap

İlçe belediyeleri için ayrılan payın %30'unun büyükşehir belediyesine, kalan kısmın ise %90 nüfus ve %10 yüz ölçümü esasıyla ilçelere dağıtılması gerektiğini belirten ifade doğrudur.

5779 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca, büyükşehir sınırları içindeki genel bütçe vergi gelirlerinden ilçelere düşen %5'lik payın %30'u büyükşehir belediyesine, kalan kısmın ise %90 nüfus ve %10 yüz ölçümü esasına göre ilçelere dağıtılması yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

İlçe belediyesi payının hesaplanması

Büyükşehir sınırları içindeki genel bütçe vergi tahsilatının

\%

5'i belirlenir.

5779 sayılı Kanun'un 5. maddesi gereği ilk adım toplam payın ayrılmasıdır.

Büyükşehir belediyesi kesintisinin uygulanması

Ayrılan payın

\%

30'u büyükşehir belediyesi hesabına (altyapı hizmetleri için) aktarılır.

Büyükşehir belediyesinin koordinasyon ve altyapı görevleri nedeniyle bu paydan pay alması kanuni zorunluluktur.

Kalan payın (

\%

70) ilçelere dağıtım kriterlerinin belirlenmesi

Dağıtılacak tutarın

\%

90'ı nüfusa,

\%

10'u yüz ölçümüne göre oranlanır.

İlçeler arasındaki hizmet yükü (nüfus) ve hizmet alanı (yüz ölçümü) arasındaki dengenin sağlanması amaçlanır.

Anahtar Kavram

5779 Sayılı Kanun Madde 5 - Büyükşehirlerdeki Pay Dağılımı

İpuçları

Büyükşehirlerde ilçe paylarından yapılan 'havuz' kesintisi oranını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin genel bütçe vergi gelirlerinden aldığı doğrudan pay oranını (%6) ve bu paydan yapılan kesintileri inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 129Soru →

Büyükşehir belediye idaresinde hem sınırlı bir karar organı hem de yürütme organına yardımcı bir birim olarak görev yapan büyükşehir belediye encümeninin oluşumu ve üye yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Belediye meclisinin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri de mali hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından belirleyeceği beş üyeden oluşur.

Encümenin tamamı belediye başkanı tarafından atanan yedi daire başkanından oluşur ve meclis üyeleri bu organda temsil edilmez.

Belediye meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilen üç üye ve belediye başkanı tarafından görevlendirilen iki birim amiri olmak üzere toplam beş üyeden oluşur.

Encümen üyelerinin tamamı her yerel seçimden sonra ilçe belediye başkanları arasından kura yöntemiyle belirlenir.

Encümen, büyükşehir belediye meclisindeki en çok üyeye sahip siyasi parti grubunun önerdiği on üye arasından vali tarafından atanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisinin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri de mali hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından belirleyeceği beş üyeden oluşur.

Cevap

Büyükşehir belediye encümeni; belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri de mali hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.

Büyükşehir Belediye Kanunu'nun

16

. maddesine göre encümen; belediye başkanı başkanlığında, meclis üyeleri arasından seçilen

5

kişi ve belediye başkanı tarafından atanan (aralarında genel sekreter ve mali hizmetler amiri bulunan)

5

birim amiri olmak üzere toplam

10

üyeden oluşur.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın tespit edilmesi

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Madde

16

Büyükşehir belediyelerinin organ yapısı bu özel kanunla düzenlenmiştir.

Üye kompozisyonunun analiz edilmesi

Encümen; başkan dahil olmayan

10

asıl üyeden oluşur:

5

Seçilmiş +

5

Atanmış.

Büyükşehir belediyelerinde demokratik temsil ile uzmanlık bilgisini birleştiren hibrit bir yapı öngörülmüştür.

Atanmış (bürokrat) üyelerin zorunlu unvanlarının kontrol edilmesi

Genel Sekreter ve Mali Hizmetler Birim Amiri doğal olarak atanmış üyeler arasında yer almalıdır.

Belediyenin en üst düzey koordinatörü ve bütçe yöneticisinin encümen karar süreçlerinde bulunması yasal zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Encümeninin Karma (Hibrit) Yapısı

Daha Fazla Pratik

İl Encümeni ile Büyükşehir Belediye Encümeni arasındaki başkanlık yapısı farklarını (Vali vs. Belediye Başkanı) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 130Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca, büyükşehir belediye meclisinin görev ve yetkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediyesi bütçesini kabul etmek ve ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri aynen veya değiştirerek onaylamak

Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek ve belediye suçlarını takip etmek

Kamulaştırma kararlarını almak ve bu kararların uygulama sürecini yürütmek

Büyükşehir belediyesi birimlerinin harcama yetkililerini atamak ve personel disiplin işlemlerini yürütmek

Belediye bütçesini ve kesin hesabını inceleyerek bu konuda meclise görüş bildirmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyesi bütçesini kabul etmek ve ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri aynen veya değiştirerek onaylamak

Cevap

Büyükşehir belediyesi bütçesini kabul etmek ve ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri aynen veya değiştirerek onaylamak büyükşehir belediye meclisinin temel görevlerinden biridir.

Doğru cevap olan bütçe onayı,

5216

sayılı Kanun uyarınca meclisin en üst düzey karar yetkisidir. Büyükşehir belediye meclisi sadece kendi bütçesini değil, yatırım bütünlüğü açısından ilçe belediye bütçelerini de denetleme ve onaylama yetkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağı belirle

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

13

. ve

14

. maddeleri incelenir.

Büyükşehir belediye meclisinin görev ve yetkileri bu kanunla düzenlenmiştir.

Karar ve yürütme organlarını ayırt et

Meclis karar organıdır, encümen ise yürütme/danışma organıdır.

Stratejik kararlar (bütçe, imar) meclise, teknik ve cezai işlemler encümene aittir.

Bütçe yetkisini kontrol et

Meclis, büyükşehir bütçesinin yanında ilçe bütçelerini de 'aynen veya değiştirerek' onaylar.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki mali koordinasyonu sağlamak meclisin görevidir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi Görev ve Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin oluşumunda yer alan 'doğal üyeler' ve 'seçilmiş üyeler' arasındaki farklara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 131Soru →

Büyükşehir Belediye Meclisinin hem kendi idari yapısı içindeki konumu hem de ilçe belediyeleri üzerindeki denetim yetkileri göz önüne alındığında, meclisin oluşumu ve görevlerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yürürlükteki mevzuatla tam uyumludur?

Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlarının doğal üye olarak bulunduğu meclis; nazım imar planlarını onaylama ve ilçe bütçelerini değiştirerek kabul etme yetkisine sahipken, kanunlarda öngörülen idari para cezalarını verme yetkisi büyükşehir belediye encümenine aittir.

Meclis sadece ilçe belediye meclisleri içinden gizli oyla seçilen üyelerden oluşur ve ilçe belediyeleri tarafından hazırlanan uygulama imar planlarını (1/1000) doğrudan hazırlama yetkisine sahiptir.

Meclis tarafından kabul edilen bütçe ve imar kararlarının hukuken tekemmül etmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı şarttır; kamulaştırma kararlarını uygulamak ise meclisin yürütme organı sıfatıyla asli görevidir.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri yatırım programına bakmaksızın sadece onaylama veya reddetme yetkisine sahiptir; belediye personeline disiplin cezası verme yetkisi ise sadece meclis kararıyla kullanılabilir.

Doğal üyeleri büyükşehir belediye başkanı ve validen oluşan meclis; büyükşehir bütçesinin kesin hesabını onaylar, ancak bütçe taslağını meclise sunulmadan önce inceleme yetkisi münhasıran büyükşehir belediye başkanına aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlarının doğal üye olarak bulunduğu meclis; nazım imar planlarını onaylama ve ilçe bütçelerini değiştirerek kabul etme yetkisine sahipken, kanunlarda öngörülen idari para cezalarını verme yetkisi büyükşehir belediye encümenine aittir.

Cevap

Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlarının doğal üye olduğu meclis, nazım imar planlarını onaylar ve ilçe bütçelerini değiştirerek kabul edebilir; idari para cezaları ise encümen yetkisindedir.

Büyükşehir belediye meclisinin yapısında büyükşehir ve ilçe belediye başkanları doğal üyedir. Meclisin ilçe belediyeleri üzerindeki en somut denetim yetkilerinden biri, ilçe bütçelerini yatırım programına uygunluk açısından değiştirerek kabul edebilmesidir. Ayrıca, mevzuat uyarınca idari para cezası verme yetkisi meclisin değil, bir yürütme ve danışma organı olan belediye encümeninin yetkisindedir.

Adım Adım Çözüm

Meclis oluşumunu analiz et

Büyükşehir Belediye Meclisi; Büyükşehir Belediye Başkanı (başkan), ilçe belediye başkanları (doğal üye) ve ilçe meclis üyelerinden seçilen üyelerden (seçilmiş üye) oluşur.

5216 sayılı Kanun'un 12. maddesi meclis yapısını bu şekilde tanımlar.

Meclisin bütçe üzerindeki yetkisini kontrol et

Meclis, ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlayacak şekilde aynen veya değiştirerek kabul eder.

5216 sayılı Kanun'un 25. maddesi bütçe denetim yetkisini belirtir.

Karar ve yürütme organı görevlerini ayırt et

Nazım imar planlarını onaylamak meclisin (karar organı) göreviyken; idari para cezası vermek encümenin (yürütme/danışma organı) görevidir.

5216 sayılı Kanun'un 7 ve 16. maddeleri arasındaki görev paylaşımı bu ayrımı zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisinin Oluşumu, Görevleri ve Encümen ile Yetki Ayrımı

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 132Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca büyükşehir belediyesi bünyesinde kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ve Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bu merkezler tarafından alınan kararlar; büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcı nitelik taşır.

Koordinasyon merkezleri, büyükşehir belediye başkanına sadece teknik konularda görüş bildiren ve kararları tavsiye niteliğinde olan istişari kurullardır.

UKOME ve AYKOME toplantılarına mülki idare amiri (Vali) başkanlık eder ve alınan kararlar İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla kesinleşir.

İlçe belediyeleri, kendi sınırları içerisindeki ulaşım planlaması ve altyapı kazı izinlerinde bu merkezlerin kararlarından muaftır.

Bu merkezlerin kararları, büyükşehir belediye meclisi tarafından onaylanmadığı sürece herhangi bir idari yaptırım gücüne sahip değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu merkezler tarafından alınan kararlar; büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcı nitelik taşır.

Cevap

Koordinasyon merkezlerinin (UKOME ve AYKOME) aldığı kararlar, büyükşehir ve ilçe belediyeleri dahil tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcıdır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre, büyükşehir belediyelerinde ulaşım ve altyapı hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi için kurulan UKOME ve AYKOME'nin aldığı kararlar; büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcıdır. Bu durum, özellikle altyapı kazılarının çakışmaması ve ulaşım planlamasında bütünlüğün sağlanması açısından kritik bir hukuki yetkidir.

Adım Adım Çözüm

İlgili mevzuatın belirlenmesi

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 8. ve 9. maddeleri incelenir.

Büyükşehir belediyelerindeki koordinasyon merkezlerinin yasal dayanağı bu kanundur.

Koordinasyon merkezlerinin hukuki statüsünün analizi

Bu merkezlerin belediye bünyesinde ancak geniş katılımlı (diğer kamu kurumlarının temsilcileriyle) bir yapıya sahip olduğu görülür.

Hizmetlerin eş güdüm içinde yürütülmesi için çok kurumlu bir yapı tasarlanmıştır.

Kararların gücünün değerlendirilmesi

Kanunda bu merkezlerin aldığı kararların 'belediyeler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşları' için bağlayıcı olduğu açıkça belirtilmiştir.

Ulaşım ve altyapı gibi disiplinler arası konularda karmaşayı önlemek için merkezi bir karar yetkisi tanınmıştır.

Anahtar Kavram

Koordinasyon Merkezlerinin Karar Gücü

Daha Fazla Pratik

AYKOME'nin özellikle altyapı kazı izinleri ve bu kazılar için alınan zemin tahrip bedellerinin büyükşehir belediyesi tarafından tahsil edilmesi konusunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 133Soru →

Türkiye'deki yerel yönetimler sistemi içerisinde $5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca büyükşehir belediye meclisinin oluşumu, çalışma usulü ve görev alanı dikkate alındığında, bu meclisin yapısı ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediye başkanı ve ilçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyeleridir.

Belediye bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde kamulaştırma kararlarını almak ve kesinleştirmek meclisin asli görevidir.

İlçe belediyelerinden gelen bütçeleri sadece yatırım programına uygunluk yönünden inceleme yetkisine sahip olup bütçe metninde değişiklik yapamaz.

Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek ve tahsilat sürecini yönetmek meclisin genel yetkileri arasındadır.

Büyükşehir belediye meclisi, tüm üyeleri arasından gizli oyla her yıl beş kişiyi encümen üyesi olarak seçer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye başkanı ve ilçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyeleridir.

Cevap

Büyükşehir belediye meclisinin yapısında ilçe belediye başkanları herhangi bir seçim gerekmeksizin doğrudan yer aldıkları için bu meclisin doğal üyeleridir.

Büyükşehir belediye meclisinin oluşumuna ilişkin temel kural, büyükşehir belediye başkanı ile ilçe belediye başkanlarının bu meclisin doğrudan üyesi olmalarıdır. İlçe belediye başkanları için büyükşehir meclis üyeliği için ayrıca bir seçim yapılmaz; belediye başkanlığı sıfatı onlara bu mecliste üyelik hakkını (doğal üyelik) kendiliğinden tanır.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye meclisinin oluşumuna ilişkin yasal düzenlemeyi analiz etmek.

5216

sayılı Kanun uyarınca meclisin; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe meclislerinden gelen üyelerden oluştuğu belirlendi.

Meclisin üye yapısını ve üyelerin hangi sıfatla mecliste yer aldığını anlamak için gereklidir.

Meclis ve encümen arasındaki görev ayrımını değerlendirmek.

Kamulaştırma kararları ve para cezası verme gibi yetkilerin encümene, bütçe onayı ve genel karar alma yetkilerinin meclise ait olduğu teyit edildi.

Seçeneklerdeki görev karmaşasını (meclis-encümen) ayırt etmek için kritik bir adımdır.

Doğru ifadenin tespiti ve yanlış seçeneklerin elenmesi.

İlçe belediye başkanlarının meclis üyeliğinin kanuni bir zorunluluk (doğal üyelik) olduğu, diğer seçeneklerin ise encümen görevi veya hatalı yetki tanımı içerdiği sonucuna varıldı.

Soru kökündeki 'hangisi doğrudur' ifadesine yanıt vermek için yapılan son değerlendirmedir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisinin Yapısı ve Görev Sınırları

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye encümeninin üye yapısını, normal belediye encümeninden ayıran farklara odaklanınız.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 134Soru →

Bir büyükşehir belediye başkanının, göreviyle ilgili bir suç nedeniyle hakkında soruşturma açılması durumunda uygulanacak 'görevden uzaklaştırma' tedbiri ve sonrasındaki başkan vekilliği süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Görevden uzaklaştırma yetkisi İçişleri Bakanı'na aittir ve bu durumda belediye meclisi, vali tarafından on gün içinde toplantıya çağrılarak başkan vekili seçimi yapılır.

Görevden uzaklaştırma kararı Danıştay tarafından verilir ve boşalan makama İçişleri Bakanlığı tarafından doğrudan bir kamu görevlisi 'kayyum' olarak atanır.

Belediye başkanı görevden uzaklaştırıldığında, büyükşehir belediye meclisi en yaşlı üyenin başkanlığında kendiliğinden toplanarak yeni başkanı seçer.

Görevden uzaklaştırma tedbiri Valilik tarafından alınır ve bu karar belediye meclisinin ilk toplantısında onaya sunulur.

Büyükşehir belediye başkanı görevden uzaklaştırıldığında, yeni bir seçim yapılana kadar yerine en fazla nüfusa sahip ilçe belediye başkanı vekalet eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevden uzaklaştırma yetkisi İçişleri Bakanı'na aittir ve bu durumda belediye meclisi, vali tarafından on gün içinde toplantıya çağrılarak başkan vekili seçimi yapılır.

Cevap

Görevden uzaklaştırma yetkisinin İçişleri Bakanı'na ait olduğu ve meclisin vali tarafından on gün içinde toplantıya çağrıldığı seçenek doğrudur.

Belediye Kanunu'na göre, görevden uzaklaştırma kararı idari bir tedbir olarak İçişleri Bakanı tarafından alınır. Bu durumda belediye başkan vekili seçimi için büyükşehir belediye meclisinin, vali tarafından on gün içinde toplantıya çağrılması yasal zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

Görevden uzaklaştırma yetkisini tespit etme

İçişleri Bakanı

Anayasa'nın 127. maddesi ve Belediye Kanunu uyarınca, mahalli idare organlarının görevden uzaklaştırılması merkezi idarenin vesayet denetimi kapsamında İçişleri Bakanı'na verilmiş bir yetkidir.

Başkan vekili seçim sürecini analiz etme

Valinin çağrısıyla meclis toplantısı

Başkanlık makamının boşalması veya başkanın görevden uzaklaştırılması halinde, yeni vekilin seçilmesi için meclisin mülki idare amiri (Vali) tarafından on gün içinde toplantıya çağrılması gerekir.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Görevden Uzaklaştırma Usulü

Soru 135Soru →

Türkiye’deki mahalli idareler sistemi ve güncel mevzuat hükümleri çerçevesinde, bir ilde büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için gerekli olan hukuki yöntem ve asgari nüfus kriteriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediyeleri ancak kanunla kurulur ve kuruluş için ilgili ilin toplam nüfusunun

750.000

’den fazla olması şarttır.

Büyükşehir belediyesi kurulması için il merkez nüfusunun

50.000

’i aşması ve Cumhurbaşkanı kararı alınması yeterlidir.

Büyükşehir belediyesi kanunla kurulur; ancak bu statüye geçilen illerde il özel idaresi tüzel kişiliği belediye ile eş güdümlü olarak korunur.

Nüfusu

5.000

’in üzerine çıkan her il belediyesi, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanı onayı ile büyükşehir statüsü kazanır.

Büyükşehir belediyeleri Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur ve ilin toplam nüfusunun en az

750.000

olması kuruluş için kâfidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyeleri ancak kanunla kurulur ve kuruluş için ilgili ilin toplam nüfusunun $750.000$ ’den fazla olması şarttır.

Cevap

Büyükşehir belediyeleri ancak kanunla kurulur ve kuruluş için ilgili ilin toplam nüfusunun

750.000

’den fazla olması şarttır.

Türkiye'deki mahalli idareler hukukuna göre, bir il belediyesinin büyükşehir statüsü kazanabilmesi için il genelindeki toplam nüfusun

750.000

sınırını aşması ve bu değişikliğin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılacak bir kanunla yapılması şarttır. Bu süreçte sadece merkez nüfusu değil, ilin tüm ilçeleri ve köyleriyle birlikte toplam nüfusu dikkate alınır.

Adım Adım Çözüm

Kuruluş yönteminin belirlenmesi

Kanun

Anayasa ve 5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyelerinin kuruluşu yasama tasarrufu olan kanun ile mümkündür.

Nüfus kriterinin teyit edilmesi

750.000

toplam nüfus

6360 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme sonucunda büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için ilin toplam nüfusunun

750.000

eşiğini aşması zorunludur.

Sınır ve teşkilat etkisinin kontrolü

İl mülki sınırları ve İl Özel İdaresinin kaldırılması

Büyükşehir belediyesi kurulan yerlerde belediye sınırları il mülki sınırlarına genişler ve il özel idaresi ile köylerin tüzel kişiliği sona erer.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Kuruluş Kriterleri

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 136Soru →

Türkiye'deki büyükşehir belediye yönetiminde karar organı olan 'Büyükşehir Belediye Meclisi'nin oluşumu ve yetki alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Büyükşehir belediye başkanı, büyükşehir belediye meclisinin başkanıdır ve meclis toplantılarına başkanlık eder.

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yer alan ilçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyeleridir.

İlçe belediye meclisleri, kendi üyeleri arasından beşte bir (

1/5

) oranında üyeyi büyükşehir belediye meclisine temsilci olarak seçer.

İlçe belediyelerinden gelen bütçeleri büyükşehir yatırım ve hizmet bütünlüğünü bozmayacak şekilde aynen veya değiştirerek onaylamak meclisin görevidir.

Belediye taşınmazlarının satışı, kiralanması ve takas işlemlerine ilişkin ihale kararlarını almak meclisin asli görev ve yetkileri arasındadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye taşınmazlarının satışı, kiralanması ve takas işlemlerine ilişkin ihale kararlarını almak meclisin asli görev ve yetkileri arasındadır.

Cevap

Belediye taşınmazlarının satışı, kiralanması ve takas işlemlerine ilişkin ihale kararlarını almak büyükşehir belediye meclisinin değil, belediye encümeninin görev ve yetki alanındadır.

Büyükşehir Belediye Meclisi, belediyenin genel politikalarını, stratejik planlarını ve bütçesini belirleyen en üst karar organıdır. Ancak

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve

5393

sayılı Belediye Kanunu uyarınca, belediye mülklerinin satışı, kiralanması veya takası gibi 'ihale' kararlarını almak meclisin değil, belediye encümeninin (yürütme organı) yetkisindedir.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye meclisinin üye yapısının analiz edilmesi

Meclisin; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe meclislerinden gelen üyelerden oluştuğu teyit edilir.

Oluşum kurallarını bilmek meclisin hukuki statüsünü belirlemek için gereklidir.

Meclis ve encümen arasındaki görev ayrımının incelenmesi

Meclisin genel politika, bütçe ve plan yapma yetkisine; encümenin ise ihale, kamulaştırma ve ceza uygulama gibi yürütme işlemlerine sahip olduğu belirlenir.

İhale kararlarının hangi organın yetkisinde olduğunu saptamak için bu ayrım kritiktir.

5216

sayılı Kanun çerçevesinde yanlış bilginin elenmesi

Taşınmaz satışı ve ihale kararlarının meclis yetkisinde olduğu ifadesinin hatalı olduğu sonucuna varılır.

Bu yetki kanunen belediye encümenine (İhale Komisyonu sıfatıyla) verilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi ve Encümeni arasındaki görev paylaşımı (Karar Organı vs. Yürütme/İhale Organı)

Daha Fazla Pratik

Belediye encümeninin oluşumunda memur ve seçilmiş üye dengesini inceleyerek görev ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 137Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca, büyükşehir belediye encümeninin yapısı içerisinde yer alan "atanmış (bürokrat)" üyelerin oluşumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediye meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği beş üyeden oluşur.

Biri genel sekreter, biri de mali hizmetler birim amiri olmak üzere; belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.

Belediye başkanı tarafından görev süreleri boyunca çalışmak üzere atanan üç daire başkanı ve iki şube müdüründen oluşur.

İçişleri Bakanlığı tarafından büyükşehir belediye bürokratları arasından görevlendirilen yedi üyeden oluşur.

Genel sekreterin başkanlığında toplanan ve tüm daire başkanlarının doğal üye olarak katıldığı bir kuruldan oluşur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Biri genel sekreter, biri de mali hizmetler birim amiri olmak üzere; belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.

Cevap

Büyükşehir belediye encümeninin atanmış üyeleri; biri genel sekreter, biri de mali hizmetler birim amiri olmak kaydıyla, belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği toplam beş kişiden oluşur.

Doğru yanıt olan seçenek,

5216

sayılı Kanun'un

16

. maddesindeki tanıma tam olarak uymaktadır. Büyükşehir belediye encümeni; belediye başkanının başkanlığında, meclisin kendi içinden seçtiği

5

üye ile başkanın birim amirleri arasından seçeceği (genel sekreter ve mali hizmetler amiri dahil)

5

üyeden oluşur. Bu üyeler her yıl yeniden belirlenir.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın tespiti

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

16

. maddesi incelenir.

Büyükşehir belediyesinin organları ve komisyon yapısı bu özel kanunla düzenlenmiştir.

Encümen yapısının kanatlarını ayırma

Encümen; seçilmiş üyeler (

5

kişi) ve atanmış üyeler (

5

kişi) olmak üzere hibrit bir yapıdadır.

Büyükşehir belediyelerinde uzmanlık ve halk temsilini birleştirmek hedeflenmiştir.

Atanmış üyelerin detaylarını doğrulama

Başkanın seçeceği

5

birim amiri içinde Genel Sekreter ve Mali Hizmetler Birim Amiri bulunmalıdır.

Belediyenin mali ve idari yönetiminin en üst düzeyde encümende temsil edilmesi yasal zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Encümeninin Hibrit Üye Yapısı (

5+5

Kuralı)

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir Belediye Encümeninin ihale kararlarındaki yetkileri ile Belediye Meclisinin bütçe üzerindeki yetkilerini karşılaştırınız.

Tahmini Süre:50s

Soru 138Soru →

Türkiye'deki mahalli idareler sistemi uyarınca, bir ilde büyükşehir belediyesi kurulması ve bu statü değişikliğinin ildeki mevcut idari teşkilat üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yürürlükteki mevzuata uygun ve doğrudur?

Büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için il toplam nüfusunun en az

750.000

olması ve kuruluşun kanunla yapılması zorunludur; bu statüye geçen illerde il özel idaresi tüzel kişiliği sona erer.

Nüfusu

50.000

’den fazla olan illerde büyükşehir belediyesi Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur ve il genelindeki tüm köyler büyükşehir bünyesinde tüzel kişiliklerini koruyarak bağlı köy statüsüne geçer.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde belediye sınırları il mülki sınırları ile çakışır ancak bu durum il özel idarelerinin ve köy tüzel kişiliklerinin idari statüsünü etkilemez.

Büyükşehir belediyesi kurulması için

5.000

nüfus kriteri yeterlidir ve bu işlem İçişleri Bakanlığı kararı ile gerçekleştirilir; ayrıca bu illerde il özel idaresi koordinasyon görevini sürdürür.

Bir yerin büyükşehir belediyesi olabilmesi için sadece merkez ilçe nüfusunun

750.000

olması yeterlidir ve kuruluş işlemi İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı onayı ile kesinleşir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için il toplam nüfusunun en az $750.000$ olması ve kuruluşun kanunla yapılması zorunludur; bu statüye geçen illerde il özel idaresi tüzel kişiliği sona erer.

Cevap

Büyükşehir belediyesinin kurulabilmesi için il toplam nüfusunun en az

750.000

olması, kuruluşun kanunla yapılması ve bu illerde il özel idaresi tüzel kişiliğinin sona ermesi şartlarını içeren ifade doğrudur.

Büyükşehir belediyeleri,

5216

sayılı Kanun uyarınca toplam nüfusu

750.000

’den fazla olan illerde ancak kanunla kurulabilir.

6360

sayılı Kanun ile getirilen düzenleme sonucunda büyükşehir belediyesi olan

30

ilde il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış ve bu illerdeki köyler mahalleye dönüştürülmüştür.

Adım Adım Çözüm

Kuruluş usulünü belirle.

Kanunla kurulur.

5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyeleri ancak kanunla kurulabilir.

Nüfus kriterini kontrol et.

Toplam nüfus

\geq 750.000

Büyükşehir belediyesi statüsü için ilin toplam nüfusunun asgari eşiği

750.000

olarak belirlenmiştir.

İdari yapıdaki değişikliği analiz et.

İl özel idaresi ve köy tüzel kişilikleri kaldırılır.

6360 sayılı Kanun ile büyükşehir sınırları il mülki sınırlarına çekilmiş, bu illerdeki il özel idareleri ve köyler (mahalle yapılarak) tasfiye edilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyelerinin kuruluş şartları ve 6360 sayılı Kanun sonrası idari yapı değişimi.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesi olan illerde kurulan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) yapısını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 139Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyesi bünyesinde oluşturulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ile Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) tarafından alınan kararların hukuki niteliği ve uygulama alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bu merkezler tarafından alınan kararlar sadece tavsiye niteliğindedir ve uygulanabilmesi için Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından onaylanması gerekir.

Alınan kararlar yalnızca büyükşehir belediyesi birimleri için bağlayıcı olup, ilçe belediyeleri kendi bütçeleriyle yaptıkları yatırımlarda bu kararlardan muaftır.

Koordinasyon merkezlerinin kararları, büyükşehir belediyesi, tüm ilçe belediyeleri ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcı nitelik taşır.

Bu merkezlerin başkanlığı, mülki idare amiri olan Vali veya Vali tarafından görevlendirilecek bir vali yardımcısı tarafından yürütülür.

Kararların bağlayıcılığı yalnızca yatırım bütçesi büyükşehir belediyesi tarafından karşılanan projelerle sınırlıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Koordinasyon merkezlerinin kararları, büyükşehir belediyesi, tüm ilçe belediyeleri ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcı nitelik taşır.

Cevap

Koordinasyon merkezlerinin kararları, büyükşehir belediyesi, tüm ilçe belediyeleri ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcı nitelik taşır.

Doğru olan ifadeye göre,

5216

sayılı Kanun uyarınca UKOME ve AYKOME tarafından alınan kararlar, hem büyükşehir belediyesi hem de sınırları içerisindeki tüm ilçe belediyeleri ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları için hukuken bağlayıcıdır. Bu durum, büyükşehirlerde hizmetlerin eş güdüm içinde yürütülmesini sağlamak amacıyla getirilmiş bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

İlgili mevzuatın (5216 sayılı Kanun) incelenmesi

Kanunun 8. (AYKOME) ve 9. (UKOME) maddelerinde koordinasyon merkezlerinin kuruluşu ve yetkileri düzenlenmiştir.

Hukuki dayanağın belirlenmesi doğruluğun teyidi için şarttır.

Kararların hukuki niteliğinin değerlendirilmesi

Kanun metninde 'koordinasyon merkezleri tarafından alınan kararların belediyeler ve kamu kurumları için bağlayıcı olduğu' açıkça ifade edilmiştir.

Bu merkezlerin diğer istişari kurullardan farkını ortaya koymak gerekir.

Uygulama alanının kapsamının belirlenmesi

Kapsam sadece büyükşehir belediyesi ile sınırlı olmayıp, ilçe belediyelerini ve merkezi yönetimin taşra birimlerini (kamu kurumlarını) de içine alır.

Koordinasyonun etkinliği tüm paydaşların katılımı ve uyumu ile sağlanır.

Anahtar Kavram

UKOME ve AYKOME Kararlarının Bağlayıcılığı

Daha Fazla Pratik

UKOME ve AYKOME üye yapısı içerisinde hangi kurumların temsilcilerinin bulunduğu konusunu tekrar ediniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 140Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca, büyükşehir belediye başkanının katılamadığı encümen toplantılarına kimin başkanlık edeceği ve oylarda eşitlik çıkması durumunda kararın nasıl kesinleşeceği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplantıya genel sekreter başkanlık eder; oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.

Toplantıya meclis birinci başkan vekili başkanlık eder; oyların eşitliği hâlinde kura usulüne başvurulur.

Toplantıya en kıdemli encümen üyesi başkanlık eder; oyların eşitliği hâlinde oylama bir sonraki toplantıya ertelenir.

Toplantıya mali hizmetler birim amiri başkanlık eder; oyların eşitliği hâlinde belediye başkanının yazılı görüşü alınır.

Toplantıya genel sekreter başkanlık eder; oyların eşitliği hâlinde ilgili gündem maddesi reddedilmiş sayılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplantıya genel sekreter başkanlık eder; oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.

Cevap

Toplantıya genel sekreter başkanlık eder; oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.

Büyükşehir belediyelerinde encümen, belediye başkanının başkanlığında toplanır. Ancak belediye başkanının katılamadığı durumlarda toplantıya başkanlık etme görevi kanunen genel sekretere verilmiştir. Oylama sırasında oyların eşit çıkması durumunda ise toplantıyı yöneten başkanın (belediye başkanı veya genel sekreter) bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

5216

sayılı Kanun'un ilgili maddesini incelemek

Kanunun 16. maddesi uyarınca büyükşehir belediye encümeninin başkanının belediye başkanı olduğu, yokluğunda ise genel sekreterin bu görevi yürüteceği belirlenir.

Yasal çerçevede başkanlık temsilini netleştirmek.

Oylama usulünü ve eşitlik kuralını belirlemek

Encümenin salt çoğunlukla toplanıp katılanların salt çoğunluğuyla karar aldığı, ancak oyların eşitliği durumunda toplantı başkanının tarafının üstün sayıldığı sonucuna varılır.

Karar alma mekanizmasındaki tie-break (eşitlik bozma) kuralını uygulamak.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Encümeni Başkanlık ve Karar Usulü

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye encümenindeki 5 seçilmiş ve 5 atanmış üyenin görev sürelerini ve atanma usullerini tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 15s

ÖncekiSayfa 7 / 8Sonraki

Büyükşehir Belediye İdaresi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar