İl Özel İdaresi

155 soru

$1982$ Anayasası'nda yer alan mahallî idareler düzenlemeleri ve $5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi; idari ve mali özerkliğe sahip, karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan bir kamu tüzel kişisidir.

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur ve İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla tüzel kişilik kazanır.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idaresinin tüzel kişiliği korunur ancak yetkileri büyükşehir belediyesi ile paylaşılır.

İl özel idaresi, merkezi yönetimin taşra teşkilatı içerisinde yer alan ve hiyerarşik denetime tabi olan bir idari birimdir.

Anayasal statüsü gereği il özel idareleri, siyasi yerinden yönetim ilkesine dayanarak kendi görev alanlarında yasama yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi; idari ve mali özerkliğe sahip, karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan bir kamu tüzel kişisidir.

Cevap

İl özel idaresi; idari ve mali özerkliğe sahip, karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan bir kamu tüzel kişisidir.

İl özel idaresi, hem Anayasa'nın

127

. maddesi hem de

5302

sayılı Kanun uyarınca, mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak için kurulmuş, idari ve mali özerkliği olan bir kamu tüzel kişisidir. Karar organı olan İl Genel Meclisi doğrudan halk tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

İl özel idaresinin yasal tanımını kontrol etme.

5302

sayılı Kanun'un

3

. maddesine göre il özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı seçmenler tarafından seçilen, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Kuruluşun temel hukuki niteliğini belirlemek için.

Merkezi idare ile ilişkisini analiz etme.

İl özel idaresi mahalli idare birimidir; merkezi idarenin hiyerarşisine değil, idari vesayet denetimine tabidir.

Özerklik ve denetim türünü ayırt etmek için.

Büyükşehir olan illerdeki güncel durumu değerlendirme.

6360

sayılı Kanun ile

30

büyükşehirde il özel idareleri kaldırılmıştır.

Hukuki statünün geçerlilik alanını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Hukuki Niteliği

İpuçları

İl özel idaresinin merkezi idareden ayrı bir tüzel kişiliği olduğunu hatırlayın.

Büyükşehirlerde il özel idarelerinin akıbetini belirleyen 6360 sayılı Kanun'u düşünün.

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi'nin görevleri ile İl Encümeni'nin yapısı arasındaki farkları çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 2Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca; il genel meclisinin başkanlık divanı oluşumu, toplantı dönemleri ve çalışma süreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Meclis başkanlık divanı için ilk iki yıl ve kalan süre için iki ayrı seçim yapılır; bütçe görüşmelerine rastlayan Kasım ayı toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer aylar için ise en çok beş gündür.

İl genel meclisinin başkanlığını il valisi yürütür; meclis kararlarında karar yeter sayısı, üye tam sayısının salt çoğunluğundan az olmamak kaydıyla katılanların salt çoğunluğudur.

Mahalli idareler genel seçimlerinden sonraki ilk toplantı valinin çağrısı üzerine yapılır ve bu toplantıda meclis başkanlık divanı üyeleri beş yıllık görev süresi için seçilir.

Belediye meclisi uygulamasında olduğu gibi il genel meclisi de her ayın ilk haftasında toplanır ve meclis kararlarının yürürlüğe girmesi için valinin onayı şarttır.

İl genel meclisi, valinin veya meclis üyelerinin salt çoğunluğunun yazılı istemi üzerine olağanüstü toplantıya çağrılabilir; ancak bu toplantılarda bütçe dışı konu görüşülemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis başkanlık divanı için ilk iki yıl ve kalan süre için iki ayrı seçim yapılır; bütçe görüşmelerine rastlayan Kasım ayı toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer aylar için ise en çok beş gündür.

Cevap

İl genel meclisinde başkanlık divanı seçimleri kademeli (ilk iki yıl ve sonraki kalan süre) olarak yapılır ve bütçe görüşmelerinin yapıldığı Kasım ayı toplantısı en çok yirmi gün, diğer aylar ise en çok beş gün sürer.

Doğru ifade,

5302

sayılı Kanun'un 11. ve 12. maddelerine tam uyumludur. Kanun, meclis başkanlık divanı seçimlerinin mahalli idareler seçiminden sonra ilk iki yıl için, ardından ise ilk genel seçime kadar olan kalan süre için yapılacağını açıkça belirtir. Ayrıca, il özel idaresinin en önemli mali belgesi olan bütçenin görüşüldüğü Kasım ayı toplantıları için yirmi günlük üst sınır, diğer rutin aylar için ise beş günlük üst sınır öngörülmüştür.

Adım Adım Çözüm

Başkanlık Divanı seçim sürelerini kontrol et.

5302 Sayılı Kanun Madde 11: İlk iki yıl için bir seçim, kalan süre için ikinci bir seçim yapılır.

Meclis üyelerinin kendi içlerinden seçeceği başkan ve divan üyelerinin görev sürelerini belirlemek için.

Toplantı ve çalışma sürelerini analiz et.

5302 Sayılı Kanun Madde 12: İl genel meclisi her ayın ilk haftasında toplanır. Kasım ayı (bütçe) 20 gün, diğer aylar 5 gündür.

Bütçe görüşmelerinin kapsamlı olması nedeniyle yasal olarak daha uzun bir süre tanınmıştır.

Karar ve toplantı yeter sayılarını doğrula.

Toplantı yeter sayısı salt çoğunluk; karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğu ancak üye tam sayısının 1/4'ünden az olamaz.

Meclisin meşru bir şekilde toplanıp karar alabilmesi için gerekli asgari katılımı sağlamak.

Anahtar Kavram

5302 Sayılı Kanun uyarınca İl Genel Meclisi'nin özerk yapısı, başkanlık divanı seçim periyotları ve toplantı sürelerindeki bütçe istisnası.

Daha Fazla Pratik

İl genel meclisi ile belediye meclisi arasındaki 'kararların kesinleşmesi ve valiye/kaymakama gönderilmesi' usullerindeki süre ve yöntem farklarını karşılaştırınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 3Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il genel meclisinin toplantı usulleri ve başkanlık divanının oluşumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl genel meclisi, her yılın Eylül ayında belirlenen günde kendiliğinden toplanır ve bu toplantıda bir sonraki yılın bütçesini karara bağlar.

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali, aynı zamanda il genel meclisinin de başkanıdır ve meclis gündemini tek başına belirler.

Mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanan il genel meclisine, en yaşlı üye başkanlık eder.

İl genel meclisi, bütçe görüşmelerine rastlayan toplantı döneminde en çok on iş günü, diğer aylardaki olağan toplantılarında ise en çok üç iş günü toplanabilir.

Görevlerini süresi içinde yerine getirmeyen il genel meclisi, il valisinin bildirimi üzerine İçişleri Bakanı tarafından doğrudan feshedilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanan il genel meclisine, en yaşlı üye başkanlık eder.

Cevap

Mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanan il genel meclisine en yaşlı üyenin başkanlık etmesi doğrudur.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesine göre, mahalli idareler genel seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün il genel meclisi kendiliğinden toplanır. Bu toplantıya, başkanlık divanı seçilinceye kadar en yaşlı üye başkanlık eder. Bu durum meclisin özerkliğini ve ilk çalışma düzenini sağlar.

Adım Adım Çözüm

Meclisin ilk toplantı zamanını belirle.

Seçim sonuçlarının ilanını takip eden 5. gün.

5302 sayılı Kanun'un 11. maddesi bu süreyi açıkça belirlemiştir.

İlk toplantının yönetim usulünü kontrol et.

En yaşlı üyenin başkanlık etmesi.

Başkanlık divanı (meclis başkanı ve vekilleri) henüz seçilmediği için geçici başkanlık usulü uygulanır.

Diğer organların (Vali) rolünü ayrıştır.

Vali toplantılara başkanlık edemez.

2005 reformu ile valinin meclis başkanlığı sona ermiş, meclisin kendi içinden başkan seçmesi esası getirilmiştir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisi İlk Toplantı ve Başkanlık Divanı Usulü

Daha Fazla Pratik

İl genel meclisinin bütçe görüşmelerindeki karar yeter sayısı ve valinin meclis kararları üzerindeki veto yetkisini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 4Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve mahalli idarelerin anayasal statüsü çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

İl özel idarelerinin tüzel kişiliği, ilgili ilin sınırları içerisinde yer alan belediye meclislerinin nitelikli çoğunluk kararıyla kesinleşir.

6360

sayılı Kanun kapsamında, büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idareleri, büyükşehir belediyesine bağlı birer "daire başkanlığı" statüsüne dönüştürülmüştür.

İl özel idaresi, merkezi idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer aldığı için merkezi hiyerarşiye tam bağımlı bir idari yapı arz eder.

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali, aynı zamanda karar organı olan il genel meclisinin de doğal başkanıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Cevap

İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

İl özel idaresi, il halkının yerel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan, idari ve mali özerkliği bulunan ve devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip mahalli idare birimidir. Bu tanım hem

1982

Anayasası'nın

127

. maddesiyle hem de

5302

sayılı Kanun'un

3

. maddesiyle uyumludur.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un tanımlar maddesini incelemek.

Kanun'un

3

. maddesinde il özel idaresi; idari ve mali özerkliğe sahip, kamu tüzel kişisi olarak tanımlanmıştır.

Kuruluş ve statüyü belirleyen temel yasal dayanak bu maddedir.

Anayasa'nın

127

. maddesi ile karşılaştırmak.

Mahalli idarelerin karar organlarının seçmenler tarafından seçildiği ve idari yerinden yönetim ilkesine göre özerk yapıya sahip olduğu doğrulanır.

Anayasal statü, idari yapının hukuki temelini oluşturur.

Merkezi idare ile olan ilişkisini ayırt etmek.

Ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olması, onu hiyerarşik yapıdan çıkarıp vesayet denetimine tabi kılar.

İdari özerkliğin en temel göstergesi tüzel kişilik ve denetim türüdür.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Tanımı ve Hukuki Statüsü

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 5Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il genel meclisinin yapısı, başkanlık divanı ve toplantı usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Meclis başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması halinde, yeni başkan seçilinceye kadar vali veya görevlendireceği bir vali yardımcısı meclise başkanlık eder.

Olağanüstü toplantı çağrısı meclis üye tam sayısının en az beşte birinin yazılı teklifi ile yapılabilir ve bu toplantıda gündem dışı konular da salt çoğunlukla görüşülebilir.

Meclis, katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının üçte birinden az olamaz.

Meclis başkanlık divanı üyeleri, mahalli idareler seçimlerinden sonraki ilk toplantıda meclisin beş yıllık tüm görev süresi boyunca görev yapmak üzere seçilirler.

Vali, il genel meclisi toplantılarına katılma ve meclise bilgi verme yetkisine sahip olmakla birlikte oylamalarda oy kullanamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali, il genel meclisi toplantılarına katılma ve meclise bilgi verme yetkisine sahip olmakla birlikte oylamalarda oy kullanamaz.

Cevap

Valinin meclis toplantılarına katılabileceğini ancak oy kullanamayacağını belirten ifade doğrudur.

Doğru ifadeye göre, vali il genel meclisinin bir üyesi veya başkanı olmamasına rağmen, yürütme organının başı olarak meclis toplantılarını takip edebilir ve bilgi verebilir. Ancak demokratik temsil ilkesi gereği oylamalara katılması ve irade beyanında bulunması yasaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un başkanlık yapısını incelemek.

İl genel meclisinin kendi üyeleri arasından bir başkan seçtiği, valinin artık meclis başkanı olmadığı tespit edilir.

Valinin karar organındaki rolünü netleştirmek için.

Toplantı ve gündem kurallarını değerlendirmek.

Olağanüstü toplantıların sadece çağrı konusuyla sınırlı olduğu ve üye tam sayısının

1/3

çoğunluğuyla çağrılabileceği belirlenir.

Prosedürel kısıtlamaları doğrulamak için.

Karar yeter sayısı kuralını uygulamak.

Karar yeter sayısının üye tam sayısının

1/4

oranından az olamayacağı teyit edilir.

Sayısal kotaları doğrulamak için.

Valinin katılım yetkisini analiz etmek.

Kanun'un

11

. maddesi uyarınca valinin toplantılara katılabileceği fakat oy kullanamayacağı sonucuna ulaşılır.

Yürütme organının karar organı üzerindeki gözetim yetkisini belirlemek için.

Anahtar Kavram

İl genel meclisinin özerk yapısı ve valinin bu yapıdaki sembolik/bilgi verme amaçlı katılımı.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 6Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin görev, yetki ve temsil yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl genel meclisinin doğal başkanı sıfatıyla meclis gündemini belirlemek ve meclis tarafından alınan tüm kararları idari vesayet makamı olarak onaylayarak yürürlüğe koymak.

İl özel idaresi genel sekreterini, il genel meclisi üyelerinin salt çoğunluğu tarafından önerilen adaylar arasından seçerek doğrudan atamak.

İl özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek, bütçe ile yıllık faaliyet raporunu hazırlamak ve idareyi temsil ederek hak ve menfaatlerini korumak.

Vergi, resim ve harçlar dışında kalan uyuşmazlıklarda, miktarı ne olursa olsun il özel idaresi adına sulh olmaya, davayı kabule veya davadan feragat etmeye karar vermek.

Hizmetlerde aksama görülen hallerde il genel meclisini doğrudan feshetmek ve yeni meclis seçilene kadar meclis görevlerini il encümeni aracılığıyla yürütmek.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek, bütçe ile yıllık faaliyet raporunu hazırlamak ve idareyi temsil ederek hak ve menfaatlerini korumak.

Cevap

İl özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek, bütçe ile yıllık faaliyet raporunu hazırlamak ve idareyi temsil ederek hak ve menfaatlerini korumak valinin yürütme organı olarak temel görevidir.

İl özel idaresini stratejik plana uygun yönetmek, bütçe ve faaliyet raporunu hazırlamak ve idareyi temsil etmek,

5302

sayılı Kanun'un

30

. maddesinde sayılan valinin temel yürütme görevleridir.

Adım Adım Çözüm

Valinin hukuki statüsünü belirle.

Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır (

5302

Sayılı Kanun, Madde

29

Yürütme görevlerinin kim tarafından yürütüldüğünü saptamak için temel dayanak budur.

Yürütme organının mali ve idari planlama görevlerini incele.

Stratejik planı hazırlamak, bütçeyi oluşturmak ve yıllık faaliyet raporunu meclise sunmak valinin görevidir.

İdarenin vizyon ve kaynak yönetimini yürütme erki üstlenir.

Temsil yetkisinin kapsamını analiz et.

Vali, il özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil eder, davalar açar ve idare lehine bağışları kabul eder.

Hukuki süreçlerde idareyi temsil etme yetkisi yürütme organının başındadır.

Karar ve yürütme yetkisi ayrımını doğrula.

Dava açma yetkisi validedir ancak davadan feragat veya sulh olma gibi 'tasarruf' kararları meclise aittir.

Karar organı ile yürütme organı arasındaki yetki paylaşımını karıştırmamak gerekir.

Anahtar Kavram

Vali, il özel idaresinin yürütme organı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir; stratejik yönetim ve mali hazırlık süreçlerinden sorumludur.

Daha Fazla Pratik

Valinin il özel idaresi adına yaptığı işlemlerin İl Encümeni ile ilişkisini ve idari vesayet denetimindeki yerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 7Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, valinin il özel idaresinin "yürütme organı" ve "tüzel kişiliğin temsilcisi" sıfatıyla sahip olduğu görev ve yetkiler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vali, mahalli idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde hazırladığı stratejik planı il encümeninin onayına sunar ve encümence uygun görülen plan doğrudan yürürlüğe girer.

İl özel idaresinin hak ve menfaatlerini korumakla görevli olan vali; taşınmaz malların idaresiyle ilgili olarak, il encümeninin kararı üzerine dava açmak ve sulh olmak yetkisine sahiptir.

Vali, il özel idaresi teşkilatının hiyerarşik amiri olarak genel sekreter ve yardımcılarını doğrudan atar; bu atama işlemi üzerinde merkezi yönetimin herhangi bir onay yetkisi bulunmaz.

Vali, il genel meclisinin doğal başkanı sıfatıyla meclis toplantılarına başkanlık eder ve mecliste alınan kararların hukuka uygunluğunu denetleyerek bu kararları kesinleştirir.

İl özel idaresinin bütçe tasarısını ve faaliyet raporunu hazırlayan vali, bu belgelerin kabul edilmesi ve kesinleşmesi için belgeleri doğrudan İçişleri Bakanlığına sunar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin hak ve menfaatlerini korumakla görevli olan vali; taşınmaz malların idaresiyle ilgili olarak, il encümeninin kararı üzerine dava açmak ve sulh olmak yetkisine sahiptir.

Cevap

İl özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil eden valinin, taşınmaz malların idaresiyle ilgili dava açmak ve sulh olmak için il encümeninin kararına ihtiyacı vardır.

Doğru seçenek, valinin yürütme organı sıfatıyla sahip olduğu temsil yetkisinin sınırlarını doğru ifade etmektedir. 5302 sayılı Kanun'un 30. maddesinin (k) bendine göre, taşınmaz malların idaresiyle ilgili dava açmak ve sulh olmak valinin yetkisindedir ancak bu yetkinin kullanımı için il encümeninin kararı zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Valinin il özel idaresindeki temel statüsünü tanımlamak.

Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır.

Yürütme organı olarak idarenin tüm sevk ve idaresinden sorumludur.

Temsil yetkisinin kapsamını ve sınırlarını analiz etmek.

Tüzel kişiliği temsil yetkisi dava açma ve sulh olmayı kapsar ancak taşınmazlar için encümen kararı şarttır.

5302 sayılı Kanun, idarenin haklarını koruma yetkisini valiye verirken belirli işlemleri encümen kararına bağlamıştır.

Diğer organlarla (Meclis ve Encümen) olan yetki paylaşımını kontrol etmek.

Stratejik plan ve bütçe Meclis yetkisindedir; atamalar ise (genel sekreter gibi) merkezi onay gerektirebilir.

Kuvvetler ayrılığı ve idari vesayet ilkeleri gereği yetkiler organlar arasında paylaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Valinin Yürütme Yetkisi ve Temsil Görevi

Daha Fazla Pratik

İl genel meclisinin faaliyet raporunu yetersiz bulması durumunda valinin hukuki durumundaki farkları araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 8Soru →

İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliğini kazanma süreci ve bu idari birimin coğrafi yetki sınırlarının belirlenmesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, merkezi idarenin bir parçası olan 'il' biriminin kanunla kurulmasıyla birlikte herhangi bir ek idari işleme gerek kalmaksızın tüzel kişilik kazanır ve sınırları ilin mülki sınırları ile belirlenir.

6360

sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi kurulan illerde, il özel idaresinin tüzel kişiliği korunmakla birlikte görev alanı sadece büyükşehir belediyesi sınırları dışında kalan köylerle sınırlandırılmıştır.

İl özel idaresi, merkezi idarenin taşra teşkilatı olan 'il genel idaresi' ile aynı tüzel kişiliğe sahip olup, valinin hiyerarşik denetimi altında yerel hizmetleri yürüten bir birimdir.

İl özel idaresinin kuruluşu için ilin kurulmasına dair kanunun ardından, karar organı olan İl Genel Meclisi'nin ilk toplantısında İçişleri Bakanlığı tarafından tüzel kişilik tescil edilir.

İl özel idaresi, Anayasa'da güvence altına alınan siyasi yerinden yönetim ilkesi uyarınca, kendi sınırları içerisinde geçerli olmak üzere yönetmelik dışında kanun çıkarma yetkisine de sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, merkezi idarenin bir parçası olan 'il' biriminin kanunla kurulmasıyla birlikte herhangi bir ek idari işleme gerek kalmaksızın tüzel kişilik kazanır ve sınırları ilin mülki sınırları ile belirlenir.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla otomatik olarak tüzel kişilik kazanan ve sınırları ilin mülki sınırları ile örtüşen bir mahalli idare birimidir.

Doğru yanıt, il özel idaresinin kuruluşu için ayrı bir idari karara gerek olmadığını, mülki birim olan ilin kanunla kurulmasıyla birlikte yerel birim olan il özel idaresinin de otomatik olarak tüzel kişilik kazandığını ifade etmektedir. Bu durum

5302

sayılı Kanun'un

4

. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

İl kavramının iki farklı hukuki boyutunu ayırt edin.

İl hem merkezi idarenin en büyük taşra birimi (İl Genel İdaresi) hem de bir mahalli idare birimidir (İl Özel İdaresi).

Bu ayrım, hiyerarşi ve idari vesayet arasındaki farkı anlamak için temeldir.

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

4

. maddesini inceleyin.

Maddede 'İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin mülki sınırları il özel idaresinin görev alanıdır' hükmü yer alır.

Kuruluşun 'kendiliğinden' (ipso jure) olduğunu ve sınırların mülki sınırlara bağlı olduğunu teyit eder.

Büyükşehir statüsündeki illerin durumunu değerlendirin.

30

büyükşehirde il özel idarelerinin tüzel kişiliği

6360

sayılı Kanun ile kaldırılmıştır.

Statü ve kuruluş konusundaki en önemli istisnayı saptamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin 'Kendiliğinden' Kuruluşu ve Mülki Sınır Bağlantısı

Soru 9Soru →

Türkiye'de il özel idarelerinin kuruluşu ve hukuki statüsüne ilişkin $1982$ Anayasası'nın $127$ . maddesi ve $5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bu idari birimlerin güncel hukuki durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına ilişkin kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

6360

sayılı Kanun uyarınca, büyükşehir belediyesi kurulan illerde de il özel idareleri mahalli idare tüzel kişiliğini koruyarak faaliyetlerine devam eder.

İl özel idareleri, merkezi idarenin hiyerarşik bir parçası olduğu için idari ve mali özerklikten yoksun, bağlı birimlerdir.

İl özel idaresinin kurulması için İçişleri Bakanlığı'nın teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararı alınması yasal bir zorunluluktur.

Anayasa'nın

126

. maddesinde düzenlenen 'merkezi idarenin taşra teşkilatı' esaslarına göre yapılandırılmış bir hizmet yerinden yönetim kuruluşudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına ilişkin kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına ilişkin kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

İl özel idareleri, Anayasa ve

5302

sayılı Kanun uyarınca müstakil bir kanunla kurulmaz; bağlı bulundukları ilin kurulmasını sağlayan kanun ile otomatik olarak ve kendiliğinden kamu tüzel kişiliği kazanırlar. Bu, il özel idarelerinin kuruluşuna özgü bir 'otomatik tüzel kişilik' durumudur.

Adım Adım Çözüm

Anayasal Dayanağı Belirleme

1982

Anayasası'nın

127

. maddesi, mahalli idarelerin (il özel idaresi, belediye, köy) kanunla kurulacağını ve kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu hükme bağlar.

Kuruluşun yasal temelini tespit etmek için gereklidir.

5302

Sayılı Kanun İncelemesi

Kanunun

4

. maddesi uyarınca; il özel idaresi, ilin kurulmasına ilişkin kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

Özel kanun hükmündeki kuruluş usulünü doğrulamak için gereklidir.

Güncel Durum Analizi (

6360

Sayılı Kanun)

6360

sayılı Kanun ile Türkiye'deki

30

büyükşehirde il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu durum, il özel idaresinin her ilde bulunmadığını gösterir.

Metropollerdeki istisnai durumu ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinin kanunla kurulması ve otomatik tüzel kişilik kazanması

İpuçları

Mahalli idarelerin kuruluşu için Anayasa'da belirtilen temel şartı hatırlayın.

Bir ilin kurulması ile o ildeki il özel idaresinin tüzel kişilik kazanması arasındaki zamansal ilişkiyi düşünün.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin tüzel kişiliği kaldırılan illerde bu görevlerin hangi birimlere (YİKOB vb.) devredildiğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 10Soru →

Türkiye'deki idari teşkilat yapısında, bir ilin kurulmasına yönelik yasama tasarrufunun (kanun), aynı coğrafi alanda faaliyet gösterecek olan mahalli idare birimi (il özel idaresi) üzerindeki hukuki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla başka bir işleme gerek kalmaksızın kurulur ve ilin idari bir birim olarak kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

İl özel idaresinin kurulabilmesi için ilin kurulmasından sonra İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanı kararı gerekir.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idaresinin statüsü, İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan bir yönetmelikle belediyeye devredilir.

İl özel idaresi, il genelinde merkezi idarenin hiyerarşik denetimi altında bulunan ve ayrı bir tüzel kişiliği olmayan bir hizmet birimidir.

İl özel idaresinin kuruluşu için il merkezinin toplam nüfusunun asgari 5.000'in üzerinde olması kanuni bir zorunluluktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla başka bir işleme gerek kalmaksızın kurulur ve ilin idari bir birim olarak kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kendiliğinden kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

Doğru seçenek, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 'Kuruluş' başlıklı 4. maddesini tam olarak yansıtmaktadır. Bu maddeye göre il özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer. Bu, mahalli idare birimi ile coğrafi idari birim arasındaki 'kendiliğinden' (ipso jure) kurulan bağı ifade eder.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın tespiti

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, Madde 4 incelenir.

Kuruluş ve tüzel kişilik başlangıcı kanunla düzenlenmiştir.

Kuruluş usulünün analizi

İl özel idaresinin, ilin kurulmasına dair kanunla 'kendiliğinden' tüzel kişilik kazandığı görülür.

İl (merkezi birim) ile il özel idaresi (mahalli birim) arasındaki statü bağını anlamak için gereklidir.

İstisnai durumun kontrolü

Büyükşehir olan illerde tüzel kişiliğin kanunla (6360) kaldırıldığı teyit edilir.

Güncel hukuki durumun tam analizi için gereklidir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinin kuruluşunun, idari bir birim olan 'ilin' kuruluşuyla hukuken bütünleşik ve otomatik olması.

İpuçları

İl özel idaresinin kuruluşu, ilin (merkezi birim) kuruluşuyla aynı hukuki belgeye dayanır.

İlin kurulması için TBMM tarafından kanun çıkarılması gerekir; bu durumda mahalli idare birimi de o kanunla doğar.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesi olan illerde il özel idarelerinin neden kaldırıldığını ve bu görevlerin kime devredildiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 11Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu kapsamında il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin, idarenin sevk ve idaresine ilişkin sahip olduğu yetki rejimi ve hukuki statüsü göz önüne alındığında, aşağıdaki tespitlerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresinin stratejik planını, yatırım programını ve bütçesini hazırlayarak il genel meclisinin müzakeresine ve onayına sunmak.

İl genel meclisi tarafından mart ayı toplantısında görüşülen faaliyet raporunun yetersiz görülmesi hâlinde, belediye başkanlarında olduğu gibi Danıştay kararıyla valilik sıfatının sona ermesi.

İl encümenine başkanlık etmek, encümen gündemini belirlemek ve kurul tarafından alınan kararların yürütülmesini sağlamak.

İl özel idaresi personeli üzerinde en üst amirlik sıfatıyla denetim yetkisini kullanmak; ancak genel sekreterin atama sürecinde İçişleri Bakanlığının onayına tabi olmak.

İl özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil etmek, bu kapsamda şartsız bağışları doğrudan kabul etmek ve yargı mercilerinde idarenin haklarını savunmak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisi tarafından mart ayı toplantısında görüşülen faaliyet raporunun yetersiz görülmesi hâlinde, belediye başkanlarında olduğu gibi Danıştay kararıyla valilik sıfatının sona ermesi.

Cevap

İl genel meclisi tarafından faaliyet raporunun yetersiz görülmesi durumunda valinin görevine Danıştay kararıyla son verilmesi ifadesi yanlıştır; bu usul sadece seçilmiş belediye başkanları için geçerlidir.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

5302

sayılı Kanun'un 31. maddesine göre, il genel meclisi faaliyet raporunu yetersiz bulursa bu durumu İçişleri Bakanlığına bildirir. Belediye Kanunu'ndaki (

5393

m.26) Danıştay aracılığıyla görevden düşme süreci valiler için öngörülmemiştir.

Adım Adım Çözüm

Valinin hukuki statüsünü belirle.

Vali, il özel idaresinin hem başı hem de yürütme organıdır; ancak merkezi idare tarafından atanmış bir kamu görevlisidir.

Atanmış ve seçilmiş organlar arasındaki hukuki sorumluluk farkını anlamak sorunun çözüm anahtarıdır.

5302

sayılı Kanun'un 31. maddesini analiz et.

Faaliyet raporunun yetersiz görülmesi durumunda dosya Danıştay'a değil, İçişleri Bakanlığına gönderilir.

Belediye Kanunu (

5393

) ile İl Özel İdaresi Kanunu (

5302

) arasındaki en temel farklardan biridir.

Personel ve temsil yetkilerini kontrol et.

Genel sekreter atamasında valinin teklifi ve Bakanlık onayı (

5302

m.35), bağışlarda ise şartlı/şartsız ayrımı mevcuttur.

Valinin yürütme yetkisinin sınırlarını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Valinin Atanmışlık Statüsü ve Faaliyet Raporu Denetimi

Soru 12Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısının il genel meclisinde görüşülmesi ve karara bağlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Meclis, bütçe tasarısını aynen veya değiştirerek kabul edebilir; ancak bütçe denkliğini bozacak, gideri artıracak veya gelirleri azaltacak değişiklikler yapamaz.

İl genel meclisi tarafından kabul edilen bütçe, mahallin en büyük mülki idare amiri olan valinin onayı ile kesinleşir ve doğrudan yürürlüğe girer.

İl genel meclisi, il özel idaresinin mali özerkliği çerçevesinde bütçe görüşmeleri sırasında yeni vergi ve harç kalemleri ihdas ederek gelirleri artırabilir.

Bütçe tasarısının Kasım ayı sonuna kadar karara bağlanamaması durumunda, il genel meclisi münfesih sayılır ve bütçe İçişleri Bakanlığı tarafından resen onaylanır.

Meclis, bütçe tasarısı üzerinde sadece yatırım harcamaları kaleminde değişiklik yapma yetkisine sahip olup cari giderlere müdahale edemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, bütçe tasarısını aynen veya değiştirerek kabul edebilir; ancak bütçe denkliğini bozacak, gideri artıracak veya gelirleri azaltacak değişiklikler yapamaz.

Cevap

İl genel meclisinin bütçe tasarısını kabul ederken bütçe denkliğini bozacak, giderleri artıracak veya gelirleri azaltacak mahiyette değişiklik yapma yetkisinin bulunmaması doğrudur.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 48. maddesine göre il genel meclisi, bütçe tasarısını aynen veya değiştirerek kabul etme yetkisine sahiptir. Ancak bu yetki kullanılırken mali yapının sürdürülebilirliğini sağlamak adına bütçe denkliğini bozacak, harcamaları artıracak veya öngörülen gelirleri azaltacak nitelikte değişiklikler yapılması kanunen yasaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 48. maddesi incelenmelidir.

Bütçenin hazırlanması, incelenmesi ve kabulü süreçleri belirlenmiştir.

Yasal dayanağın tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmanın ilk adımıdır.

İl Genel Meclisinin bütçe üzerindeki yetki sınırları analiz edilmelidir.

Meclisin bütçe üzerinde değişiklik yapma hakkı olduğu ancak bu hakkın bütçe denkliğini koruma şartına bağlı olduğu görülür.

Karar organının yürütme organı (Vali) tarafından sunulan tasarı üzerindeki müdahale sınırlarını anlamak gerekir.

Diğer organların (Vali, Encümen) rolleri ve bütçe takvimi kontrol edilmelidir.

Bütçenin onaylanmak için değil, bilgi ve denetim amacıyla valiye gönderildiği, onay şartının bulunmadığı teyit edilir.

Çeldirici seçeneklerdeki idari vesayet ve usul hatalarını elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bütçe Denkliği ve Meclis Yetki Sınırı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 13Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, bir il özel idaresinin kamu tüzel kişiliği kazanması ve bu kişiliğin sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişiliği ilin kaldırılmasıyla sona erer.

İl özel idaresi, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur.

Büyükşehir belediyesi kurulan yerlerde il özel idaresinin tüzel kişiliği, belediye meclisi kararıyla sona erer.

İl özel idaresinin tüzel kişiliği, karar organı olan İl Genel Meclisi'nin ilk toplantısını yapmasıyla başlar.

İl özel idaresi, merkezi idarenin hiyerarşik yapısı içerisinde validen bağımsız bir birim olarak kurulur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişiliği ilin kaldırılmasıyla sona erer.

Cevap

İl özel idaresinin ilin kurulmasına dair kanunla kurulması ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliğinin sona ermesi şeklindeki ifade doğrudur.

Doğru ifadeye göre il özel idaresi, mülki idare bölümü olan ilin kurulmasına ilişkin kanunla birlikte otomatik olarak tüzel kişilik kazanır. Bu, anayasanın yerel yönetimlerin kanunla kurulması ilkesinin bir yansımasıdır ve il özel idaresinin varlığını ilin idari sınırlarının varlığına bağlar.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası'nın

127.

maddesini incele.

Mahalli idarelerin kuruluşunun kanunla yapılacağı ilkesine ulaşılır.

Anayasal çerçeveyi belirlemek için.

5302

sayılı Kanun'un

4.

maddesini analiz et.

İl özel idaresinin, ilin kurulmasına dair kanunla kurulduğu ve ilin kaldırılmasıyla sona erdiği hükmü görülür.

Yasal dayanağı tespit etmek için.

Tüzel kişiliğin niteliğini değerlendir.

İl özel idaresinin müstakil bir kuruluş işlemine değil, ilin mülki taksimattaki varlığına bağlı bir hukuki statüsü olduğu doğrulanır.

Doğru cevabı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinin kuruluşu mülki bir birim olan ilin kurulmasına (kanuna) bağlıdır.

Soru 14Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve 1982 Anayasası hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki kişiliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresinin kuruluşu, Anayasa'nın 126. maddesindeki 'merkezi idarenin taşra teşkilatı' esaslarına dayalı olarak Cumhurbaşkanı kararı ile gerçekleştirilir.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliği, büyükşehir belediye meclisinin alacağı tavsiye kararı doğrultusunda Cumhurbaşkanınca kaldırılır.

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve söz konusu kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın tüzel kişilik kazanır.

İl özel idaresi, idari ve mali özerkliğe sahip olmakla birlikte devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alan ve merkezi idarenin hiyerarşik denetimine tabi olan bir birimdir.

İl özel idaresi, yerinden yönetim ilkesinin bir gereği olarak siyasi özerkliğe sahiptir ve kendi görev alanına giren konularda yerel yasama yetkisini kullanabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve söz konusu kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın tüzel kişilik kazanır.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve bu kanunla birlikte kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

İl özel idaresinin kuruluşu, merkezi bir birim olan 'il'in kurulmasıyla eş zamanlıdır. 5302 sayılı Kanun uyarınca, bir ilin kurulmasına dair kanun çıkarıldığında, o ilde mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak üzere il özel idaresi de kendiliğinden kurulmuş sayılır ve kamu tüzel kişiliği kazanır.

Adım Adım Çözüm

Anayasal dayanağın belirlenmesi

Anayasa Madde 127: Mahalli idarelerin (il, belediye, köy) kuruluş esaslarının kanunla belirtileceği ve kamu tüzel kişisi oldukları hükme bağlanmıştır.

Kuruluşun anayasal çerçevesini anlamak için gereklidir.

Kuruluş yönteminin incelenmesi

5302 sayılı Kanun Madde 4: 'İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişilik kazanır.'

İlin kurulması (merkezi idare birimi) ile il özel idaresinin kurulması (mahalli idare birimi) arasındaki doğrudan hukuki bağı teyit etmek için gereklidir.

Tüzel kişiliğin niteliğinin tespiti

İl özel idaresi, devlet tüzel kişiliğinden ayrı, kendine ait mal varlığı ve bütçesi olan bir kamu tüzel kişisidir.

Hukuki statüsünü belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin İkili Yapısı ve Kuruluşu

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin organları ile belediye organlarını karşılaştırarak görev ayrımını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 15Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, aşağıdakilerden hangisi il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Stratejik plân ile yatırım programlarını, il özel idaresi faaliyetlerini ve personelinin performans ölçütlerini karara bağlamak

Kanunlarda öngörülen cezaları vermek

İl özel idaresini temsil etmek ve il özel idaresi birimlerini denetlemek

Kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak

İl özel idaresi bütçesini ve yatırım programını hazırlayarak meclise sunmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik plân ile yatırım programlarını, il özel idaresi faaliyetlerini ve personelinin performans ölçütlerini karara bağlamak

Cevap

Stratejik plan ile yatırım programlarını, faaliyetleri ve personel performans ölçütlerini karara bağlamak il genel meclisinin görevidir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 10. maddesine göre, stratejik plân ile yatırım programlarını görüşmek ve karara bağlamak il genel meclisinin asli görevleri arasında sayılmıştır. Meclis, idarenin genel politikalarını belirleyen en üst karar organıdır.

Adım Adım Çözüm

İl özel idaresi organlarını ve görev dağılımını analiz etmek

İl özel idaresi; vali (yürütme), il genel meclisi (karar) ve il encümeni (inceleme/ihale/kamulaştırma) olmak üzere üç organdan oluşur.

Görevlerin hangi organa ait olduğunu saptamak için kurumsal yapıyı bilmek gerekir.

5302 Sayılı Kanun'un 10. maddesini incelemek

Meclisin; stratejik plan onayı, bütçe kabulü, borçlanma kararı ve yönetmelik çıkarma gibi temel karar yetkileri olduğu görülür.

Yasal dayanağın tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Yürütme ve encümen görevlerini elemek

Temsil ve hazırlık (Vali) ile ceza ve kamulaştırma (Encümen) görevleri elenerek karar niteliğindeki görev seçilir.

Çeldiricilerin hangi organlara ait olduğu belirlenerek hata payı minimize edilir.

Anahtar Kavram

İl genel meclisinin karar alma yetkisi

Soru 16Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il genel meclisinin yapısı, başkanlık divanı ve toplantı düzeni ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı ile birinci ve ikinci başkan vekillerini seçer.

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali, aynı zamanda il genel meclisinin de başkanıdır.

İl genel meclisi, belediye meclislerinde olduğu gibi her ayın ilk haftasında kendiliğinden olağan olarak toplanır.

İl genel meclisinin stratejik plan ve bütçe görüşmelerini yaptığı en uzun olağan toplantı dönemi her yılın Eylül ayıdır.

İl genel meclisi, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğu hazır bulunmadıkça toplantı açamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı ile birinci ve ikinci başkan vekillerini seçer.

Cevap

İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı ile birinci ve ikinci başkan vekillerini seçer.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesine göre, il genel meclisi kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı, bir birinci başkan vekili ve bir ikinci başkan vekili seçerek başkanlık divanını oluşturur. Bu durum, meclisin valinin vesayeti altındaki eski yapısından kurtularak daha demokratik bir yapıya kavuşmasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Başkanlık yapısını incele

Meclis üyeleri arasından seçim yapılır.

5302 sayılı Kanun ile valinin meclis başkanlığına son verilmiş, meclisin özerkliği artırılmıştır.

Toplantı zamanlarını kontrol et

Ocak, Mayıs ve Kasım ayları.

Belediye meclislerinden farklı olarak yılda üç kez olağan toplantı yapılır.

Toplantı yeter sayısını belirle

Üye tam sayısının salt çoğunluğu.

Genel kural olarak toplantıların açılabilmesi için üyelerin yarıdan bir fazlasının katılımı aranır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisi Başkanlık Divanı ve Toplantı Usulleri

Soru 17Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresinin stratejik planını, bütçesini ve yıllık faaliyet raporunu hazırlayarak il genel meclisinin onayına sunar.

İl genel meclisinin doğal başkanı sıfatıyla meclis oturumlarını yönetir ve meclis gündemini tek başına belirler.

İl encümenine başkanlık eder ve il encümeninin gündemini belirleyerek toplantıların işleyişini koordine eder.

İl özel idaresi genel sekreterini İçişleri Bakanlığına teklif eder ve atamanın bu makam tarafından yapılmasını sağlar.

İl özel idaresinin tüzel kişiliğini dış dünyaya ve mahkemelere karşı temsil eder, kurumun hak ve menfaatlerini korur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisinin doğal başkanı sıfatıyla meclis oturumlarını yönetir ve meclis gündemini tek başına belirler.

Cevap

İl genel meclisinin doğal başkanı sıfatıyla meclis oturumlarını yönetir ve meclis gündemini tek başına belirler ifadesi yanlıştır.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 27. ve 29. maddeleri uyarınca; vali il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır ancak il genel meclisinin üyesi veya başkanı değildir. İl genel meclisi, demokratik temsil gereği kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Valinin meclis başkanı olduğunu ve gündemi belirlediğini belirten ifade, güncel mevzuata aykırı olduğu için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Valinin il özel idaresindeki hukuki statüsünü belirle.

Vali, 5302 sayılı Kanun'un 29. maddesi gereği il özel idaresinin başı, yürütme organı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir.

Görevin kapsamını ve diğer organlarla ilişkisini anlamak için temel statüyü bilmek gerekir.

İl genel meclisinin başkanlık yapısını incele.

5302 sayılı Kanun'un 27. maddesine göre il genel meclisi, her yılın ilk toplantısında kendi üyeleri arasından başkanını seçer.

Valinin meclis başkanı olup olmadığını doğrulamak için ilgili kanun maddesine bakılmalıdır.

Valinin il encümeni üzerindeki yetkisini kontrol et.

Vali, il encümeninin başkanıdır (m. 33), ancak meclisin başkanı değildir.

Meclis ve encümen başkanlığı arasındaki farkı ayırt etmek sınavda en çok sorulan çeldiricidir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Organları ve Valinin Yürütme Rolü

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 18Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il genel meclisinin başkanlık divanının oluşumu ve başkanlık sıfatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer.

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali, il genel meclisinin de doğal başkanıdır.

İl genel meclisi başkanı, meclis üyelerinin salt çoğunluğunun teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır.

Belediye başkanı, il merkezinde toplanan il genel meclisi oturumlarına başkanlık etme yetkisine sahiptir.

İl genel meclisi toplantıları, ildeki en kıdemli genel sekreter yardımcısı başkanlığında yürütülür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer.

Cevap

İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesine göre; il genel meclisi, seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanır. Bu toplantıda meclis, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı seçer. Bu düzenleme, yerel karar organının özerkliğini pekiştirmeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun meclis başkanlık divanını düzenleyen 11. maddesini inceleyin.

Meclisin kendi üyeleri arasından başkan seçtiği kuralına ulaşılır.

Karar organının demokratik yapısını ve yürütmeden bağımsızlığını anlamak için.

Valinin il özel idaresindeki rolünü analiz edin.

Valinin yürütme organı olduğu, ancak meclis başkanı olmadığı tespit edilir.

2005 yılındaki mevzuat değişikliği ile valinin meclis başkanlığı sıfatının sona erdiğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisi Başkanlık Divanı

Tahmini Süre:45s

Soru 19Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin bütçesini görüşüp kesin olarak karara bağlamak görevi ve yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Vali

İl Genel Meclisi

İl Encümeni

İçişleri Bakanlığı

İl Genel Sekreteri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl Genel Meclisi

Cevap

İl özel idaresi bütçesini karara bağlama yetkisi İl Genel Meclisi'ne aittir.

İl Genel Meclisi, 5302 sayılı Kanun kapsamında il özel idaresinin en üst karar organıdır. Kanun'un 'Meclisin görev ve yetkileri' başlıklı maddesinde, bütçeyi kabul etmek ve kesin hesabı onaylamak açıkça meclise verilmiş bir yetkidir.

Adım Adım Çözüm

Bütçe hazırlık sürecini tanımlama

Bütçe taslağı Vali tarafından hazırlanır.

Vali yürütme organı olarak bütçe hazırlığından sorumludur.

Bütçeyi inceleyen organı belirleme

İl Encümeni bütçe taslağını inceler ve görüş hazırlar.

Kanun gereği encümen meclis öncesi bir inceleme makamıdır.

Karar yetkisini belirleme

İl Genel Meclisi bütçeyi görüşür ve onaylar.

5302 Sayılı Kanun'un 10. maddesine göre bütçeyi karara bağlamak meclisin görevleri arasındadır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisi'nin Bütçe Üzerindeki Karar Yetkisi

İpuçları

İl özel idaresinin en üst karar organını düşünün.

Bütçeyi hazırlayan yürütme organı olan vali ile bütçeyi onaylayan organ farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Belediyelerde bütçeyi hangi organın onayladığını (Belediye Meclisi) hatırlayarak benzerliği pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 20Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, kurumun görev ve sorumluluk alanı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin belediye sınırları dışında yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetlerden biridir?

İmar, yol, su ve kanalizasyon hizmetleri

Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin planlanması ve işletilmesi

Belediye sınırları içerisindeki katı atıkların toplanması ve taşınması

Nüfus kayıtlarının tutulması ve pasaport işlemlerinin yürütülmesi

Büyükşehir belediyelerinde itfaiye ve mezarlık hizmetlerinin sunulması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İmar, yol, su ve kanalizasyon hizmetleri

Cevap

İmar, yol, su ve kanalizasyon hizmetleri il özel idaresinin belediye sınırları dışında yürütmekle görevli olduğu hizmetlerdendir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 'Görev ve Sorumluluklar' başlıklı 6. maddesinin (b) bendine göre; imar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma, kültür, turizm, gençlik ve spor; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetler belediye sınırları dışında il özel idaresi tarafından yürütülür.

Adım Adım Çözüm

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6. maddesini analiz et.

Kanun, hizmetleri 'il sınırı' ve 'belediye sınırı dışı' olarak ikiye ayırmaktadır.

İl özel idaresinin yetki sınırlarını belirlemek için yasal dayanağa bakılmalıdır.

Belediye sınırları dışında kalan alanlar için belirlenen özel hizmetleri tespit et.

İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık ve çevre gibi hizmetlerin bu alanlarda il özel idaresince yapılacağı görülür.

Belediye teşkilatı olmayan kırsal alanlardaki temel altyapı hizmetlerini yerinden yönetim ilkesi gereği il özel idaresi üstlenir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Hizmet Alanları (İl Sınırı vs. Belediye Sınırı Dışı)

Sayfa 1 / 8Sonraki

İl Özel İdaresi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar