İl Özel İdaresi

155 soru

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı sıfatıyla valinin sahip olduğu görev ve yetkilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl genel meclisinin toplantılarına başkanlık etmek ve meclis gündemini belirlemek

İl özel idaresinin bütçe tasarısını ve kesin hesabını karara bağlamak

İl özel idaresinin stratejik planını, bütçesini ve faaliyet raporunu hazırlamak

İl özel idaresine ait taşınmazların satılmasına, tahsisine veya takasına karar vermek

Kanunlarda öngörülen cezaları (idari para cezaları) verme yetkisini kullanmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin stratejik planını, bütçesini ve faaliyet raporunu hazırlamak

Cevap

İl özel idaresinin stratejik planını, bütçesini ve faaliyet raporunu hazırlamak

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 30. maddesi valinin görevlerini sıralar. Bu maddeye göre vali; stratejik planı, bütçeyi ve faaliyet raporunu hazırlamak, meclis ve encümen kararlarını uygulamak ve personeli atamakla görevlendirilmiştir. Stratejik plan ve bütçe gibi idarenin geleceğini şekillendiren belgelerin taslak halini oluşturmak yürütmenin doğal bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

Valinin hukuki statüsünü belirlemek

Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır; aynı zamanda tüzel kişiliğin temsilcisidir.

Yürütme organının görevleri genellikle hazırlık, uygulama ve temsil süreçlerini kapsar.

Karar ve yürütme görevlerini ayrıştırmak

Stratejik plan ve bütçe gibi temel belgelerin 'hazırlanması' valinin, 'onaylanması/karara bağlanması' ise meclisin görevidir.

Demokratik yönetim ilkesi gereği planlama ve uygulama yürütmeye, nihai onay ise temsilci kurula aittir.

Seçenekleri 5302 Sayılı Kanun'a göre kontrol etmek

Valinin meclis başkanlığı yapmadığı, bütçeyi karara bağlamadığı ve cezaları encümenin kestiği tespit edilir.

Kanun maddeleri organlar arasındaki yetki paylaşımını kesin sınırlarla çizmiştir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinde organlar arası yetki paylaşımı ve valinin yürütme rolü

Soru 142Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresi teşkilat yapısı ve genel sekreterlik makamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresi teşkilatı; genel sekreterlik, birim müdürlükleri ve çalışma birimlerinden meydana gelir.

Genel sekreter, il özel idaresi teşkilatının en üst amiridir ve bu hizmetleri vali adına yürütmekle görevlidir.

Genel sekreter yardımcıları, valinin teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır ve sayıları norm kadro çerçevesinde belirlenir.

Teşkilat bünyesinde yeni birimlerin kurulması veya mevcutların kaldırılması; valinin teklifi üzerine il genel meclisinin kararı ile gerçekleşir.

Genel sekreter kadrosuna atanacak kişilerin en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmaları ve belirli bir hizmet süresini doldurmuş olmaları şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel sekreter yardımcıları, valinin teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır ve sayıları norm kadro çerçevesinde belirlenir.

Cevap

Genel sekreter yardımcılarının valinin teklifi ve İçişleri Bakanı onayı ile atanacağı ifadesi yanlıştır; zira bu görevliler doğrudan vali tarafından atanır.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca; genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanırken, genel sekreter yardımcıları doğrudan vali tarafından atanır. Dolayısıyla yardımcıların atamasında İçişleri Bakanı'nın bir rolü bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 35. maddesini inceleyin.

Genel sekreter ve yardımcılarının atama usullerindeki fark tespit edildi.

Genel sekreter için İçişleri Bakanı onayı gerekirken, yardımcıları için valinin tek başına yetkili olduğunu doğrulamak için.

Teşkilat yapısındaki hiyerarşik unvanları ve birim kurma yetkisini kontrol edin.

Genel sekreterin 'en üst amir' sıfatı ve birimlerin vali teklifi/meclis kararı ile kurulduğu doğrulandı.

Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Teşkilatında Atama Yetkileri ve Hiyerarşi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 143Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde, il genel meclisinin il özel idaresine verilen görevlerle ilgisi bulunmayan siyasi konularda karar alması durumunda uygulanacak fesih prosedürüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir.

Valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile fesih işlemi gerçekleştirilir.

İçişleri Bakanı tarafından verilen görevden uzaklaştırma kararı kesin fesih hükmündedir.

Cumhurbaşkanı kararnamesi ile meclis faaliyetlerine son verilir ve yeni seçim süreci başlatılır.

Danıştay'ın görüşü doğrultusunda Vali tarafından resen fesih kararı açıklanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir.

Cevap

İl genel meclisinin siyasi nitelikli kararlar alması durumunda, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından fesih kararı verilir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre, il genel meclisi; kendisine kanunla verilen görevleri ihmal edip işleri aksatırsa veya siyasi konularda karar alırsa, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay'ın kararıyla feshedilir. Bu düzenleme, yerel yönetimlerin özerkliğini korumak amacıyla fesih yetkisini bir yargı organı olan Danıştay'a vermiştir.

Adım Adım Çözüm

Meclisin eyleminin niteliğini belirle.

İl genel meclisinin görev alanı dışındaki siyasi konularda karar aldığı tespit edilir.

Fesih şartlarından biri (siyasi karar alma) gerçekleşmiştir.

İdari bildirim aşamasını kontrol et.

İçişleri Bakanlığı durumu değerlendirerek gerekli bildiriyi hazırlar.

Yargısal sürecin başlaması için merkezi yönetimin bildirimi gereklidir.

Nihai karar makamını tespit et.

Danıştay, yapılan bildiriyi hukuki yönden inceleyerek fesih kararını verir.

Anayasal düzeyde yerel yönetim organlarının seçilme niteliğini kaybetmeleri yargı yoluyla gerçekleşebilir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Yargısal Denetimi ve Fesih Prosedürü

Daha Fazla Pratik

Fesih kararı sonrasında yeni meclis seçilinceye kadar görev yapacak olan 'geçici encümen' üyelerinin kimlerden oluştuğunu inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 144Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca il encümeninin yapısı, oluşumu ve görev alanları değerlendirildiğinde, bu organın hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşur.

Encümenin seçilmiş üyeleri, il genel meclisinin beş yıllık görev süresi boyunca kesintisiz olarak görev yapmak üzere belirlenir.

Valinin toplantıya katılamadığı durumlarda, encümen toplantılarına il genel meclisi başkanı başkanlık eder.

İl özel idaresinin bütçe tasarısını ve kesin hesabını inceleyerek nihai olarak onaylama ve yürürlüğe koyma yetkisi encümene aittir.

Encümen, idari para cezası verme ve kamulaştırma kararı alma yetkilerini yalnızca il genel meclisinin yazılı devri üzerine kullanabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşur.

Cevap

İl encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşur.

Doğru ifade, encümen yapısının

5302

sayılı Kanun'un

25.

maddesindeki tanımıyla birebir örtüşmektedir. İl encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşmaktadır. Bu yapı, hem seçilmiş hem de atanmış üyelerin idari süreçlerde birlikte çalışmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

İlgili mevzuatın belirlenmesi

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu

İl özel idaresinin organlarının yapısı ve görevleri bu kanunla düzenlenmiştir.

Encümen üye yapısının analiz edilmesi

Başkan (Vali) +

3

Seçilmiş (Meclis Üyesi) +

3

Atanmış (Birim Amiri) =

7

Üye

Encümenin hem meclisten gelen hem de idareden gelen üyelerden oluşan karma yapısını teyit etmek gerekir.

Görev süresinin kontrol edilmesi

Seçim ve görevlendirmeler her yıl yenilenir.

Encümen üyelerinin görev süresinin yıllık olduğu bilgisini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

İl Encümeninin Oluşumu ve Karar Alma Yetkisi

Tahmini Süre:55s

Soru 145Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri ve Türkiye’nin idari teşkilat yapısı dikkate alındığında, il özel idarelerinin kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişilik kazanır.

Büyükşehir belediyesi bulunan illerde il özel idaresinin tüzel kişiliği, büyükşehir belediye meclisi kararıyla sona erdirilebilir.

İl özel idareleri, İçişleri Bakanlığı'nın teklifi ve Cumhurbaşkanı kararnamesi ile kurulur.

İl özel idaresi, merkezi idarenin hiyerarşik yapısı içerisinde yer alan bir kamu kurumudur.

Yeni kurulan bir ilde il özel idaresinin faaliyete geçebilmesi için İl Genel Meclisi'nin salt çoğunlukla kuruluş kararı alması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişilik kazanır.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişilik kazanır.

İl özel idaresi, Türk idari sisteminde 'ilin kurulmasına dair kanun' ile birlikte otomatik olarak kurulan bir mahalli idare birimidir. 5302 sayılı Kanun'un 4. maddesinde açıkça ifade edildiği üzere, ilin kurulmasıyla birlikte il özel idaresi de tüzel kişilik kazanır. Bu durum, idarenin kanuniliği ilkesinin bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

Anayasal temeli belirleme

1982 Anayasası'nın 127. maddesine göre mahalli idarelerin kuruluşu ve görevleri kanunla düzenlenir.

İdari kuruluşların yetki ve görevlerinin çerçevesini çizmek için yasal dayanak gereklidir.

5302 sayılı Kanun hükmünü uygulama

Kanun'un 4. maddesi, il özel idaresinin kuruluşunun ilin kurulmasına dair kanunla gerçekleşeceğini ve bu anla tüzel kişilik kazanılacağını belirtir.

Merkezi idarenin taşra birimi (il) ile mahalli idare birimi (il özel idaresi) arasındaki kuruluş paralelliğini teyit etmek.

Güncel hukuki durumu kontrol etme

6360 sayılı Kanun ile büyükşehirlerde bu statünün kaldırıldığı ancak diğer illerde kanunla kuruluş ilkesinin devam ettiği doğrulanır.

Hatalı seçenekleri elemek ve doğru statüyü kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Kanunla Kuruluşu ve Tüzel Kişiliği

İpuçları

İl özel idaresinin kuruluşu ile merkezi idarenin en büyük taşra birimi olan 'il'in kuruluşu arasındaki ilişkiyi düşünün.

5302 sayılı Kanun'un 4. maddesinde 'tüzel kişilik kazanma' anına dair net bir ifade yer almaktadır.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin organlarının (meclis, encümen, vali) seçim ve atama usullerini inceleyerek hukuki statüyü pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 146Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, bir il özel idaresinin kuruluşu ve kamu tüzel kişiliği kazanma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve bu kanunla birlikte kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

İl özel idaresi, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulur.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde, il özel idaresinin tüzel kişiliği ilçe belediyeleriyle eşgüdümlü olarak devam eder.

İl özel idaresi, il genel meclisi üyelerinin seçim sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilanıyla tüzel kişilik kazanır.

Bir il özel idaresinin kurulabilmesi için il genelinde toplam nüfusun en az 750.000 olması şartı aranır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve bu kanunla birlikte kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve bu kanunla birlikte kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

Türk idari sisteminde il özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla birlikte otomatik olarak kurulan bir mahalli idare birimidir. Kamu tüzel kişiliği, ilgili ilin tüzel kişiliğinden ayrı ancak onunla eş zamanlı olarak kanunla başlar. Bu durum, idari teşkilatın 'kanunilik' ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağı belirle.

1982 Anayasası'nın 127. maddesi ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu.

Mahalli idarelerin kuruluşu ve statüsü anayasal ve yasal güvence altındadır.

Kuruluş usulünü analiz et.

İl özel idaresi, merkezi idari birim olan 'il' ile bağlantılıdır.

İller kanunla kurulduğu için il özel idareleri de ilin kurulmasına dair kanunla kendiliğinden oluşur.

Tüzel kişilik başlangıcını tespit et.

Kendiliğinden (ipso jure) tüzel kişilik kazanma.

Herhangi bir tescil veya idari karar gerektirmeyen otomatik bir süreçtir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Kuruluşundaki Otomatiklik ve Kanunilik İlkesi

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin büyükşehirlerde kaldırılmasının ardından köylere hizmet götürme noktasında hangi birimlerin (örneğin YİKOB) devreye girdiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 147Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca il encümeninin oluşumu ve üyelerinin belirlenme usulleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl genel meclisinden seçilen üyeler ile valinin görevlendirdiği birim amirlerinin encümendeki görev süreleri bir yıldır.

Valinin katılamadığı encümen toplantılarına il genel meclisi başkanı başkanlık eder.

Encümende yer alacak üç birim amiri, il genel meclisinin her yıl yapacağı gizli oylama ile belirlenir.

İl encümeni, valinin başkanlığında toplam beş üyeden oluşacak şekilde teşekkül ettirilir.

İl genel meclisi üyeleri arasından seçilen encümen üyeleri, meclisin beş yıllık görev süresi boyunca bu sıfatlarını korurlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisinden seçilen üyeler ile valinin görevlendirdiği birim amirlerinin encümendeki görev süreleri bir yıldır.

Cevap

İl genel meclisinden seçilen üyeler ile valinin görevlendirdiği birim amirlerinin encümendeki görev süreleri bir yıldır ifadesi doğrudur.

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

25

. maddesine göre il encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği

3

üye ile valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği

3

üyeden oluşur. Bu düzenleme uyarınca hem seçilmiş üyelerin hem de atanmış bürokrat üyelerin görev süreleri

1

yıl olarak belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

İl encümeninin üye sayısını ve yapısını belirle.

5302

sayılı Kanun Madde

25

'e göre encümen; vali (başkan), meclisçe seçilen

3

üye ve vali tarafından seçilen

3

birim amiri olmak üzere toplam

7

kişiden oluşur.

Encümenin hem seçilmiş hem de atanmış üyelerden oluşan karma yapısını anlamak için gereklidir.

Üyelerin görev sürelerini ve seçim usullerini kontrol et.

İl genel meclisi üyeleri arasından gizli oyla seçilenlerin ve valinin birim amirleri arasından belirlediği üyelerin görev süresi her yıl yenilenir.

Yasal düzenlemede üyelerin periyodik olarak (yıllık) seçilmesi öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

İl encümeni, valinin başkanlığında meclis üyeleri ve birim amirlerinden oluşan yıllık periyotlarla yenilenen karma bir kuruldur.

Daha Fazla Pratik

Belediye encümeni ile il encümeni arasındaki üye sayısı ve oluşum farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 148Soru →

Türkiye’nin idari yapısında "il" kavramı hem merkezden yönetimin en büyük taşra birimini hem de bir yerinden yönetim kuruluşunu ifade etmektedir. Bu ikili yapı içerisinde yer alan "il özel idaresi"nin kuruluşu ve hukuki statüsüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, merkeze hiyerarşik olarak bağlı bir taşra teşkilatı yapısı olup ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmamaktadır.

Bir ilde il özel idaresinin kurulması, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanlığı kararı ile gerçekleşen bir idari işlemdir.

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kurulmasıyla birlikte kendiliğinden kamu tüzel kişiliği kazanır.

Büyükşehir belediyesi statüsündeki illerde, il özel idaresi tüzel kişiliğini korumakla birlikte tüm yetkileri büyükşehir belediyesine devredilmiştir.

İl özel idareleri, Anayasa'nın 127. maddesinde öngörülen siyasi yerinden yönetim ilkesine dayalı olarak yasama yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kurulmasıyla birlikte kendiliğinden kamu tüzel kişiliği kazanır.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kurulmasıyla birlikte kendiliğinden kamu tüzel kişiliği kazanır.

İl özel idaresi, 5302 sayılı Kanun gereği ilin kurulmasını öngören kanunun bir parçası olarak hayat bulur. Bu durum, ilin mülki taksimat olarak kurulmasıyla yerel bir kamu tüzel kişiliği olarak il özel idaresinin kurulmasının aynı hukuki sürece bağlı olduğunu gösterir. Kamu tüzel kişiliği, kanunun yürürlüğüyle birlikte başka bir idari işleme gerek kalmaksızın kazanılır.

Adım Adım Çözüm

Anayasal statüyü belirle.

İl özel idaresi, 1982 Anayasası'nın 127. maddesinde tanımlanan bir mahalli idare birimidir.

Anayasa, mahalli idarelerin karar organlarının seçimle iş başına geldiğini ve kamu tüzel kişiliklerinin olduğunu belirtir.

Kuruluş usulünü incele.

5302 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre il özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur.

İl sınırları mülki bir taksimat olduğu için kuruluş ancak yasama tasarrufu olan kanunla mümkündür.

Tüzel kişilik kazanma anını saptar.

Kuruluş kanunu yürürlüğe girdiği an, il özel idaresi otomatik olarak kamu tüzel kişiliği kazanır.

Ayrı bir idari tescil veya karar gerekmemektedir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Kanuniliği ve Tüzel Kişiliği

Soru 149Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun $6$ . maddesi uyarınca il özel idaresinin görev ve sorumlulukları coğrafi kapsam bakımından; "il sınırları (merkez ve ilçelerin tamamı)" ve "belediye sınırları dışı" şeklinde iki ana gruba ayrılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin belediye sınırları içerisinde de sunmakla görevli ve yetkili olduğu hizmetler arasında yer almaz?

Bayındırlık ve iskân hizmetleri

İmar ve yol hizmetleri

Sağlık, tarım, sanayi ve ticaret hizmetleri

İlk ve orta öğretim kurumlarının bina yapım, bakım ve onarımı

Kültür, turizm, gençlik ve spor hizmetleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İmar ve yol hizmetleri

Cevap

İmar ve yol hizmetleri seçeneği doğrudur; çünkü bu hizmetler il özel idaresi tarafından yalnızca belediye sınırları dışında kalan alanlarda (kırsal bölgelerde) yürütülür.

Doğru yanıt olan imar ve yol hizmetleri,

5302

sayılı Kanun'un

6

. maddesinin (b) bendi uyarınca il özel idaresinin yalnızca belediye sınırları dışında kalan alanlarda yerine getirmekle yükümlü olduğu görevlerdendir. Diğer seçeneklerde belirtilen sağlık, bayındırlık ve iskân, eğitim binaları ve spor hizmetleri ise aynı maddenin (a) bendi uyarınca belediye sınırları gözetilmeksizin ilin tamamında sunulur.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un

6

. maddesindeki görev ayrımını analiz etmek.

Hizmetlerin (a) bendinde "il sınırları içinde", (b) bendinde ise "belediye sınırları dışında" sunulduğu görülür.

Kanun koyucu, belediye teşkilatı olan yerlerde belediyenin asli görevleriyle çakışmayı önlemek için bazı hizmetleri sınırlandırmıştır.

Seçeneklerdeki hizmetleri yasal kategorilere yerleştirmek.

İmar ve yol hizmetlerinin (b) bendinde; sağlık, eğitim, bayındırlık ve sporun ise (a) bendinde yer aldığı tespit edilir.

İmar ve köy yolları gibi altyapı hizmetleri belediye sınırları dışında il özel idaresinin, içinde ise ilgili belediyenin sorumluluğundadır.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinin görevlerinin coğrafi sınırları

Soru 150Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresi teşkilatının işleyişi ve genel sekreterin görevlerini yürütme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi hizmetlerini vali adına yürütürken; il genel meclisi ve il encümeni kararlarına uygun hareket etmekle yükümlüdür ve valiye karşı sorumludur.

İl özel idaresinin en üst amiri ve yürütme organı sıfatıyla, stratejik planı ve bütçeyi hazırlayarak doğrudan il genel meclisine sunmakla görevlidir.

İl genel meclisi üyeleri arasından gizli oyla seçilerek göreve başlar ve idari işlemlerinden dolayı doğrudan İçişleri Bakanlığına karşı sorumludur.

Genel sekreter yardımcıları ile birlikte, norm kadro ilke ve standartlarına bakılmaksızın yeni birimler kurma ve kaldırma yetkisine sahiptir.

Vali ile hiyerarşik bir bağı bulunmayan, merkezi idare tarafından ildeki yerel hizmetleri denetlemekle görevlendirilmiş bir idari vesayet makamıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi hizmetlerini vali adına yürütürken; il genel meclisi ve il encümeni kararlarına uygun hareket etmekle yükümlüdür ve valiye karşı sorumludur.

Cevap

İl özel idaresi hizmetlerini vali adına yürütürken; il genel meclisi ve il encümeni kararlarına uygun hareket etmekle yükümlüdür ve valiye karşı sorumludur.

Doğru yanıt olan seçenek, 5302 sayılı Kanun'un 36. maddesindeki tanımı eksiksiz yansıtmaktadır. Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına, onun direktifi ve sorumluluğu altında; mevzuat, il genel meclisi ve il encümeni kararları ile stratejik plana göre yürütmekle görevli ve valiye karşı sorumludur.

Adım Adım Çözüm

Genel sekreterin hiyerarşik konumunu belirle.

Genel sekreter, il özel idaresi teşkilatının 'en üst devlet memuru'dur.

Kanun, valiyi 'en üst amir' ve 'yürütme organı' olarak tanımlarken, genel sekreteri idari işleyişin başındaki memur olarak konumlandırır.

Görev yürütme usulünü incele.

Hizmetler 'vali adına' ve onun 'direktifi altında' yürütülür.

Yürütme yetkisi valiye ait olduğu için genel sekreter bu yetkiyi vali adına kullanır.

Karar organlarına uyum şartını kontrol et.

İl Genel Meclisi ve İl Encümeni kararlarına uygunluk şarttır.

Yerel yerinden yönetim ilkesi gereği, seçilmiş karar organlarının iradesi idari yürütme için bağlayıcıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Teşkilat Hiyerarşisi ve Genel Sekreterin Sorumluluğu

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinde genel sekreter yardımcılarının sayısal sınırlarını ve atanma usulündeki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 151Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve Türkiye’nin güncel idari teşkilat yapısı çerçevesinde, il özel idarelerinin kuruluşu ve hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır; ancak büyükşehir belediyesi kurulan illerde bu tüzel kişilik kaldırılmıştır.

Türkiye'deki idari bölünüşün bir gereği olarak

81

ilin tamamında mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak üzere il özel idaresi teşkilatı bulunmaktadır.

İl özel idareleri, merkezi idarenin hiyerarşik denetimi altında bulunan ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği olmayan taşra teşkilatı birimleridir.

İl özel idaresinin karar organı olan İl Genel Meclisi'nin başkanı aynı zamanda yürütme organı olan Validir.

Bir yerde il özel idaresi kurulabilmesi için İçişleri Bakanlığı'nın kararı ve Cumhurbaşkanı'nın onayı gerekmektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır; ancak büyükşehir belediyesi kurulan illerde bu tüzel kişilik kaldırılmıştır.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişiliğini ilin kurulmasıyla kendiliğinden kazanırken; büyükşehir belediyesi kurulan illerde bu tüzel kişilik 6360 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır.

İl özel idaresinin kuruluşu ilin kurulmasına bağlıdır ve kanunla gerçekleşir. Güncel mevzuata göre,

6360

sayılı Kanun ile büyükşehir statüsündeki illerde il özel idaresi tüzel kişiliğine son verilmiştir. Bu nedenle hem kuruluş usulünü hem de güncel hukuki kısıtlamayı içeren ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Anayasal temeli analiz etme

Anayasa'nın

127

. maddesine göre il özel idareleri, karar organları seçmenler tarafından seçilen kamu tüzel kişileridir.

Yerel yönetimlerin anayasal statüsünü belirlemek.

5302

sayılı Kanun kapsamında kuruluş usulünü belirleme

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

Kuruluşun yasal dayanağını tespit etmek.

6360

sayılı Kanun etkisini değerlendirme

Türkiye'deki

30

büyükşehirde il özel idareleri kaldırılmış, sadece büyükşehir olmayan

51

ilde varlığını sürdürmektedir.

Güncel idari yapıdaki istisnaları teyit etmek.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinin kanunla kurulması ve büyükşehir istisnası

İpuçları

İl özel idaresinin tüzel kişilik kazanma anı ile ilin kurulma anı arasındaki ilişkiyi düşünün.

Büyükşehir belediyesi olan illerde mahalli idare yapılanmasında yapılan 2012 yılındaki büyük değişikliği hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin organları ve bu organların görev dağılımı konusuna çalışarak bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 152Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısının il genel meclisine sunulma süreci ve takvimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vali bütçe tasarısını eylül ayı başında il encümenine sunar; encümen ise görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce meclise gönderir.

Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı, herhangi bir ara organın incelemesine gerek kalmaksızın doğrudan ekim ayı başında il genel meclisine sunulur.

İl encümeni, validen aldığı bütçe tasarısını en geç aralık ayının sonuna kadar karara bağlayarak kesinleştirme yetkisine sahiptir.

Bütçe tasarısı il genel meclisi tarafından ekim ayı toplantısında görüşülerek üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karara bağlanır.

Vali, bütçe tasarısını haziran ayı içerisinde hazırlayarak İçişleri Bakanlığının onayına sunmakla yükümlüdür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali bütçe tasarısını eylül ayı başında il encümenine sunar; encümen ise görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce meclise gönderir.

Cevap

Vali bütçe tasarısını eylül ayı başında il encümenine sunar; encümen ise görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce meclise gönderir.

Doğru ifade, 5302 sayılı Kanun'un 45. maddesinde yer alan bütçe takvimini yansıtmaktadır. Kanuna göre; Vali tasarısını eylül başında encümene sunar, encümen bunu inceleyip görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce meclise sevk eder. Meclis ise kasım ayı toplantısında bütçeyi karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı belirle.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 45. maddesi (Bütçenin Hazırlanması ve Kabulü).

Sorunun cevabı doğrudan ilgili kanun maddesindeki takvime dayanmaktadır.

Bütçe hazırlık aşamalarını ve organların rollerini analiz et.

Hazırlık: Vali (Eylül başı) -> İnceleme/Görüş: İl Encümeni (Kasım başına kadar) -> Karar: İl Genel Meclisi (Kasım ayı).

Kanun, bütçe sürecinde yürütme (Vali), danışma/inceleme (Encümen) ve karar (Meclis) organları arasında kesin bir takvim öngörür.

Seçeneklerdeki tarih ve organ eşleşmelerini kontrol et.

İl encümeninin kasım ayının birinci gününden önce tasarısını meclise sunması gerektiği bilgisinin doğruluğu teyit edildi.

Diğer seçeneklerde ya aylar yanlıştır ya da organların yetkileri (onaylama, doğrudan sunma gibi) yanlış belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Bütçe Takvimi ve Prosedürü

Soru 153Soru →

Türkiye’nin mülki idare bölümlenmesi içerisinde yer alan "il" birimi; hem merkezi yönetimin taşra teşkilatını hem de mahalli idare birimi olan il özel idaresini ifade eden ikili bir yapıya sahiptir. $5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve güncel mevzuat hükümleri dikkate alındığında, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kendiliğinden kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Merkezi yönetimin hiyerarşik denetimi altında faaliyet gösteren ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmayan idari birimlerdir.

İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile kurulan idari yerinden yönetim kuruluşlarıdır.

6360

sayılı Kanun uyarınca, Türkiye'deki tüm illerde il özel idaresi tüzel kişiliği mevcudiyetini korumaktadır.

Anayasa'nın

127

. maddesine göre sadece il merkezi ve ilçe merkezlerinde kurulabilen bir mahalli idaredir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kendiliğinden kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kendiliğinden kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

İl özel idaresi, hukuki statü bakımından bir kamu tüzel kişisidir. Kuruluşu ise mülki idare bölümü olan 'il'in kurulmasıyla doğrudan bağlantılıdır. Bir il kurulduğunda, o ilde il özel idaresi de kanun gereği kendiliğinden (ipso jure) hukuki varlık kazanır.

Adım Adım Çözüm

İl özel idaresinin anayasal ve yasal dayanağını belirle.

İl özel idaresi, Anayasa'nın

127

. maddesinde sayılan üç mahalli idareden biridir ve

5302

sayılı Kanun ile düzenlenmiştir.

Kuruluş ve statü kurallarının hangi hukuki metne dayandığını bilmek çözüm için esastır.

Kuruluş usulünü analiz et.

5302

sayılı Kanun'un

4

. maddesi: "İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla sona erer." hükmünü içerir.

İl özel idaresinin tüzel kişilik kazanmasının, ilin mülki bir birim olarak kurulmasıyla eş zamanlı ve otomatik olduğunu kavramak gerekir.

Güncel kısıtlamaları (Büyükşehir statüsü) kontrol et.

6360

sayılı Kanun ile büyükşehirlerde bu yapıların kaldırıldığı, ancak diğer illerde kanunla kuruluş ilkesinin sürdüğü tespit edilir.

Genel kuralın istisnasını bilmek, hatalı genellemeleri elememizi sağlar.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinin kanunla ve otomatik olarak tüzel kişilik kazanması

Daha Fazla Pratik

Büyükşehirlerde il özel idarelerinin kaldırılmasının ardından köylerin statüsünün nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 154Soru →

Bir il genel meclisinin, il özel idaresine kanunla tevdi edilen görevlerin kapsamı dışına çıkarak siyasi içerikli kararlar alması durumunda, meclisin hukuki varlığının sona erdirilmesine (feshine) ilişkin yetki paylaşımı aşağıdakilerin hangisinde tam ve doğru olarak belirtilmiştir?

İçişleri Bakanlığı (Bildirim) - Danıştay (Karar)

Valilik (Teklif) - İçişleri Bakanlığı (Karar)

İçişleri Bakanlığı (Teklif) - Cumhurbaşkanlığı (Onay)

Valilik (Bildirim) - Bölge İdare Mahkemesi (Karar)

İçişleri Bakanlığı (Karar) - Danıştay (Onay)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığı (Bildirim) - Danıştay (Karar)

Cevap

İçişleri Bakanlığının bildirimi üzerine Danıştay tarafından meclisin feshine karar verilmesi süreci doğrudur.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il genel meclisinin asli görevleri dışındaki siyasi konularda karar alması bir fesih sebebidir. Bu durumda İçişleri Bakanlığı durumu Danıştay'a bildirir ve meclisin feshine ilişkin kesin karar Danıştay tarafından verilir. Bu yapı, yerel yönetimlerin özerkliğini korumak amacıyla yargısal bir güvence teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın belirlenmesi

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesi fesih usulünü düzenler.

Sürecin yasal çerçevesini anlamak için temel mevzuat hükmüne başvurulur.

Fesih nedeninin kontrol edilmesi

Meclisin siyasi karar alması kanunda açık bir fesih nedeni olarak sayılmıştır.

Olayın fesih prosedürünü başlatmaya uygun olup olmadığı teyit edilir.

Yetkili makamların ayrıştırılması

Bildirimi İçişleri Bakanlığı yapar, nihai yargısal kararı ise Danıştay verir.

İdari vesayet denetimi gereği yürütme ile yargı arasındaki yetki paylaşımı netleştirilir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Feshi Usulü

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 155Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il özel idaresinin karar organı olan İl Genel Meclisinin görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresinin bütçe ve kesin hesabını hazırlayarak meclise sunmak

Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek

İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak

İl özel idaresi adına kamulaştırma kararı almak

Taşınmaz malların üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak

Cevap

İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak İl Genel Meclisinin görevleri arasındadır.

Doğru seçenek olan il çevre düzeni ve imar planlarını karara bağlama yetkisi,

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

10

. maddesinde açıkça İl Genel Meclisinin görevleri arasında sayılmıştır. Meclis, ilin mekânsal gelişimini belirleyen bu planlar üzerinde nihai karar mercidir.

Adım Adım Çözüm

Organ Ayrımı Yapma

İl özel idaresinde üç temel organ bulunur: İl Genel Meclisi (Karar), İl Encümeni (Yürütme/Danışma) ve Vali (Yürütme başı).

Görevlerin hangi organa ait olduğunu saptamak için temel yapıyı anlamak gerekir.

Kanun Maddesini İnceleme

5302

sayılı Kanun'un

10

. maddesi karar organının yetkilerini sıralar.

Mali planlar, bütçe onayı ve imar planları meclisin yetkisindedir.

Çeldiricileri Eleme

Cezalar, kamulaştırma ve kısa süreli kiralama Encümen; hazırlık süreçleri ise Vali tarafından yürütülür.

Karar organı olan meclisin, operasyonel ve cezai işlemlerden ziyade genel politika ve planlama yetkisine odaklandığı görülür.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisi Karar Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Belediye Kanunu ile İl Özel İdaresi Kanunu arasındaki organ yetkilerini (özellikle bağış kabulü ve encümen yapısı) karşılaştırınız.

Tahmini Süre:50s

ÖncekiSayfa 8 / 8

İl Özel İdaresi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik